Theo quan niệm cổ truyền, Xuân phân không chỉ là dấu mốc chuyển mùa mà còn là "thời điểm vàng" để điều chỉnh nhịp sống, giữ gìn sức khỏe và tích lũy năng lượng tích cực cho cả năm.
Xuân phân năm 2026 rơi vào ngày 20/3. Vào thời điểm này, mặt trời chiếu vuông góc với đường xích đạo, khiến thời gian ban ngày và ban đêm gần như bằng nhau. Sự cân bằng này, theo người xưa, tượng trưng cho trạng thái hài hòa của âm – dương trong tự nhiên và cả cơ thể con người.
Chỉ còn ít ngày nữa, tiết Xuân phân sẽ chính thức bắt đầu là thời điểm đặc biệt trong năm khi ngày và đêm cân bằng. (Ảnh: Thiên văn Việt Nam)
Chính vì vậy, cổ nhân cho rằng nếu biết thuận theo tiết khí, con người sẽ dễ duy trì trạng thái ổn định về thể chất lẫn tinh thần. Ngược lại, chỉ một vài thói quen tưởng chừng vô hại cũng có thể khiến cơ thể "lệch nhịp", ảnh hưởng đến năng lượng suốt cả năm.
3 điều không nên làm trong tiết Xuân phân
Đừng ngủ nướng trong ngày Xuân phân
Một trong những điều được nhắc đến nhiều nhất là việc tránh ngủ nướng vào ngày này. Khi bước sang Xuân phân, ánh sáng ban ngày bắt đầu kéo dài, báo hiệu sự gia tăng dần của dương khí. Đây được xem là thời điểm cơ thể cần "khởi động" sớm để hòa cùng nhịp sinh học của tự nhiên.
Người xưa tin rằng việc thức dậy muộn, đặc biệt khi mặt trời đã lên cao, có thể khiến cơ thể chậm thích nghi với sự chuyển đổi này. Dù cách lý giải mang màu sắc truyền thống, nhưng xét dưới góc độ khoa học hiện đại, việc dậy sớm, tiếp xúc ánh sáng tự nhiên buổi sáng cũng giúp điều chỉnh đồng hồ sinh học, cải thiện tâm trạng và mức năng lượng trong ngày.
Một trong những điều được nhắc đến nhiều nhất là việc tránh ngủ nướng vào ngày Xuân phân. (Ảnh: Pinterest)
Vì vậy, thay vì nằm nướng trên giường, nhiều người lựa chọn mở cửa đón nắng sớm, hít thở không khí trong lành hoặc đi dạo nhẹ nhàng. Những hoạt động đơn giản này giúp cơ thể "đánh thức" một cách tự nhiên, tạo cảm giác tỉnh táo và dễ chịu hơn.
Tuy nhiên, điều quan trọng là cần ngủ đủ giấc từ đêm hôm trước. Dậy sớm nhưng vẫn đảm bảo nghỉ ngơi hợp lý mới thực sự mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Hạn chế xê dịch đồ đạc lớn – giữ nhịp ổn định cho không gian sống
Một điều kiêng kỵ khác thường được nhắc tới là tránh di chuyển, sắp xếp lại những vật dụng lớn trong nhà vào ngày Xuân phân. Theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm mọi thứ đang ở trạng thái "cân bằng", việc thay đổi đột ngột dễ làm xáo trộn sự ổn định này.
Thực tế, sau mùa đông, nhiều gia đình có xu hướng tổng dọn dẹp, thay đổi bố trí nội thất để làm mới không gian sống. Tuy nhiên, nếu thực hiện những thay đổi lớn trong một ngày cụ thể, cơ thể và tinh thần cũng có thể bị ảnh hưởng bởi sự xáo trộn môi trường.
Một điều kiêng kỵ khác thường được nhắc tới là tránh di chuyển, sắp xếp lại những vật dụng lớn trong nhà vào ngày Xuân phân. (Ảnh: Pinterest)
Thay vì "đại tu" nhà cửa, các chuyên gia lối sống hiện đại cũng khuyến khích việc dọn dẹp nhẹ nhàng: lau bụi, sắp xếp lại góc làm việc hoặc loại bỏ những vật dụng không cần thiết. Những hành động nhỏ này vừa giúp không gian gọn gàng hơn, vừa không tạo áp lực hay cảm giác quá tải.
Quan trọng hơn, một môi trường sống ổn định, sạch sẽ và thoáng đãng luôn góp phần cải thiện tâm trạng, giúp gia đình duy trì sự thoải mái trong sinh hoạt hàng ngày.
Tránh ăn đồ lạnh và quá nhiều dầu mỡ
Bên cạnh sinh hoạt, chế độ ăn trong ngày Xuân phân cũng được người xưa đặc biệt lưu ý. Thời điểm giao mùa thường khiến hệ tiêu hóa nhạy cảm hơn, do đó những món ăn quá lạnh hoặc quá nhiều dầu mỡ có thể gây khó chịu cho cơ thể.
Các nghiên cứu hiện đại cũng chỉ ra rằng vào giai đoạn chuyển mùa, hệ miễn dịch và tiêu hóa có thể bị ảnh hưởng, khiến cơ thể dễ mệt mỏi hoặc rối loạn nhẹ nếu ăn uống không hợp lý.
Thời điểm giao mùa thường khiến hệ tiêu hóa nhạy cảm hơn, do đó những món ăn quá lạnh hoặc quá nhiều dầu mỡ có thể gây khó chịu cho cơ thể. (Ảnh: Pinterest)
Vì vậy, thay vì các món chiên rán, nhiều dầu hoặc đồ uống lạnh, chế độ ăn nhẹ, nhiều rau xanh theo mùa được khuyến khích. Những loại rau như cải, hẹ, giá đỗ hay rau muống không chỉ dễ chế biến mà còn cung cấp vitamin, hỗ trợ tiêu hóa và giúp cơ thể cảm thấy thanh nhẹ hơn.
Ngoài ra, việc lạm dụng các loại thực phẩm "bồi bổ" cũng không cần thiết trong giai đoạn này. Cơ thể không phải lúc nào cũng cần bổ sung quá mức, đặc biệt khi thời tiết đang dần ấm lên.
Giữ nhịp sống cân bằng – điều quan trọng nhất trong ngày Xuân phân
Dù mang yếu tố truyền thống, những lời dặn về Xuân phân thực chất đều xoay quanh một nguyên tắc quen thuộc: sống điều độ và thuận theo tự nhiên. Từ việc ngủ nghỉ, sinh hoạt đến ăn uống, mọi thứ đều hướng tới sự cân bằng – đúng với ý nghĩa của chính tiết khí này.
Trong nhịp sống hiện đại, không phải ai cũng có thể tuân thủ hoàn toàn những quan niệm xưa. Tuy nhiên, việc lựa chọn những thói quen lành mạnh như dậy sớm, ăn uống hợp lý, giữ không gian sống gọn gàng… vẫn luôn là nền tảng quan trọng để duy trì sức khỏe.
Xuân phân chỉ diễn ra trong một ngày, nhưng cách chúng ta bắt đầu thời điểm này có thể ảnh hưởng đến cả một giai đoạn dài phía sau. Đôi khi, chỉ cần điều chỉnh vài thói quen nhỏ, mỗi người cũng có thể cảm nhận sự thay đổi rõ rệt trong cơ thể và tinh thần.
Giữ được sự cân bằng – đó có lẽ chính là "bí quyết" đơn giản nhất mà người xưa muốn gửi gắm qua ngày đặc biệt này.
Theo Sohu, Sina, 163
