Cuối tuần, không khó để bắt gặp những nhóm bạn trẻ hay nhân viên văn phòng ngồi tại các quán cà phê, vừa trò chuyện vừa thưởng thức trà sữa, cafe, bánh ngọt sau một tuần làm việc. Trong khi đó, những ngày còn lại thường khép lại bằng việc tăng ca, thức khuya, ít vận động và dành hàng giờ trước màn hình máy tính. Đây đang trở thành nhịp sống quen thuộc của nhiều người trong độ tuổi 20-30.
Ít ai nghĩ rằng chính những lựa chọn nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày lại có thể quyết định tình trạng sức khỏe sau hàng chục năm.
Theo ThS.BS. Nguyễn Giang Nam, chuyên gia trong lĩnh vực nội tiết và rối loạn chuyển hóa, nhiều bệnh lý như đái tháo đường, gan nhiễm mỡ hay rối loạn chuyển hóa vốn được xem là bệnh của tuổi trung niên đang có xu hướng xuất hiện ngày càng sớm.
" Rất nhiều người nghĩ đái tháo đường, gan nhiễm mỡ hay rối loạn chuyển hóa là chuyện của tuổi 50, tuổi 60. Thực tế, quá trình hình thành bệnh thường bắt đầu từ rất sớm, đôi khi ngay từ những năm đầu đi làm" , bác sĩ cho biết.
ThS.BS. Nguyễn Giang Nam, chuyên gia trong lĩnh vực nội tiết và rối loạn chuyển hóa.
Trong quá trình thăm khám, bác sĩ Nam tiếp nhận không ít bệnh nhân mới ngoài 30 tuổi nhưng đã rơi vào tình trạng tiền đái tháo đường, béo phì hoặc rối loạn mỡ máu. Điều đáng nói là đa số đều không có triệu chứng rõ ràng.
Một trường hợp điển hình là nam bệnh nhân 32 tuổi đến khám chỉ vì thường xuyên cảm thấy mệt mỏi sau giờ làm. Kết quả kiểm tra cho thấy người này thừa cân, men gan tăng cao và đường huyết đã xuất hiện dấu hiệu bất thường. Khi tìm hiểu thói quen sinh hoạt, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân thường xuyên thức sau nửa đêm, ít vận động, sử dụng đồ uống có đường gần như mỗi ngày và nhiều năm không khám sức khỏe định kỳ.
"Đó là hình ảnh khá phổ biến của người trẻ hiện nay. Bệnh không xuất hiện trong một đêm mà tích lũy dần qua từng lựa chọn nhỏ mỗi ngày", ThS.BS. Nguyễn Giang Nam nhận định.
Theo bác sĩ, cơ thể con người có khả năng thích nghi rất tốt nên các rối loạn chuyển hóa thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm. Nhiều người vẫn cảm thấy khỏe mạnh dù các chỉ số sức khỏe đã bắt đầu thay đổi. Khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt, bệnh thường đã tiến triển trong thời gian dài.
3 thói quen người trẻ nên thay đổi từ hôm nay
Theo ThS.BS. Nguyễn Giang Nam, để giảm nguy cơ mắc các bệnh nội tiết và chuyển hóa, người trẻ không cần áp dụng những chế độ ăn kiêng cực đoan hay tập luyện quá sức. Điều quan trọng là xây dựng những thói quen đơn giản nhưng có thể duy trì lâu dài.
Thói quen đầu tiên là hạn chế đồ uống chứa nhiều đường. Theo bác sĩ, nhiều người chú ý kiểm soát khẩu phần ăn nhưng lại bỏ qua lượng đường hấp thụ từ trà sữa, nước ngọt hay các loại đồ uống pha sẵn. Một ly đồ uống có đường mỗi ngày tưởng chừng không đáng kể nhưng sau nhiều năm có thể tạo ra lượng năng lượng dư thừa rất lớn, làm tăng nguy cơ béo phì và rối loạn chuyển hóa.
Thói quen thứ hai là duy trì vận động thường xuyên. Không nhất thiết phải đến phòng gym mỗi ngày, chỉ cần đi bộ nhanh, đạp xe hoặc dành khoảng 30 phút vận động trong hầu hết các ngày của tuần cũng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
" Nhiều người dành 8 đến 10 tiếng ngồi trước màn hình máy tính rồi kỳ vọng một giờ tập luyện cuối ngày có thể bù đắp hoàn toàn. Thực tế, cơ thể cần được vận động liên tục hơn thế" , bác sĩ chia sẻ.
Thói quen thứ ba là ngủ đủ giấc và hạn chế thức khuya. Theo ThS.BS. Nguyễn Giang Nam, giấc ngủ có mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động của hệ nội tiết. Việc thường xuyên ngủ muộn hoặc thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đường huyết.
ThS.BS. Nguyễn Giang Nam tư vấn lối sống lành mạnh cho người trẻ.
Theo chuyên gia, nhiều bệnh lý chuyển hóa hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người trẻ xây dựng lối sống lành mạnh từ sớm. Thay đổi không nhất thiết phải bắt đầu bằng những mục tiêu lớn, mà đến từ những lựa chọn nhỏ được duy trì mỗi ngày.
"Những gì chúng ta làm hôm nay sẽ quyết định sức khỏe của nhiều năm sau. Có thể nói, sức khỏe ở tuổi 50 được đặt nền móng từ khi chúng ta 25 tuổi", ThS.BS. Nguyễn Giang Nam nhấn mạnh.