Theo báo cáo mới công bố của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 4/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 29.000 tấn hạt tiêu, thu về 183,6 triệu USD. Tính chung 4 tháng đầu năm, tổng khối lượng xuất khẩu đạt 95.100 tấn, với giá trị tương ứng 614,4 triệu USD.
So với cùng kỳ năm 2025, xuất khẩu hạt tiêu ghi nhận mức tăng đáng kể, với sản lượng tăng 29,2% và giá trị tăng 20,9%, dù giá xuất khẩu bình quân giảm 6,4%. Điều này cho thấy nhu cầu thị trường vẫn duy trì ở mức cao, góp phần thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng này.
Về thị trường tiêu thụ, Mỹ, Đức và Thái Lan là ba đối tác nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam, với thị phần lần lượt đạt 29,8%, 6,6% và 5,2%.
Xét riêng trong quý I/2026, giá trị xuất khẩu hạt tiêu sang thị trường Mỹ tăng 54,2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, Mỹ chấp nhận mức giá trung bình 7.251 USD/tấn để nhập khẩu 17.693 tấn hạt tiêu của Việt Nam, cao hơn 737 USD/tấn so với mức giá xuất khẩu bình quân chung là 6.514 USD/tấn.
Đối với tiêu đen, giá xuất khẩu sang thị trường Mỹ đạt trung bình 8.112 USD/tấn, cao hơn 669 USD/tấn so với mức bình quân 7.443 USD/tấn của các thị trường khác. Như vậy, Mỹ không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn nhất mà còn thuộc nhóm trả giá cao, chỉ xếp sau Hàn Quốc với mức 8.408 USD/tấn.
Loài cây quý là “vàng mười” đối với sức khỏe
Theo thông tin từ Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Hội Đông y Hà Nội, hạt tiêu không chỉ là gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt mà còn được xem như một dược liệu có nhiều công dụng. Lương y Bùi Đắc Sáng cho biết, loại cây này mang lại giá trị kinh tế lớn, đồng thời được đánh giá cao trong cả y học cổ truyền và hiện đại.
Hạt tiêu còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như hồ tiêu, cổ nguyệt, hắc cổ nguyệt hay bạch cổ nguyệt. Tên khoa học của cây là Piper nigrum L., thuộc họ hồ tiêu (Piperaceae). Trong y học cổ truyền, từ cây tiêu có thể chế biến thành hai vị thuốc chính: hắc hồ tiêu (quả chưa chín, phơi khô) và bạch hồ tiêu (quả chín, loại bỏ lớp vỏ ngoài rồi phơi khô).
Theo Đông y, hạt tiêu có vị cay, tính nóng, tác động vào các kinh Tỳ, Vị, Phế và Đại Tràng. Dược liệu này thường được sử dụng trong các trường hợp như lạnh bụng, nôn ói, tiêu chảy, đầy hơi, đau bụng, tay chân lạnh hay các bệnh liên quan đến phong thấp, viêm khớp.
Ngoài ra, hạt tiêu còn có tác dụng kích thích tiêu hóa và hỗ trợ giảm đau, tuy nhiên cần sử dụng đúng liều lượng và theo hướng dẫn của người có chuyên môn.
Dưới góc nhìn của y học hiện đại, các nghiên cứu cho thấy hoạt chất piperin trong hạt tiêu có khả năng tăng cường hấp thu dưỡng chất tại ruột non, đồng thời hỗ trợ cải thiện các vấn đề tiêu hóa như chướng bụng, khó tiêu, táo bón. Bên cạnh đó, một số hợp chất trong vỏ hạt tiêu còn góp phần thúc đẩy quá trình đốt cháy năng lượng, hỗ trợ đào thải độc tố và giảm mỡ dư thừa.
Không chỉ dừng lại ở đó, hạt tiêu còn được ghi nhận có đặc tính kháng khuẩn, giúp tiêu diệt một số loại vi sinh vật có hại. Đồng thời, việc sử dụng hợp lý loại gia vị này còn có thể góp phần cải thiện tâm trạng, giảm cảm giác căng thẳng và mệt mỏi trong cuộc sống hàng ngày.
Được sử dụng rộng rãi trong đời sống nhưng cần lưu ý
Việc sử dụng hạt tiêu trong khẩu phần ăn hằng ngày nhìn chung được đánh giá là an toàn khi dùng với lượng vừa phải, phổ biến trong chế biến thực phẩm. Tuy nhiên, nếu sử dụng không hợp lý hoặc với liều cao, loại gia vị này có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn.
Cụ thể, việc tiêu thụ nhiều tiêu đen có thể dẫn đến cảm giác nóng rát ở cổ họng hoặc làm nặng thêm tình trạng trào ngược dạ dày. Đối với phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc trẻ nhỏ, hiện chưa có đủ nghiên cứu để xác định mức sử dụng an toàn, do đó cần thận trọng khi dùng.
Một lưu ý quan trọng khác là hoạt chất piperin trong hạt tiêu có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu. Khi dùng liều cao, nguy cơ chảy máu có thể tăng lên. Vì vậy, những người chuẩn bị phẫu thuật được khuyến cáo nên ngừng bổ sung piperin ít nhất hai tuần trước khi thực hiện.
Đối với người mắc tiểu đường, cần theo dõi chặt chẽ đường huyết khi sử dụng hạt tiêu, bởi piperin có thể làm giảm lượng đường trong máu. Ngoài ra, những người gặp vấn đề về đường tiêu hóa cũng nên cân nhắc, vì cơ thể có thể không dung nạp tốt loại gia vị này.
(Tổng hợp/Ảnh minh họa: Internet)
