Thói quen ăn uống không khoa học có thể âm thầm gây hại cho gan của bạn
Ở nước ta, ung thư gan rất phổ biến, bệnh chiếm tỷ lệ mắc mới và tử vong cao, đặc biệt là nam giới. Bên cạnh đó, bệnh cũng ngày càng có xu hướng trẻ hoá. Nguyên nhân của tình trạng này có liên quan đến viêm gan virus, chế độ ăn uống, lối sống kém lành mạnh. Bác sĩ Huỳnh Minh Nhựt (Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức), chỉ ra 4 thói quen có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan:
Ăn thực phẩm mốc
Các loại ngũ cốc như lạc, đậu, ngô, gạo khi bị mốc có thể sinh ra aflatoxin, chất độc được xếp vào nhóm các chất gây ung thư, trong đó có ung thư gan. Aflatoxin không bị phá hủy khi nấu nướng ở nhiệt độ thông thường. Ăn thực phẩm mốc chứa chất này làm tăng nguy cơ xơ gan, ung thư gan. Các gia đình nên lưu ý bảo quản ngũ cốc, hạt ở nơi khô ráo, thoáng mát, không dùng sản phẩm có mùi lạ, thay đổi màu sắc bất thường.
Uống nhiều rượu, bia thường xuyên
Rượu, bia là tác nhân hàng đầu dẫn đến viêm gan do rượu, gan nhiễm mỡ, xơ gan. Rượu khi vào cơ thể được gan phân giải, tạo ra acetaldehyde, chất độc có thể làm tổn thương DNA của tế bào gan. Uống rượu bia thường xuyên tác động tiêu cực đến các tế bào gan, khiến cơ quan này không kịp tái tạo, dần chuyển sang xơ gan và ung thư gan. Để đảm bảo sức khỏe, bạn không nên uống một lúc quá 3 lon bia hoặc 3 ly rượu vang.
Sử dụng dầu chiên lại nhiều lần
Nhiều người thường có thói quen sử dụng lại dầu chiên lại các món ăn, tuy nhiên đây là thói quen có nhiều tác động xấu đến sức khoẻ như: Mất chất dinh dưỡng của thức ăn, gia tăng các chất béo xấu gây ra các bệnh lý tim mạch (cao huyết áp, máu nhiễm mỡ, gan nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim...) và đặc biệt là các ung thư của hệ tiêu hoá.
Dùng dầu chiên lại nhiều lần
Trong quá tình tái sử dụng dầu chiên lại, thức ăn có thể sản sinh chất Acrylamide, một chất gây ung thư đã được Bộ Y tế khuyến cáo. Lưu ý, kể cả chiên dầu với nhiệt độ vừa phải nhưng quá lâu cũng sinh ra độc tố, nhất là thức ăn chứa tinh bột, đường như bánh bao, bánh rán, đồ tẩm bột. Chiên, rán quá lâu cũng gây vỡ vụn thức ăn.
Ăn quá nhiều thịt ít rau
Hiện nay người trẻ đang ăn quá nhiều thịt. Ăn thịt gây ra gánh nặng cho đường tiêu hoá, gan và thận. Việc ăn thịt, đặc biệt là các loại thịt chiên, rán sẽ làm gia tăng nguy cơ tăng mỡ máu, gan nhiễm mỡ.
Theo Kết quả khảo sát được thực hiện bởi Tổng cục Thống kê và Viện Dinh dưỡng quốc gia trong năm 2019-2020, người Việt cũng có xu hướng ăn thịt nhiều hơn. Hiện, trung bình mỗi ngày một người ăn 136,4g thịt, trong khi năm 2010 mức tiêu thụ chỉ là 84g. Đặc biệt, người dân ở thành phố ăn thịt ở mức khoảng 155,3g thịt/người/ngày.
Chế độ ăn tốt cho gan là ăn đa dạng thực phẩm, chú ý bổ sung nhiều rau xanh, củ quả...
Ngoài ra, theo khuyến cáo của các chuyên gia dinh dưỡng, ăn nhiều thịt cũng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính không lây như: đái tháo đường, tim mạch, huyết áp…
Ăn đồ tái, đồ tươi sống
Nhiều người thường có thói quen ăn các loại gỏi cá, tôm, đồ tái sống... Tại một số địa phương, vào mùa hè, mọi người thích ăn gỏi cá vì nghĩ rằng sẽ mát. Tuy nhiên, thói quen ăn gỏi các loại cá nước ngọt, rau sống trồng dưới nước có thể làm tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng (sán lá gan). Sán lá gan khi vào cơ thể ký sinh tại mô gan (sán lá gan lớn) hoặc đường mật (sán lá gan nhỏ) gây ra những tổn thương cho gan.
Lời khuyên bảo vệ gan từ bác sĩ
Nên hạn chế việc ăn các món ăn sống, chế biến từ cá nước ngọt, rau sống để giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng. Tuyệt đối không ăn ngũ cốc mốc chứa nấm gây độc cho gan.
Bên cạnh thói quen ăn uống, người dân nên hạn chế uống rượu, bia. Vì rượu, bia có thể tàn phá gan một cách nhanh chóng. Lạm dụng rượu, bia sẽ gây ra những bệnh lý về gan, xơ gan thậm chí ung thư gan.
Nên xây dựng một thói quen ăn uống khoa học lành mạnh như: Ăn đa dạng thực phẩm, ăn nhiều rau xanh, củ quả, tránh sử dụng dầu chiên lại nhiều lần trong quá trình chế biến món ăn.
Ngoài ra, những người đã có bệnh lý về gan, viêm gan virus nên đi khám định kỳ theo đúng chỉ định của bác sĩ. Người khoẻ mạnh nên 6 tháng đi khám một lần, bởi siêu âm gan là cách đơn giản để giúp phát hiện sớm các bệnh lý về gan.
(Ảnh minh họa: Internet)