20 lưu ý của WHO giúp bạn bảo vệ bản thân và gia đình khỏi dịch COVID-19

Ngọc Minh |

20 lưu ý của WHO giúp bạn bảo vệ bản thân và gia đình khỏi dịch COVID-19
20 lưu ý của WHO giúp bạn bảo vệ bản thân và gia đình khỏi dịch COVID-19

Theo Bộ Y tế Việt Nam, vẫn còn nhiều điều chúng ta chưa viết về virus corona (COVID-19). Một số điều dưới đây sẽ giúp bảo vệ bản thân và người thân của mình.

Ngày 13/1, Tổ chức Y tế Thế giới Việt Nam, Bộ Y tế đã thông tin về virus corona (COVID-19) như sau:

1. Người nhiễm COVID-19 nặng như thế nào?

Người bị nhiễm COVID-19 sẽ xuất hiện các triệu chứng với mức độ nặng nhẹ khác nhau, tùy theo cơ địa.

Bệnh nhân có thể chỉ có triệu chứng nhẹ như cảm cúm thông thường: ho, hắt hơi. Triệu chứng nặng sốt cao, ho, viêm phổi... thường gặp ở những bệnh nhân có bệnh lý nền.

Tỷ lệ tử vong hiện nay của dịch bệnh là khoảng 2%, tỷ lệ nguy kịch hiện chiếm khoảng 3%. Đa phần các trường hợp tử vong là người lớn tuổi mắc các bệnh lý nền: bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch hoặc bệnh mạn tính khác như ung thư.

2. COVID-19 đến từ đâu?

Virus corona (CoV) là một họ virus lớn gây ra các bệnh từ cảm lạnh thông thường đến các bệnh cảnh nghiêm trọng hơn như MERS-CoV và SARS-CoV. Virus corona mới COVID-19 là một chủng mới trước đây chưa được xác định ở người.

Một số loại virus corona có nguồn gốc từ động vật, tức chúng có thể lây truyền giữa động vật và con người. Các nghiên cứu trước đây nghi ngờ rằng SARS-CoV được truyền từ dơi sang cầy hương rồi sang người, và MERS-CoV được truyền từ lạc đà sang người. Một số loại virus corona đã được biết hiện đang có ở động vật nhưng chưa gây bệnh cho người.

3. Virus COVID-19 lây như thế nào?

Dựa trên những thông tin nhận được đến nay và dựa trên kinh nghiệm đối với các virus corona khác (như MERS-CoV và SARS-CoV), nhiều khả năng loại virus mới này lây lan chủ yếu qua:

- Tiếp xúc gần giữa người với người

- Qua đường hô hấp, trong trường hợp này là giọt bắn (ví dụ nó được tạo ra khi người nhiễm bệnh ho hoặc hắt hơi, hoặc trong một số quy trình chăm sóc y tế)

- Qua tiếp xúc với các bề mặt có chứa virus (ví dụ, khi một người bị nhiễm bệnh và một người khác dùng chung cốc/ly). Vì vậy nên duy trì vệ sinh tay và đường hô hấp đúng cách.

Ước tính sơ bộ của chính quyền Trung Quốc cho thấy virus có thể truyền từ một người sang hai hoặc nhiều người khác. Khi các điều tra viên thu thập dữ liệu và khi các biện pháp chống dịch có hiệu lực, con số này có thể sẽ thay đổi.

Đây là một loại virus mới và những hiểu biết về nó đang tiếp tục thay đổi nhanh chóng. Tổ chức Y tế Thế giới sẽ tiếp tục phân tích thông tin ở những ca bệnh hiện nay cũng như các ca bệnh mới để hiểu thêm về loại virus mới này.

4. COVID-19 khác gì so với cảm cúm hoặc cảm lạnh thông thường?

Những người bị nhiễm virus COVID-19 hay bị cảm cúm, cảm lạnh thường đều có những triệu chứng hô hấp như: sốt, ho và sổ mũi. Mặc dù có nhiều triệu chứng giống nhau nhưng chúng lại do các loại virus khác nhau gây ra.

