Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) hôm 2-6 đề xuất áp thuế bổ sung từ 10% - 12,5% đối với hàng nhập khẩu từ 60 nền kinh tế bị cáo buộc chưa ban hành hoặc thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu các sản phẩm liên quan đến lao động cưỡng bức, từ đó tạo ra một "sân chơi không công bằng" cho người lao động nước này.
Kết luận trên được đưa ra sau khi USTR hồi tháng 3 mở các cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với hai vấn đề: dư thừa công suất sản xuất công nghiệp và nhập khẩu hàng hóa có nguồn gốc từ lao động cưỡng bức. USTR có bước đi này sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn mức thuế đối ứng của Tổng thống Donald Trump. Mục 301 cho phép tổng thống Mỹ áp đặt thuế quan nhằm đáp trả các hành vi thương mại bị xem là không công bằng của nước ngoài, gây tổn hại đến hoạt động thương mại của Washington.
Theo AP, các mức thuế mới sẽ chưa có hiệu lực ngay lập tức. Đề xuất của USTR vẫn phải trải qua giai đoạn lấy ý kiến công chúng và xem xét, đánh giá. Các phiên điều trần công khai về kế hoạch áp thuế dự kiến bắt đầu từ ngày 7-7.
Hàng hóa nhập khẩu từ Brazil được bày bán tại một cửa hàng ở TP Newark, bang New Jersey - Mỹ. Brazil có tên trong danh sách các nền kinh tế bị Mỹ đề xuất áp thuế bổ sungẢnh: AP
Đài CNBC nhận định đề xuất áp thuế bổ sung của USTR đe dọa gây thiệt hại cho nhiều đối tác thương mại của Mỹ, trong đó có Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Brazil, Úc, Anh… Không gì lạ khi nhiều đối tác trong số này lập tức có phản ứng mạnh.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh hôm 3-6 chỉ trích đề xuất áp thuế nói trên của USTR, đồng thời kêu gọi giải quyết các vấn đề kinh tế thông qua đối thoại. Theo quan chức này, một cuộc chiến thương mại không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào. Cùng ngày, ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại Quốc tế thuộc Nghị viện châu Âu, bác cáo buộc của Mỹ, theo đó, EU không kiểm soát hiệu quả hoạt động buôn bán hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Theo ông Lange, sau thất bại tại Tòa án Tối cao, Washington đang tìm kiếm cơ sở pháp lý mới cho chính sách thuế quan và tận dụng mọi lý do có thể để duy trì các mức thuế hiện hành hoặc chuẩn bị áp đặt thêm các mức thuế mới.
Chính phủ Úc cũng bác cáo buộc của USTR về việc "không ban hành và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức". Theo truyền thông Úc, người phát ngôn của Bộ trưởng Thương mại Don Farrell khẳng định nước này tiếp tục tận dụng mọi cơ hội để khẳng định các mức thuế Mỹ áp đặt đối với Úc là không có cơ sở.
Trong khi đó, Bộ Thương mại Ấn Độ cho biết nước này vẫn đang làm việc với Mỹ về các thủ tục điều tra theo Mục 301 liên quan đến vấn đề lao động cưỡng bức. Hiện hai nước này đang đàm phán để hoàn thiện các nội dung chính của một thỏa thuận thương mại song phương. Giới chức Ấn Độ cho biết việc tránh các biện pháp trừng phạt theo Mục 301 và đạt được các ưu đãi thuế quan tương đương hoặc tốt hơn các nền kinh tế cạnh tranh là những ưu tiên hàng đầu trong đàm phán. Trước đó, New Delhi đã bác bỏ những cáo buộc làm cơ sở cho cuộc điều tra về lao động cưỡng bức và kêu gọi Washington giải quyết vấn đề này trong khuôn khổ các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra.
