Thêm SOHA trên Google
Nhiều người chỉ nghe đến “ung thư tuyến tụy” đã lo sợ. Căn bệnh nằm sâu trong ổ bụng, khởi phát âm thầm nhưng tiến triển nhanh này được mệnh danh là “vua của các bệnh ung thư”. Liệu có cách nào nhận biết sớm? Mới đây, bác sĩ chuyên khoa ngoại tổng quát Zhan Hanxiang, Bệnh viện Qilu thuộc Đại học Sơn Đông, Trung Quốc, đã chỉ ra những dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư tuyến tụy. Hãy ghi nhớ 4 chữ “vàng, gầy, đau, đường” để có thể chủ động hơn trong việc phát hiện bệnh và giành thêm thời gian cho việc điều trị.
Một người đàn ông ngoài 60 tuổi vài tháng gần đây thường xuyên cảm thấy đau âm ỉ vùng bụng trên. Nghĩ rằng bệnh dạ dày cũ tái phát, ông tự mua thuốc dạ dày uống, lúc đỡ lúc không. Cùng lúc đó, người nhà nhận thấy sắc mặt ông ngày càng vàng, cân nặng cũng giảm vài kg. Tuy nhiên, ông không để tâm, cho rằng đó chỉ là hậu quả của việc “ăn uống kém, không có cảm giác thèm ăn”.
Cho đến khi lòng trắng mắt vàng rõ rệt, da ngứa dữ dội, ông mới đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả đáng tiếc: khối u ở đầu tụy đã chèn ép ống mật và xâm lấn cục bộ, khiến ông bỏ lỡ thời điểm phẫu thuật tốt nhất.
Bác sĩ Zhan Hanxiang cho biết, tình trạng này không hiếm gặp trên lâm sàng. Điều đáng sợ nhất ở ung thư tuyến tụy không hẳn là không có phương pháp điều trị, mà là căn bệnh này rất giỏi “ngụy trang”, khiến nhiều người liên tục bỏ qua những cảnh báo nhỏ mà cơ thể phát ra.
Ung thư tuyến tuỵ có thể phát triển âm thầm.
Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào cảm giác, hãy chú ý đến các “tín hiệu” của cơ thể. Có 4 dấu hiệu đáng ghi nhớ.
4 chữ “vàng, gầy, đau, đường” cảnh báo ung thư tuyến tụy
“Vàng”: Vàng mắt, vàng da, đừng chỉ nghĩ đến bệnh gan
Ung thư tuyến tụy, đặc biệt là khối u ở đầu tụy, rất dễ chèn ép ống mật, khiến mật không thể lưu thông bình thường và bilirubin trào ngược vào máu.
Biểu hiện điển hình là lòng trắng mắt chuyển vàng, da toàn thân vàng, nước tiểu sẫm màu như nước trà đặc, đồng thời có thể xuất hiện tình trạng ngứa da dai dẳng, bôi thuốc cũng khó thuyên giảm.
Nhiều người phản ứng đầu tiên là nghĩ đến viêm gan hoặc các vấn đề về túi mật. Tuy nhiên, chèn ép ống mật cũng có thể gây vàng da.
Nếu người trưởng thành đột nhiên xuất hiện tình trạng vàng da không rõ nguyên nhân, đặc biệt là người không có tiền sử viêm gan hoặc sỏi mật, cần cảnh giác với nguyên nhân liên quan đến tuyến tụy và đi khám kịp thời.
“Gầy”: Không cố giảm cân nhưng cân nặng vẫn liên tục giảm
Sụt cân không rõ nguyên nhân là một “tín hiệu đỏ” thường gặp ở nhiều bệnh ung thư và đặc biệt đáng chú ý ở ung thư tuyến tụy.
Tuyến tụy vừa tiết enzyme tiêu hóa, vừa liên quan đến quá trình điều hòa chuyển hóa. Khi mắc bệnh, người bệnh có thể nhanh chóng gầy đi trong vài tháng, quần áo trở nên rộng hơn, đồng thời xuất hiện chán ăn, đầy bụng hoặc cảm giác vùng bụng trên luôn bị nghẹn, khó chịu và mệt mỏi.
Tất nhiên, gầy đi không đồng nghĩa với ung thư. Nhưng nếu trong thời gian ngắn, chẳng hạn 3-6 tháng, cân nặng giảm hơn 5-10% mà không tìm được nguyên nhân hợp lý như ăn kiêng hoặc tăng cường vận động, đừng đơn giản cho rằng đó là do “tuổi cao, tiêu hóa kém”. Hãy đi kiểm tra để loại trừ vấn đề ở tuyến tụy.
“Đau”: Đau bụng trên, đau lưng kéo dài, đừng chỉ coi là bệnh dạ dày
Vị trí của tuyến tụy khiến cơn đau do bệnh lý tại đây có thể lan sang nhiều khu vực. Người bệnh không nhất thiết đau chính giữa bụng mà thường cảm thấy đau âm ỉ hoặc căng tức kéo dài ở vùng bụng trên, đôi khi đau lan ra phía sau lưng hoặc vùng thắt lưng. Một số trường hợp đau tăng khi nằm ngửa và giảm nhẹ khi cúi người về phía trước hoặc nằm nghiêng.
Không ít người điều trị trong thời gian dài theo hướng “bệnh dạ dày” hoặc “bệnh cột sống thắt lưng”, đổi nhiều loại thuốc dạ dày, dùng nhiều miếng dán giảm đau nhưng hiệu quả không rõ rệt.
Nếu cơn đau kéo dài và đi kèm tiêu hóa kém, sụt cân, đừng tiếp tục chịu đựng. Hãy chủ động trao đổi với bác sĩ về khả năng kiểm tra tuyến tụy.
Người bệnh không nhất thiết đau chính giữa bụng mà thường cảm thấy đau âm ỉ hoặc căng tức kéo dài ở vùng bụng trên, đôi khi đau lan ra phía sau lưng hoặc vùng thắt lưng.
“Đường”: Đường huyết đột nhiên mất kiểm soát, cần lưu ý tuyến tụy
Tuyến tụy còn chịu trách nhiệm sản xuất insulin để điều hòa đường huyết. Một số bệnh nhân ung thư tuyến tụy xuất hiện tình trạng tăng đường huyết trước khi được chẩn đoán, hoặc bệnh tiểu đường vốn đang được kiểm soát ổn định đột nhiên trở nên khó kiểm soát.
Tất nhiên, phần lớn trường hợp tiểu đường mới mắc không liên quan đến ung thư tuyến tụy. Tuy nhiên, ở những người lớn tuổi, đặc biệt trên 50 tuổi, không béo phì rõ rệt và không có tiền sử gia đình nhưng đột nhiên xuất hiện bất thường về đường huyết, bác sĩ thường có thể cân nhắc đánh giá thêm tình trạng của tuyến tụy.
Bất thường đường huyết đôi khi không chỉ là vấn đề nội tiết mà cũng có thể là dấu hiệu tuyến tụy đang “lên tiếng”.
Bác sĩ Zhan Hanxiang nhắc nhở dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy không điển hình nhưng hoàn toàn không phải không có dấu vết. Ghi nhớ 4 chữ “vàng, gầy, đau, đường” không chỉ là cách chủ động quan tâm đến cơ thể mà còn giúp giành lấy khoảng thời gian quý giá cho việc phát hiện bệnh sớm.