Chính do sự giống nhau này nên rất khó để có thể chẩn đoán bệnh nếu chỉ dựa vào các triệu chứng. Vì vậy, để xác định các ca nhiễm vi rút COVID-19 cần đến các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm.

WHO luôn khuyến cáo những người bị ho dai dẳng, sốt và cảm thấy khó thở nên đi khám sớm. Bạn cũng nên kể cho nhân viên y tế biết nếu bạn có đi tới Hồ Bắc trong vòng 14 ngày trước khi các triệu chứng xuất hiện, hoặc nếu bạn đã có tiếp xúc gần với một người bị ốm và có những triệu chứng hô hấp.

5. Virus lây trước khi xuất hiện triệu chứng?

Việc xác định thời gian người bị nhiễm virus truyền bệnh cho những người khác là hết sức quan trọng đối với những nỗ lực kiểm soát dịch bệnh. Bệnh án chi tiết của những người bị nhiễm bệnh có chứa những thông tin cần thiết giúp xác định thời gian lây nhiễm của loại virus mới này.

Những báo cáo gần đây cho thấy những người bị nhiễm COVID-19 có thể lây bệnh sang cho những người khác ngay cả khi chưa có những triệu chứng rõ ràng. Mặc dù vậy, những dữ liệu hiện có chỉ ra rằng những người có triệu chứng mới là nguồn lây bệnh chính.

20 lưu ý của WHO giúp bạn bảo vệ bản thân và gia đình khỏi dịch COVID-19 - Ảnh 2.

Chúng ta vẫn chưa hiểu hết được virus corona mới.

6. Virus lây qua khí dung (AEROSOL)?

Một số người đang đánh đồng khí dung (aerosol) tức là lây truyền qua không khí. Các giọt bắn, tiếp xúc trực tiếp và truyền qua không khí là các cách truyền bệnh truyền nhiễm từ người sang người.

Tuy nhiên, các giọt bắn có kích thước quá lớn và nặng nên không thể bay lơ lửng trong không khí trong thời gian dài, do đó hầu hết chúng bám vào các vật tiếp xúc trong khoảng cách gần.

Hiện tại, bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy virus COVID-19 lây lan qua tiếp xúc và giọt bắn. Chính quyền Trung Quốc đã làm rõ rằng không có bằng chứng cho thấy khí dung (aerosol) là đường truyền chính cho vi rút COVID-19. Đây là virus mới và chúng ta đang tiếp tục theo dõi các đường lây truyền có thể.

7. Có nhiễm virus COVID-19 từ vậy nuôi trong nhà hay không?

Cho tới nay chưa có bằng chứng về việc vật nuôi trong nhà như chó hay mèo bị nhiễm và làm lây lan virus 2019-nCoV.

8. Nhận bưu phẩm từ Trung Quốc hay từ những nơi đã phát hiện virus có an toàn không?

Những phân tích trước đây về các loại virus corona khác cho thấy chúng không tồn tại quá lâu trên một bề mặt. Vì thế, rất khó để bị nhiễm COVID-19 nếu bạn chỉ chạm vào mặt ngoài của một bưu kiện được gửi từ Trung Quốc hay một quốc gia khác. Virus thường không thể tồn tại lâu trên các bề mặt xốp như giấy hoặc bìa cứng.

