Với nhiều người mua ôtô tại Trung Quốc hiện nay, câu hỏi không còn là nên chọn mẫu xe năng lượng mới (NEV) nào, mà là chiếc xe đó cần được trang bị mức độ “thông minh” đến đâu.
Khách hàng trải nghiệm mẫu xe thông minh tiết kiệm năng lượng mới tại Trùng Khánh, Trung Quốc. (Ảnh: China Daily)
Xe điện bước sang giai đoạn mới
Theo Hiệp hội Xe chở khách Trung Quốc (CPCA), năm 2025, doanh số bán buôn NEV tại nước này đạt 15,3 triệu chiếc, tăng 25,2% so với cùng kỳ năm trước. Doanh số bán lẻ đạt 12,8 triệu chiếc, tăng 17,6%, đưa tỷ lệ thâm nhập của dòng xe này lên 54%.
“Khi tỷ lệ thâm nhập tiến sát 60%, thị trường ôtô đã bước sang giai đoạn mới với xe năng lượng mới giữ vai trò chủ đạo” , ông Cui Dongshu, Tổng thư ký CPCA, nhận định.
Tuy nhiên, theo ông Wu Songquan, chuyên gia cấp cao của Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Ôtô Trung Quốc (CATARC), khi hiệu quả cận biên của các chính sách đổi xe cũ lấy xe mới suy giảm, ưu đãi thuế mua xe dần bị bãi bỏ và cạnh tranh ngày càng gay gắt trong một thị trường đã bão hòa, các thương hiệu NEV Trung Quốc cần chuyển sang giai đoạn phát triển chất lượng cao, dựa trên công nghệ và giá trị để tìm động lực tăng trưởng mới.
“Nhìn tổng thể, thị trường ôtô đang bước vào giai đoạn phát triển chất lượng cao, với ba trụ cột chính ngày càng rõ nét là điện hóa, thông minh hóa và toàn cầu hóa” , ông Wu nói.
Trong tiến trình này, một sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt đang diễn ra khi các hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS) từ chỗ là “tính năng xa xỉ” trên một số ít mẫu xe cao cấp trở thành trang bị gần như bắt buộc trên toàn thị trường.
Theo CPCA, tỷ lệ lắp đặt các chức năng hỗ trợ lái cấp L2 trở lên trên xe NEV chở khách đạt 87% trong giai đoạn tháng 1 - 10/2025.
Dữ liệu trước đó của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) cũng cho thấy, từ tháng 1 đến tháng 7, tỷ lệ thâm nhập của hệ thống hỗ trợ lái kết hợp cấp L2 trên xe du lịch mới đạt 62,58%, đồng nghĩa cứ 10 xe bán ra thì có hơn 6 xe được trang bị các chức năng ADAS cơ bản.
Ông Zhang Hong, chuyên gia cao cấp ngành NEV thuộc Hiệp hội Các đại lý ôtô Trung Quốc (CADA), cho biết xu hướng này phản ánh sự trưởng thành nhanh chóng của chuỗi công nghiệp và chi phí công nghệ liên tục giảm, cho phép các tính năng lái xe tiên tiến nhanh chóng chuyển từ phân khúc cao cấp xuống các mức giá phổ thông.
“Các thương hiệu Trung Quốc đang cung cấp xe có tầm hoạt động dài hơn, tính năng thông minh tiên tiến hơn và tiêu chuẩn an toàn cao hơn với mức giá cạnh tranh” , ông Zhang nói. “Điều này buộc người tiêu dùng phải đánh giá lại khái niệm chọn xe hiệu quả, không chỉ tìm giá rẻ nhất mà hướng tới sự cân bằng giữa hiệu năng tổng thể và chi phí”.
Dây chuyền lắp ráp xe năng lượng mới tại một nhà máy ở thành phố Quảng Châu,Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Cuối năm ngoái, tập đoàn công nghệ Huawei thông báo phiên bản nâng cấp Qiankun ADS Pro sẽ chính thức hỗ trợ chức năng hỗ trợ lái hành trình trong đô thị từ quý I/2026, đồng thời có kế hoạch đưa các tính năng này xuống các mẫu xe có giá khoảng 150.000 nhân dân tệ (khoảng 565 triệu đồng) trong năm nay. Trước đó, những công nghệ ADAS cấp cao chủ yếu chỉ xuất hiện trên các mẫu xe có giá trên 300.000 nhân dân tệ (hơn 1,1 tỷ đồng).
