Thêm SOHA trên Google
Theo thông tin từ Công an tỉnh Cà Mau, thời gian qua, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn mới. Các đối tượng không chỉ lợi dụng công nghệ để tiếp cận nạn nhân mà còn nghiên cứu, khai thác tâm lý, hoàn cảnh và thói quen của từng người để tạo dựng những kịch bản lừa đảo ngày càng khó nhận biết.
Điều đáng lưu ý là nhiều nạn nhân không phải chưa từng nghe cảnh báo. Họ đã từng đọc thông tin trên báo chí, mạng xã hội hoặc được cơ quan chức năng tuyên truyền về các thủ đoạn lừa đảo. Tuy nhiên, khi trực tiếp đối mặt với tình huống do các đối tượng dựng lên, tâm lý lo lắng, sợ hãi, bất ngờ hoặc ham muốn lợi nhuận có thể khiến nạn nhân mất bình tĩnh, bỏ qua những dấu hiệu bất thường và làm theo hướng dẫn của đối tượng.
Đánh vào nỗi sợ và sự cấp bách
Một trong những thủ đoạn phổ biến là giả danh Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan Nhà nước để thông báo người dân có liên quan đến vụ án, vi phạm pháp luật hoặc cần xác minh thông tin cá nhân.
Các đối tượng thường tạo áp lực bằng những thông tin mang tính đe dọa, yêu cầu nạn nhân giữ bí mật, thực hiện ngay các bước được hướng dẫn hoặc chuyển tiền để “xác minh”. Trong trạng thái hoang mang, lo sợ, một số người đã cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản hoặc chuyển tiền mà không kiểm chứng.
Công an xã Nguyễn Việt Khái lưu ý, người dân cần đặc biệt cảnh giác trước những cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc chuyển tiền với lý do liên quan đến điều tra, xử lý vi phạm. Khi phát sinh yêu cầu bất thường, cần bình tĩnh xác minh thông tin qua kênh chính thức, tuyệt đối không làm theo hướng dẫn của người lạ qua điện thoại hoặc mạng xã hội.
Không có “việc nhẹ, lợi nhuận cao”
Lòng tham hoặc mong muốn tìm kiếm thêm thu nhập cũng là yếu tố thường bị các đối tượng lợi dụng. Các hình thức như mời gọi đầu tư tài chính, chứng khoán, tiền ảo, làm cộng tác viên bán hàng trực tuyến, thực hiện nhiệm vụ nhận hoa hồng... được giới thiệu với những lời hứa về lợi nhuận hấp dẫn.
Để tạo lòng tin, ban đầu các đối tượng có thể cho nạn nhân nhận được một khoản tiền hoặc lợi ích nhỏ. Khi nạn nhân tin tưởng và tiếp tục tham gia, số tiền được yêu cầu chuyển ngày càng lớn với nhiều lý do khác nhau. Đến khi nhận ra bất thường, nạn nhân có thể đã mất một khoản tiền lớn.
Người dân cần lưu ý, không có khoản lợi nhuận dễ dàng nào được bảo đảm chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại. Những lời mời đầu tư sinh lời cao, làm nhiệm vụ nhận hoa hồng hoặc yêu cầu chuyển tiền liên tục để được “mở khóa”, “rút tiền” cần được xem là dấu hiệu cảnh báo.
Đừng chỉ tin vì đó là tài khoản quen thuộc
Một nguy cơ khác đang gia tăng là giả mạo tài khoản mạng xã hội, hình ảnh, giọng nói hoặc video của người thân, bạn bè, lãnh đạo cơ quan. Với sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), việc tạo ra nội dung giả mạo ngày càng dễ dàng và có thể khiến người tiếp nhận khó phân biệt thật, giả.
Vì vậy, khi nhận được tin nhắn hoặc cuộc gọi bất thường từ tài khoản quen thuộc, đặc biệt là yêu cầu chuyển tiền, người dân không nên chỉ dựa vào tên tài khoản, hình ảnh đại diện hay giọng nói để xác định danh tính.
Cách an toàn nhất là chủ động xác minh bằng một phương thức khác, chẳng hạn gọi trực tiếp vào số điện thoại đã biết hoặc liên hệ gặp mặt khi có điều kiện. Chỉ một bước kiểm tra thêm có thể giúp ngăn chặn một giao dịch đáng tiếc.
Cảnh giác không chỉ là “biết thủ đoạn”
Thực tế cho thấy, nguyên nhân khiến người dân trở thành nạn nhân không chỉ nằm ở sự tinh vi của tội phạm mà còn ở tâm lý chủ quan, cho rằng bản thân khó có thể bị lừa hoặc quá tin tưởng vào những thông tin xuất hiện trên không gian mạng.
Các đối tượng lừa đảo không nhất thiết phải khiến nạn nhân tin hoàn toàn. Chúng chỉ cần tạo ra một tình huống đủ bất ngờ, đủ cấp bách để nạn nhân hành động trước khi kịp suy nghĩ và kiểm chứng.
Do đó, cảnh giác trước lừa đảo trực tuyến không đơn thuần là ghi nhớ một vài thủ đoạn mà quan trọng hơn là hình thành thói quen dừng lại để kiểm tra trước mọi yêu cầu bất thường, nhất là những yêu cầu liên quan đến tiền bạc và thông tin cá nhân.
Để chủ động phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng, Công an xã Nguyễn Việt Khái (tỉnh Cà Mau) đề nghị người dân:
Không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP cho người khác khi chưa xác minh rõ danh tính và mục đích sử dụng.
Không truy cập các đường dẫn lạ, không cài đặt ứng dụng theo yêu cầu từ các cuộc gọi, tin nhắn hoặc tài khoản không rõ nguồn gốc.
Không chuyển tiền cho người không quen biết hoặc thực hiện giao dịch khi chưa kiểm chứng rõ thông tin.
Đặc biệt thận trọng với các cuộc gọi, tin nhắn yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin với lý do liên quan đến Công an, Viện kiểm sát, Tòa án và các cơ quan Nhà nước.
Cảnh giác trước lời mời đầu tư, kiếm tiền trực tuyến, làm cộng tác viên hoặc nhận hoa hồng với lợi nhuận bất thường.
Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền từ người thân, bạn bè qua mạng xã hội, cần chủ động xác minh bằng phương thức liên lạc khác trước khi thực hiện.
Nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc nghi ngờ đã trở thành nạn nhân, cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn, hỗ trợ xử lý kịp thời.
Phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng cần bắt đầu từ chính sự tỉnh táo của mỗi người. Không vội tin, không vội làm theo và luôn xác minh trước khi cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền là những nguyên tắc đơn giản nhưng thiết thực giúp người dân tự bảo vệ mình, gia đình và cộng đồng.
Công an xã Nguyễn Việt Khái (tỉnh Cà Mau) đề nghị người dân tiếp tục nâng cao ý thức cảnh giác, chủ động cập nhật kiến thức về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới; đồng thời kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng Công an khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, góp phần phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với tội phạm sử dụng công nghệ cao, giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn.