9. Cách nào để giảm nguy cơ lây nhiễm?

Mọi người có thể tự bảo vệ mình thông qua các biện pháp dưới đây:

1. Nếu bạn sống ở khu vực có dịch ở Trung Quốc hay trở về từ vùng dịch, bạn hãy lưu ý những thông tin mới nhất về tình hình dịch bệnh và giữ gìn sức khỏe bằng những cách sau:

- Duy trì khoảng cách giao tiếp từ 1 - 2 mét giữa bạn và người khác, đặc biệt là những người đang ho, hắt hơi và bị sốt

- Tránh sờ vào mắt, mũi và miệng

- Rửa tay thường xuyên bằng dung dịch rửa tay có cồn hoặc với xà phòng và nước

- Nếu bạn bị sốt, ho và khó thở, hãy đi khám sớm và kể cho nhân viên y tế biết chi tiết trước đó bạn đã đi những đâu

2. Nếu bạn không sống hoặc không đến các vùng dịch bệnh ở Trung Quốc và không tiếp xúc với những người bị ảnh hưởng, hãy lưu ý thông tin mới nhất và chỉ cần và giữ gìn sức khỏe bằng những cách sau:

- Bảo đảm chế độ ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc và thực hiện các biện pháp phòng ngừa bệnh cúm thông thường

- Tránh sờ vào mắt, mũi và miệng

- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước hoặc dung dịch rửa tay có cồn

10. Có nên đeo khẩu trang không?

Đeo khẩu trang y tế có thể hạn chế sự lây lan của một số bệnh đường hô hấp. Tuy nhiên, chỉ sử dụng khẩu trang thì không ngăn chặn được việc lây nhiễm, mà phải kết hợp với các biện pháp phòng ngừa khác như vệ sinh tay và đường hô hấp và tránh tiếp xúc gần – giữ khoảng cách ít nhất 1,5 mét giữa bạn với những người khác.

WHO khuyến cáo mọi người sử dụng khẩu trang y tế một cách hợp lý, để tránh lãng phí những tài nguyên quý giá và tránh sử dụng khẩu trang không đúng cách.

Chỉ sử dụng khẩu trang nếu bạn có các triệu chứng về hô hấp (ho hoặc hắt hơi), nghi ngờ nhiễm COVID-19 với các triệu chứng nhẹ hoặc đang chăm sóc cho người bị nghi ngờ nhiễm COVID-19.

Một ca nghi ngờ nhiễm COVID-19 là trường hợp người bị nghi nhiễm có lịch sử đi lại khu vực báo cáo có dịch bệnh COVID-19 ở Trung Quốc, hoặc tiếp xúc gần với một người đến từ Trung Quốc và có các triệu chứng hô hấp.

Xin nhắc lại, sử dụng khẩu trang ở nơi công cộng chỉ có thể bảo vệ người khác nếu bạn có triệu chứng bệnh chứ không thể bảo vệ bản thân bạn.

11. Dùng khẩu trang đúng cách như thế nào?

1. Trước khi đeo khẩu trang, hãy rửa sạch tay với dung dịch rửa tay có cồn hoặc bằng xà phòng và nước sạch

2. Khẩu trang phải che khít miệng và mũi. Đảm bảo không có kẽ hở giữa mặt của bạn và khẩu trang.

3. Tránh chạm vào khẩu trang khi đang đeo. Nếu chạm vào khẩu trang, hãy rửa sạch tay với dung dịch rửa tay có cồn hoặc bằng xà phòng và nước sạch.

4. Thay khẩu trang mới ngay khi khẩu trang đang dùng bị ẩm và không sử dụng lại khẩu trang dùng một lần

Cách tháo khẩu trang: tháo khẩu trang từ phía sau (không chạm vào mặt trước của khẩu trang); bỏ ngay khẩu trang vào thùng rác có nắp đậy; rửa sạch tay bằng dung dịch rửa tay có cồn hoặc bằng xà phòng và nước sạch.

12. Có thuốc điều trị COVID-19 hay chưa?

Cho đến nay, chưa có một loại thuốc nào được khuyến nghị sử dụng trong việc phòng ngừa và điều trị vi rút corona chủng mới. Tuy nhiên, những người nhiễm COVID-19 sẽ được điều trị triệu chứng và những trường hợp nặng sẽ được điều trị hỗ trợ tối ưu.

WHO đang điều phối những nỗ lực phát triển thuốc điều trị đặc hiệu COVID-19 cùng với một số đối tác.

