Thêm SOHA trên Google
Canh nóng là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, ăn khi canh còn quá nóng, nêm quá nhiều muối hoặc để nồi canh ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ đều là những thói quen cần xem lại.
Vừa múc canh ra bát đã ăn ngay khi còn bỏng nóng
Nhiều người có thói quen ăn canh ngay khi vừa nấu xong, đặc biệt trong những ngày trời lạnh. Tuy nhiên, nếu canh còn nóng đến mức gây bỏng miệng, thực quản, tốt nhất nên chờ một lúc cho món ăn nguội bớt. Việc cố ăn nhanh khi thức ăn còn bốc hơi mạnh không khiến món ăn bổ dưỡng hơn mà còn làm tăng nguy cơ tổn thương do nhiệt.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp việc uống đồ uống rất nóng, ở nhiệt độ trên 65°C, vào nhóm có khả năng gây ung thư cho người. Đánh giá này dựa trên bằng chứng về đồ uống rất nóng, không đồng nghĩa với món canh. Dù vậy, đây là lý do để tránh thường xuyên đưa thức ăn, đồ uống ở nhiệt độ quá cao vào miệng.
Ảnh minh hoạ
Vì vậy, hãy để canh nguội bớt trước khi ăn, nhất là khi món ăn vừa được nhấc khỏi bếp hoặc vừa sôi sùng sục. Không cần chờ canh nguội lạnh hoàn toàn; chỉ cần tránh ăn khi nhiệt độ còn gây bỏng rát. Với trẻ nhỏ và người cao tuổi, việc kiểm tra nhiệt độ trước khi dùng càng cần được chú ý.
Nêm canh quá mặn hoặc cố uống hết nước canh
Nước canh có thể chứa một lượng muối đáng kể tùy cách chế biến, đặc biệt khi gia đình sử dụng nhiều muối, nước mắm, bột nêm hoặc các loại gia vị có natri. Nếu vừa nêm đậm trong lúc nấu, vừa dùng thêm nước chấm và các món mặn khác, tổng lượng natri trong bữa ăn có thể tăng lên mà người ăn không nhận ra.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối. Ăn quá nhiều natri có liên quan đến tăng huyết áp và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Lượng khuyến nghị này tính trên tổng lượng muối từ tất cả thực phẩm trong ngày, không chỉ riêng nước canh.
Các gia đình nên nêm canh vừa miệng, hạn chế kết hợp nhiều loại gia vị mặn và tăng hương vị bằng rau thơm, hành, gừng hoặc các nguyên liệu phù hợp. Không nhất thiết phải uống hết nước canh, nhất là khi món ăn được nêm đậm. Người cần hạn chế natri theo chỉ định y tế nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về chế độ ăn phù hợp.
Dùng chung thìa, đũa để nếm
Việc dùng chung thìa, đũa đã đưa vào miệng để nếm nồi canh hoặc múc cho người khác có thể làm tăng nguy cơ truyền vi sinh vật qua nước bọt.
Khi cần nếm trong lúc nấu, nên dùng thìa sạch riêng, không đưa thìa đã nếm trở lại nồi. Nếu ăn theo kiểu dùng chung một tô canh, mỗi người nên sử dụng dụng cụ riêng để lấy thức ăn thay vì đưa trực tiếp thìa, đũa đang ăn vào tô chung.
Đây là nguyên tắc vệ sinh trong chế biến và dùng bữa, đặc biệt hữu ích khi trong gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có sức đề kháng suy giảm. Thói quen dùng dụng cụ sạch cũng giúp hạn chế việc đưa vi sinh vật từ tay và miệng vào thức ăn dùng chung.
Để nồi canh trên bếp hoặc bàn ăn nhiều giờ
Một nồi canh đã nấu chín không thể được bảo đảm an toàn chỉ vì trước đó đã sôi. Khi để lâu ở nhiệt độ phòng, đặc biệt trong thời tiết nóng, thực phẩm có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Đậy nắp nồi giúp hạn chế bụi bẩn nhưng không thay thế được việc bảo quản ở nhiệt độ phù hợp.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thức ăn thừa cần được đưa vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu; nếu nhiệt độ môi trường trên khoảng 32°C, thời gian này giảm xuống còn 1 giờ. Với nồi canh lớn, nên chia thành các hộp nông, dung tích nhỏ để thức ăn nguội nhanh hơn thay vì chờ cả nồi nguội hoàn toàn mới cất.
Nếu gia đình chưa ăn ngay, cần giữ canh nóng ở nhiệt độ an toàn bằng thiết bị phù hợp hoặc bảo quản lạnh đúng cách. Không nên để nồi canh từ trưa đến tối trên bếp rồi mặc định rằng chỉ cần đun sôi lại là có thể loại bỏ mọi nguy cơ.
Đun đi đun lại cả nồi canh mỗi lần muốn ăn
Một số gia đình giữ nguyên nồi canh trong tủ lạnh rồi lấy ra đun sôi cả nồi mỗi khi có người muốn ăn. Cách làm này không phải lúc nào cũng khiến canh mất an toàn, nhưng việc chia nhỏ khẩu phần ngay từ đầu sẽ thuận tiện hơn, giúp hạn chế phải làm nóng và làm nguội toàn bộ món ăn nhiều lần.
USDA khuyến cáo thức ăn thừa khi hâm nóng cần đạt nhiệt độ bên trong khoảng 74°C (165°F); riêng súp, nước sốt và nước thịt nên được đun đến khi sôi mạnh. Thức ăn thừa bảo quản lạnh nên được sử dụng trong vòng 3–4 ngày theo hướng dẫn của cơ quan này.
Thay vì hâm cả nồi, hãy lấy lượng canh đủ cho một bữa sang nồi nhỏ để làm nóng. Phần còn lại cần được đậy kín và tiếp tục bảo quản lạnh. Nếu canh đã để ngoài quá thời gian khuyến nghị, có mùi hoặc dấu hiệu bất thường, không nên cố tận dụng chỉ bằng cách đun sôi lại.
Canh vẫn là món ăn có thể góp phần làm bữa cơm gia đình đa dạng và ngon miệng. Điều quan trọng là không ăn khi còn bỏng nóng, kiểm soát lượng muối, giữ vệ sinh khi dùng chung và bảo quản thức ăn thừa đúng cách. Những thay đổi nhỏ này giúp gia đình duy trì thói quen ăn canh mà không chủ quan trước các vấn đề an toàn thực phẩm.
