Theo các chuyên gia, lối sống ít vận động và các rối loạn chuyển hóa đang là những yếu tố âm thầm khiến ngày càng nhiều người Việt mắc bệnh gan nhiễm mỡ, thậm chí tiến triển thành xơ gan mà không có triệu chứng rõ ràng.
Trong lần khám sức khỏe định kỳ, một nam bệnh nhân 40 tuổi bất ngờ được chẩn đoán gan nhiễm mỡ. Trước đó, anh gần như không có biểu hiện bất thường, chỉ đôi lúc đầy bụng, mệt mỏi nhẹ và cho rằng đây là hệ quả của áp lực công việc cùng việc ít vận động.
Kết quả xét nghiệm cho thấy men gan tăng nhẹ, triglyceride và đường huyết có xu hướng tăng, kèm tình trạng béo bụng. Qua siêu âm đàn hồi gan kết hợp các thang điểm đánh giá nguy cơ, bác sĩ xác định người bệnh đã có nguy cơ xơ hóa gan và cần được theo dõi, can thiệp sớm để ngăn bệnh tiến triển theo phác đồ cá thể hóa.
PGS.TS.BS Võ Duy Thông, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM , cho biết y học hiện đại đang chuyển từ mô hình điều trị "một phác đồ cho tất cả" sang y học chính xác. Mỗi người bệnh có đặc điểm sinh học, mức độ tổn thương, yếu tố nguy cơ và khả năng đáp ứng điều trị khác nhau, vì vậy không thể áp dụng cùng một phương pháp cho tất cả.
PGS.TS.BS Võ Duy Thông đang thăm khám cho một trường hợp bệnh nhân.
Theo ông, y học chính xác không phải tạo ra một loại thuốc riêng cho từng người mà là lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất dựa trên đặc điểm sinh học, mức độ bệnh, nguy cơ và điều kiện thực tế của từng bệnh nhân. Mục tiêu là điều trị đúng người, đúng thời điểm và với mức độ can thiệp phù hợp.
Trong chuyên ngành Tiêu hóa - Gan mật, cách tiếp cận này đã thay đổi đáng kể việc chẩn đoán và theo dõi bệnh. Nếu trước đây nhiều trường hợp phải sinh thiết gan để đánh giá tổn thương thì hiện nay, xét nghiệm máu kết hợp siêu âm đàn hồi gan có thể giúp xác định mức độ xơ hóa nhanh hơn, an toàn hơn và ít xâm lấn hơn.
Đối với bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa, điều quan trọng không chỉ là phát hiện gan nhiễm mỡ mà còn phải xác định ai là người có nguy cơ tiến triển để được theo dõi và điều trị sớm.
Theo PGS Thông, bệnh gan nhiễm mỡ không chỉ là "hậu quả" của việc ăn uống dư thừa năng lượng mà còn liên quan tới 6 yếu tố khác, gồm:
- Thừa cân
- Béo bụng
- Rối loạn mỡ máu
- Tăng đường huyết
- Đái tháo đường type 2
- Và đặc biệt là lối sống ít vận động
Phần lớn trường hợp chỉ dừng ở gan nhiễm mỡ đơn thuần, song một số người có thể âm thầm tiến triển thành xơ gan, thậm chí ung thư gan nếu không được phát hiện và quản lý đúng.
Không chỉ với gan nhiễm mỡ, y học chính xác cũng đang thay đổi cách điều trị nhiều bệnh lý tiêu hóa khác.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, các dấu ấn sinh học và mô hình dự báo đang hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn. Tuy nhiên, PGS Thông nhấn mạnh công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Bác sĩ vẫn là người tổng hợp thông tin, cân nhắc giữa bằng chứng khoa học và hoàn cảnh cụ thể của từng bệnh nhân để lựa chọn phương án điều trị tối ưu.
Theo các chuyên gia, y học chính xác giúp người bệnh được chẩn đoán sớm hơn, điều trị phù hợp hơn và tránh những can thiệp không cần thiết. Đây cũng là xu hướng của y học hiện đại: không chỉ điều trị căn bệnh mà chăm sóc toàn diện từng người bệnh với những đặc điểm và nguy cơ riêng.
Thêm SOHA trên Google