Trong khi đó, hệ thống định vị GPS Qiankun ADS SE tiêu chuẩn của hãng đã được triển khai rộng rãi trong phân khúc 150.000 nhân dân tệ. Với xu hướng công nghệ ngày càng phổ biến, công ty kế hoạch ứng dụng lên các phân khúc giá thấp hơn nữa trong tương lai.
Tương tự, nhà sản xuất NEV lớn nhất Trung Quốc là BYD cho biết đã đưa công nghệ hỗ trợ lái “God’s Eye”, thuộc chiến lược “lái xe thông minh cho mọi người”, xuống các mẫu xe có giá khoảng 70.000 nhân dân tệ (khoảng 263 triệu đồng), nhờ nâng cấp công nghệ và tối ưu chi phí.
Tính đến cuối tháng 11/2025, hơn 2,3 triệu xe trang bị hệ thống này được đưa vào sử dụng, tạo ra hơn 150 triệu km dữ liệu lái xe mỗi ngày.
Theo giới phân tích, khả năng kiểm soát chi phí hiệu quả của các hãng NEV Trung Quốc đến từ chuỗi công nghiệp xe điện lớn thế giới, bao phủ toàn diện từ pin, động cơ, hệ thống điều khiển điện tử đến sản xuất và cung ứng linh kiện. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các doanh nghiệp trong chuỗi giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, kiểm soát chất lượng và tăng khả năng phản ứng trước nhu cầu thị trường.
Xe điện mới chờ xuất khẩu tại Giang Tô, Trung Quốc. (Ảnh: China Daily)
Bước nhảy công nghệ
Nếu việc phổ cập các hệ thống hỗ trợ lái cấp L2 được xem là sự thay đổi về lượng, thì triển khai lái xe tự động cấp L3 được đánh giá là bước nhảy vọt về chất trong ứng dụng công nghệ lái xe tiên tiến.
Tháng 12/2025, MIIT phê duyệt có điều kiện hai mẫu xe điện được trang bị khả năng lái tự động cấp L3, cho phép vận hành thử nghiệm trên đường công cộng tại một số khu vực được chỉ định ở Bắc Kinh và Trùng Khánh.
Theo ông Fu Bingfeng, Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà sản xuất Ôtô Trung Quốc, động thái này đánh dấu giai đoạn ngành lái xe tự động chuyển từ xác minh công nghệ sang sản xuất và ứng dụng quy mô lớn.
Việc bước đầu xác định trách nhiệm tai nạn trong các tình huống hệ thống lái tự động được kích hoạt được xem là đã gỡ bỏ một trong những rào cản quan trọng nhất đối với sự phát triển dài hạn của lĩnh vực này.
Ngay sau đó, hàng loạt hãng NEV như BYD, Li Auto, XPeng, Xiaomi và Liên minh Di chuyển Thông minh Harmony thông báo đã nhận được giấy phép thử nghiệm đường bộ cấp L3 và triển khai các chương trình thử nghiệm nội bộ.
Trong bối cảnh chính sách rộng hơn, giới trong ngành dự báo đến năm 2030, các công nghệ ADAS cấp L2 trở lên sẽ được trang bị trên toàn bộ xe mới bán ra tại Trung Quốc. Đến năm 2040, các chức năng lái tự động cấp L4 dự kiến được áp dụng phổ biến trên xe thông minh kết nối mới, trong khi xe cấp L5 sẽ bắt đầu xuất hiện trên thị trường.
“Trung Quốc không còn là người theo sau trong công nghệ ôtô toàn cầu” , ông Hou Fushen, Tổng thư ký Hội Kỹ sư Ôtô Trung Quốc, nhận định. “Trung Quốc hiện là thị trường và nhà sản xuất ôtô lớn nhất thế giới, đồng thời sở hữu hệ sinh thái công nghệ ôtô mạnh mẽ, cung cấp cả 'thước đo công nghệ' và 'bộ công cụ đổi mới' cho các nhà sản xuất trên thế giới” .
(Nguồn: China Daily)