Để tránh bị nhiễm virus corona chủng mới, hãy giữ gìn vệ sinh tay và hô hấp cơ bản, thực hiện an toàn thực phẩm và nếu có thể, tránh tiếp xúc gần với những người có những triệu chứng của các bệnh về hô hấp như ho hay hắt hơi.

Những biện pháp sau đây KHÔNG được khuyến cáo trong việc điều trị COVID-19 bởi chúng không có hiệu quả và có thể gây nguy hiểm:

- Hút thuốc

- Tự uống thuốc, ví dụ như kháng sinh

- Đeo nhiều khẩu trang cùng lúc để tối ưu mức bảo vệ

Trong bất kì trường hợp nào, nếu bạn bị sốt, ho kéo dài và cảm thấy khó thở, hãy đi khám để giảm thiểu nguy cơ bệnh trở nên nặng hơn và kể cho nhân viên y tế biết bạn đã đi những đâu trong thời gian gần đây.

13. Kháng sinh có hiệu quả trong phòng ngừa và điều trị COVID-19?

Kháng sinh không có tác dụng đối với virus mà chỉ hiệu quả với các loại nhiễm khuẩn do vi khuẩn.

14. Vắc xin khi nào có?

Hiện không có vắc-xin phòng bệnh COVID-19, nhưng việc sản xuất vắc-xin đang được tiến hành để các thử nghiệm lâm sàng có thể bắt đầu sau 3-4 tháng.

WHO sẽ công bố danh sách ban đầu các loại vắc-xin hiện đang được nghiên cứu và có thể tham gia các thử nghiệm lâm sàng này.

15. Việt Nam đã sẵn sàng đối phó với virus chưa?

Năng lực của Việt Nam trong việc xử trí các vấn đề y tế công cộng khẩn cấp, kể cả các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi, đã tăng lên đáng kể.

Kết quả này có được sau nhiều năm đầu tư tăng cường năng lực cốt lõi - bao gồm giám sát và đánh giá nguy cơ, năng lực phòng thí nghiệm, phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn và quản lý lâm sàng, truyền thông nguy cơ...

WHO ghi nhận việc Việt Nam đã xử lý dịch bệnh này rất tốt. Chính phủ đã khởi động hệ thống ứng phó ở giai đoạn đầu của dịch - tăng cường giám sát, đảm bảo phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý ca bệnh tại các cơ sở y tế và tăng cường xét nghiệm bên cạnh thực hiện các hoạt động truyền thông và hợp tác đa ngành.

16. WHO khuyến nghị gì với Việt Nam?

Dự kiến sẽ có thêm ​​các trường hợp nhiễm virus corona mới trong những ngày tới. Vì vậy, Việt Nam cần tiếp tục cảnh giác và sẵn sàng kiểm soát dịch bệnh.

Cần phát hiện sớm, cách ly và xử trí các trường hợp mắc bệnh bằng các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn thích hợp, tăng cường giám sát, chia sẻ thông tin minh bạch và kịp thời với WHO như yêu cầu của Điều lệ y tế quốc tế (2005).

17. WHO có khuyến nghị đóng cửa biên giới không?

Dựa trên thông tin hiện có, WHO không khuyến nghị bất kỳ sự hạn chế nào với các hoạt động đi lại hoặc thương mại.

WHO kêu gọi tất cả các quốc gia đưa ra các quyết định hợp lý, dựa trên bằng chứng và nhất quán. Theo yêu cầu của Điều lệ y tế quốc tế (2005), khi PHEIC được ban bố, các quốc gia phải thông báo cho WHO khi thực hiện bất kỳ biện pháp nào về hạn chế đi lại.

18. Có nên cho học sinh nghỉ học và hủy các sự kiện tại Việt Nam?

Cơ quan chức năng của các quốc gia đưa ra quyết định về các biện pháp bổ sung, ví dụ cho học sinh nghỉ học hoặc hủy bỏ các sự kiện tập trung đông người căn cứ vào mức độ nguy cơ ở quốc gia đó.

