"Tự dưng nay mới biết người chạy thận còn phải chịu đau đớn này nữa…".
Dòng trạng thái của bạn H.T.D.M đăng trên Facebook những ngày qua đã khiến nhiều người lặng đi. Không phải vì câu chữ quá bi thương, mà bởi nó chạm đúng một sự thật ít khi được nhắc đến: người chạy thận thường mang trên cánh tay mình dấu vết của sự sống và cả nỗi đau kéo dài suốt nhiều năm.
H.T.D.M chia sẻ trên facebook, bạn theo dõi một vũ công tràn đầy năng lượng. Điều khiến bạn thắc mắc suốt thời gian dài là việc người này luôn mặc áo một bên dài tay, kể cả khi biểu diễn hay sinh hoạt thường ngày. Tưởng đó là phong cách cá nhân, cho đến khi một bình luận xuất hiện: "Có phải bạn chạy thận không?".
Bài đăng về cánh tay người chạy thận nhận được nhiều sự quan tâm. (Ảnh chụp màn hình)
Và rồi, sự thật được hé lộ: Người chạy thận thường nhận ra nhau qua nước da và cánh tay, cánh tay có cầu chạy thận. Người vũ công ấy đã chạy thận hơn 10 năm.
10 năm sống chung với máy lọc máu, kim tiêm, lịch chạy thận cố định mỗi tuần. Nhưng bên ngoài vẫn là một con người đầy năng lượng, vẫn nhảy múa, vẫn sống tích cực.
Cánh tay chạy thận có gì đặc biệt?
Với bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, cánh tay không còn đơn thuần là một bộ phận cơ thể. Đó là nơi được tạo cầu nối động - tĩnh mạch (fistula) để lọc máu định kỳ, duy trì sự sống.
Theo thời gian, cánh tay này sẽ:
Nổi rõ các mạch máu phồng to, ngoằn ngoèo
Dễ bầm tím, sưng nề, đau nhức
Phải tránh va chạm, hạn chế vận động
Không ít bệnh nhân vì mặc cảm, vì sợ ánh nhìn tò mò, đã chọn cách mặc áo dài tay quanh năm, kể cả giữa mùa hè nắng nóng.
Như H.T.D.M chia sẻ: "Người chạy thận họ nhận ra nhau qua cánh tay che kín quanh năm này". Một sự nhận ra không cần lời, chỉ những người trong cuộc mới hiểu.
Suy thận giờ đây không còn là bệnh của người già
Đằng sau câu chuyện xót xa ấy là một thực tế đáng báo động: Bệnh thận tại Việt Nam đang trẻ hóa nhanh chóng.
Theo thống kê mới nhất của Bộ Y tế, Việt Nam hiện có:
Hơn 10 triệu người mắc bệnh thận mạn
Khoảng 26.000 bệnh nhân đã bước vào giai đoạn cuối, phải lọc máu định kỳ hoặc ghép thận để duy trì sự sống
Đáng lo ngại hơn, người trẻ chiếm tỉ lệ ngày càng cao.
Những năm gần đây, Trung tâm Thận - Tiết niệu và Lọc máu (Bệnh viện Bạch Mai) ghi nhận:
30 - 40 ca suy thận mới mỗi ngày
Nhiều bệnh nhân dưới 30 tuổi
Thậm chí có trường hợp 15 - 16 tuổi đã suy thận giai đoạn cuối
Đó là độ tuổi đáng lẽ đang học tập, làm việc, tận hưởng cuộc sống thì đã phải gắn chặt cuộc đời với máy chạy thận.
Vì sao ngày càng nhiều người trẻ bị suy thận?
Nguyên nhân không khó để nhận ra, như chính H.T.D.M đã chỉ ra trong status của mình:
Trà sữa, nước ngọt đóng chai, đồ uống nhiều đường
Thực phẩm siêu chế biến, đồ ăn nhanh, nhiều muối
Thức khuya kéo dài, thiếu ngủ triền miên
Ít vận động, stress mạn tính
Lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc không kê đơn
Không khám sức khỏe định kỳ
Trong lối sống hiện đại, gan và thận là hai cơ quan âm thầm "lãnh đủ", cho đến khi tổn thương đã quá nặng mới lên tiếng.
Những dấu hiệu suy thận dễ bị bỏ qua
Suy thận giai đoạn đầu thường tiến triển âm thầm, dễ nhầm với mệt mỏi thông thường:
Mệt mỏi kéo dài, uể oải
Phù mặt, phù chân (đặc biệt buổi sáng)
Tiểu đêm nhiều lần
Nước tiểu sẫm màu, có bọt
Chán ăn, buồn nôn
Da sạm, ngứa dai dẳng
Tăng huyết áp không rõ nguyên nhân
Khi triệu chứng rõ rệt, nhiều người đã ở giai đoạn không thể hồi phục.
Phòng tránh suy thận, đừng đợi đến khi phải che kín cánh tay!
Suy thận không phải lúc nào cũng có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể giảm nguy cơ nếu thay đổi từ sớm:
Hạn chế đồ uống nhiều đường, trà sữa, nước ngọt
Ăn nhạt, giảm muối
Uống đủ nước mỗi ngày
Ngủ sớm, tránh thức khuya kéo dài
Không lạm dụng thuốc giảm đau
Tập thể dục đều đặn
Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt xét nghiệm chức năng thận
Cánh tay của người chạy thận không chỉ kể câu chuyện về bệnh tật, mà còn là một lời cảnh báo rõ ràng cho người trẻ hôm nay. Bởi đôi khi, thứ phải che kín quanh năm không chỉ là cánh tay, mà là những thói quen xấu ta đã vô tình xem nhẹ suốt nhiều năm trước đó.