Cuộc đấu trí nghẹt thở tạo nên kỳ tích cứu bé trai chào đời sau chị gái song sinh 13 tuần

Mang thai sau nhiều năm điều trị buồng trứng đa nang, chị N.T.L. (32 tuổi, Bắc Ninh) bước vào thai kỳ với nhiều kỳ vọng. Đến tuần 20, cổ tử cung bắt đầu ngắn lại, báo hiệu nguy cơ sinh non. Tình trạng trở nên nghiêm trọng ở tuần 22–23, khi sản phụ đau bụng, ra dịch âm đạo, xuất hiện cơn co tử cung. Khi nhập viện, cổ tử cung mở 2–3 cm, một phần thai dưới tụt xuống âm đạo.

Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, bác sĩ Trương Minh Phương, khoa Sản Bệnh A4, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết, đây là tình huống dọa sinh non tiến triển, có thể chuyển dạ bất cứ lúc nào. Ở tuổi thai 23 tuần, khả năng nuôi sống trẻ tại Việt Nam gần như chưa khả thi, buộc êkíp phải tìm hướng đi khác, trì hoãn cuộc chuyển dạ càng lâu càng tốt.

Chiến lược được đặt ra ngay từ đầu là cố gắng giữ thai trong bụng mẹ, thậm chí chấp nhận khả năng phải cho sinh thai thứ nhất để giữ lại thai thứ hai. Đây là phương án hiếm gặp, chưa có hướng dẫn điều trị cụ thể cả trong nước lẫn quốc tế, nhưng từng được êkíp bệnh viện áp dụng thành công ở một số trường hợp trước đó.

Sau nhiều lần hội chẩn cấp bệnh viện và xin ý kiến chuyên gia, phương án điều trị cá thể hóa được lựa chọn, với mục tiêu cao nhất là đảm bảo an toàn cho mẹ và tối đa hóa cơ hội sống cho thai nhi.

Quá trình điều trị kéo dài gần 13 tuần được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn đầu, khi cả hai thai còn trong tử cung, ưu tiên ban đầu là tập trung giữ thai thứ hai, do thai thứ nhất ở thời điểm dưới 25 tuần nếu sinh ra gần như không thể nuôi sống. Tuy nhiên, khi thai kỳ được kéo dài đến tuần 25, chiến lược được điều chỉnh, bảo tồn cả hai thai, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng mọi điều kiện để nếu phải sinh thai thứ nhất vẫn có thể can thiệp cứu sống.

Để đạt được điều này, các bác sĩ sử dụng đồng bộ nhiều biện pháp hiện đại như thuốc giảm co tử cung , kháng sinh dự phòng nhiễm trùng, theo dõi sát các dấu hiệu viêm nhiễm. Mỗi thay đổi nhỏ của mẹ và thai đều được cập nhật liên tục để điều chỉnh phác đồ.

Đến tuần 26, sau hơn 3 tuần thai thứ nhất phát triển trong tình trạng bất thường, ối vỡ và chuyển dạ thực sự xảy ra. Êkíp hỗ trợ trưởng thành phổi, bảo vệ não cho thai nhi, sau đó cho sinh thường. Bé gái chào đời chỉ nặng 650 gram, ngay lập tức được chuyển sang Bệnh viện Nhi Trung ương để hồi sức tích cực.

Sau khi thai thứ nhất chào đời quyết định khó khăn nhất được đưa ra, giữ lại thai thứ hai trong tử cung. Theo bác sĩ, đây là lựa chọn đầy rủi ro, bởi nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu, thậm chí đe dọa tính mạng người mẹ luôn thường trực.

Tuy vậy, về mặt chuyên môn, tử cung vẫn là môi trường tối ưu nhất cho sự phát triển của thai nhi. Mỗi ngày giữ được thai trong bụng mẹ là thêm một ngày tăng cơ hội sống và giảm nguy cơ di chứng do sinh non.

Trong suốt thời gian này, sản phụ được theo dõi 24/24 với nhiều nhóm bác sĩ, điều dưỡng thay phiên chăm sóc liên tục, kể cả ngày lễ. Các phác đồ điều trị như kháng sinh, nội tiết, thuốc giảm co, hỗ trợ đề kháng mẹ… được điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến thực tế.

Đến mốc 32–34 tuần, khi thai thứ hai có khả năng nuôi sống nếu sinh ra, nhiều ý kiến chuyên môn đề xuất kết thúc thai kỳ để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, êkíp điều trị quyết định tiếp tục kéo dài thai kỳ, dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và việc kiểm soát tốt các nguy cơ.

Sáng 15/4, bé trai chào đời ở tuổi thai 38 tuần, nặng 2,4 kg trong tình trạng ổn định. Trong khi đó, bé sinh non trước đó dù gặp biến chứng chảy máu não và nhiễm trùng, sau quá trình điều trị tích cực đã đạt cân nặng 1,8 kg, tự thở và có phản xạ tốt.

Theo bác sĩ Phương, áp lực lớn nhất trong ca bệnh không chỉ đến từ chuyên môn mà còn từ những giới hạn pháp lý. Việc giữ lại thai sau khi thai đầu sinh chưa nằm trong danh mục phác đồ chính thức, đồng nghĩa với rủi ro về quản lý nếu kết quả không như mong muốn.

“ Chúng tôi đứng trước lựa chọn rất khó, nếu không can thiệp thì chắc chắn mất một sinh mạng, nhưng nếu điều trị mà không thành công, hậu quả cũng rất lớn. Vì vậy, điều quan trọng là phải có sự đồng thuận của gia đình và sự hỗ trợ từ hội đồng chuyên môn ”, bác sĩ nói.

Ông cho biết thêm, toàn bộ quá trình điều trị là sự phối hợp của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước, cùng với việc liên tục hội chẩn để cập nhật hướng xử trí phù hợp nhất.

Từ những ca bệnh tích lũy, êkíp kỳ vọng có thể xây dựng nền tảng cho một phác đồ điều trị hoàn chỉnh đối với những trường hợp tương tự, vốn còn rất hiếm trên thế giới.

“ Chúng tôi hy vọng trong tương lai, kỹ thuật này có thể được chuẩn hóa và áp dụng rộng rãi, giúp cứu sống nhiều thai kỳ nguy cơ cao hơn ”, tiến sĩ Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội nói.

Các chuyên gia khuyến cáo, với những thai kỳ nguy cơ cao, sản phụ cần được theo dõi tại các cơ sở sản khoa chuyên sâu, khám thai định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và có hướng xử trí kịp thời.