19. WHO đang làm gì?

WHO sẽ tiếp tục làm việc chặt chẽ với các quốc gia và hỗ trợ những nội dung cần thiết để có thể hiểu rõ hơn về loại vi rút mới này, cũng như việc giám sát, phát hiện các ca bệnh và giúp ngăn ngừa lây nhiễm.

20. WHO đã triệu tập họp ủy ban khẩn cấp để đối phó với virus mới, việc này nghĩa là thế nào?

Ủy ban Khẩn cấp tổ chức một cuộc họp với các chuyên gia quốc tế nhằm cung cấp tư vấn chuyên môn cho Tổng Giám đốc của WHO để quyết định một sự kiện y tế công cộng có đủ điều kiện công bố là một "Sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu" (PHEIC) hay không.

Thuật ngữ Sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu (PHEIC) được định nghĩa trong Điều lệ Y tế Quốc tế (IHR) (2005) là một sự kiện được xác định khi:

- Gây ra mối nguy cơ về y tế công cộng cho các quốc gia khác thông qua việc lây lan dịch bệnh quốc tế

- Cần sự đáp ứng quốc tế có điều phối

Định nghĩa này phản ánh một tình huống: nghiêm trọng, bất thường hoặc ngoài dự đoán; mang theo những ảnh hưởng về y tế cộng cộng ra bên ngoài biên giới của quốc gia bị ảnh hưởng; và có thể đòi hỏi các hành động của quốc tế.

Tổng Giám đốc đưa ra quyết định cuối cùng về Sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại toàn cầu và các Khuyến nghị Tạm thời cho sự kiện đó, dựa trên tham vấn của Ủy ban Khẩn cấp, thông tin do các nhà chức trách quốc gia cung cấp, các chuyên gia khoa học và đánh giá nguy cơ đối với sức khỏe con người, nguy cơ lây lan quốc tế của bệnh và nguy cơ ảnh hưởng tới việc đi lại quốc tế.

Vào ngày 30/1/2020, Tổng Giám đốc WHO tuyên bố dịch viêm phổi do COVID-19 (tên gọi tạm thời lúc đó là 2019-nCoV) là "sự kiện y tế công cộng gây quan ngại toàn cầu" (PHEIC). Việc tuyên bố PHEIC không có nghĩa là đã có những thay đổi đặc biệt về mặt nguy cơ hay mối đe dọa đã trở nên lớn hơn.

Thay vào đó, tuyên bố này giúp tăng cường phối hợp, hợp tác và đoàn kết toàn cầu. WHO muốn nhấn mạnh rằng việc tuyên bố PHEIC không phải do tình hình dịch bệnh tại Trung Quốc mà do những diễn biến về dịch bệnh tại các quốc gia khác.

WHO ghi nhận những biện pháp quyết liệt mà Trung Quốc đã thực hiện nhằm đối phó với dịch viêm phổi do COVID-19 mặc dù những biện pháp này đã có những ảnh hưởng to lớn về kinh tế và xã hội đối với người dân Trung Quốc.

Tuyên bố PHEIC phản ánh mối quan ngại lớn nhất của WHO – đó là virus có khả năng lây lan sang những quốc gia có hệ thống y tế kém phát triển hơn và chưa sẵn sàng đối phó với nó.

Đây là lần thứ 6 PHEIC được tuyên bố. Từ trước tới nay đã có 5 lần PHEIC được tuyên bố kể từ năm 2006 khi Điều lệY tế Quốc tế - IHR(2005) có hiệu lực, bao gồm: đại dịch cúm H1N1 (2009), Bại liệt (2014), Ebola tại Tây Phi (2014), Zika (2016), và Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Công gô (2019).

20 lưu ý của WHO giúp bạn bảo vệ bản thân và gia đình khỏi dịch COVID-19 - Ảnh 4.
Đọc thêm về:

    Đọc báo sức khỏe, tìm hiểu bệnh ung thư đại tràng tại Soha.Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email songkhoe@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2020 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980