Mới đây, Đài Truyền hình Việt Nam đã phát sóng hai tập đầu series phim tài liệu điều tra Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ. Bộ phim phản ánh những vấn đề đằng sau mô hình mua bán hợp đồng kỳ nghỉ, giúp khán giả hình dung rõ hơn về nguy cơ tình trạng này bị biến tướng, và phản ánh tình cảnh khốn cùng của những người cao tuổi đã tham gia.
Nhiều người lớn tuổi đã ký các hợp đồng kỳ nghỉ với hy vọng vừa có nơi nghỉ dưỡng, vừa là một khoản đầu tư sinh lời. Tuy nhiên, quá trình tham gia thực tế lại diễn biến theo chiều hướng khác. Có những khu nghỉ dưỡng dang dở. Có những khoản đầu tư không thể sang nhượng. Và những kỳ nghỉ trong mơ dần trở thành một hành trình khác, nơi người ta phải đi tìm câu trả lời cho chính quyết định mà mình từng đặt rất nhiều niềm tin và tiền bạc.
Có người đã mua tới hơn 70 cái hợp đồng như thế và cứ mua, cứ mua không ngừng cho đến khi hết sạch tiền, phải vay lãi rồi kiệt quệ, mà đồng tiền bỏ ra thì một đi không trở lại. Sự dẫn dụ liên tục này đã đưa nhiều người vào tình thế bế tắc về tài chính, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống tinh thần và sinh hoạt trong những năm tháng tuổi già.
Nhà báo Thu Hà - Trưởng ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài THVN
Việc công khai câu chuyện cá nhân trên sóng truyền hình là quyết định không dễ dàng đối với các nhân vật lớn tuổi, nhất là khi họ và gia đình có thể phải đối diện với áp lực từ dư luận hoặc những bên liên quan. Chia sẻ về điều này, nhà báo Thu Hà - Trưởng ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài THVN đã thay mặt ekip sản xuất gửi lời cảm ơn trân trọng: "Ban biên tập xin trân trọng cảm ơn các nhân vật, các cô chú đã dũng cảm chia sẻ câu chuyện thật của mình với phóng viên và phối hợp với chúng tôi trong khi tác nghiệp. Chúng tôi cũng lường trước rằng các nhân vật và gia đình của họ có thể gặp áp lực khi bộ phim lên sóng. Nhưng nếu chúng ta không xuất hiện thì sẽ còn nhiều người bị dẫn dụ và nhiều người còn khổ nữa, nên đây là một việc cần làm".
Trước đó, chia sẻ về quá trình làm phim, nhà báo Hồ Trí - Ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài THVN tiết lộ việc đi thu thập bằng chứng điều tra còn dễ hơn là thuyết phục những ông bà là nạn nhân để phối hợp. Khó khăn lớn nhất là giúp họ vượt qua rào cản tâm lý của chính mình.
Nhà báo Hồ Trí kể lại: Khi biết ê-kíp là nhà báo và cần ghi hình, các cụ lập tức từ chối vì sợ hãi. Họ sợ con cháu biết sẽ chửi mắng, sợ hàng xóm láng giềng dị nghị. "Thà mình bị mất nhiều tiền chứ không để người khác biết mình đã sai lầm", đó là tâm lý chung vô cùng nặng nề của những người cuối đời trót sa chân vào bẫy.
Để thuyết phục được họ, nhà báo Hồ Trí chia sẻ rằng ê-kíp đã phải "sống cùng họ" để thực sự trải nghiệm và cảm nhận nỗi đau. Nhờ sự thâm nhập đó, ống kính phóng viên mới ghi lại được tận cùng nỗi niềm của các cụ. Chính vì hiểu rõ quá trình giằng xé nội tâm đó, ở cuối bộ phim, ê-kíp đã dành riêng những dòng tri ân gửi tới các nhân vật, bởi "thực sự là họ rất dũng cảm để nói lên điều ấy".
"Mình phản ánh những hành vi, những hành động, , những hành vi thiếu chuẩn mực, người ta xem sẽ tự biết được đâu là tốt, đâu là xấu… Chủ ý loạt phim này mang yếu tố thấu cảm về nhân sinh quan, sự thấu cảm về cuộc sống… Vậy nên hãy đặt câu chuyện ở sự thấu cảm", nhà báo Hồ Trí nói.
