Nhiệm vụ của T-72B3
Chỉ huy một kíp xe tăng thuộc Sư đoàn Đổ bộ đường không Novorossiysk mới đây đã chia sẻ với truyền thông địa phương những thông tin chuyên sâu về hoạt động của xe tăng chủ lực T-72B3 trên chiến trường Ukraine.
Với mật danh "Kazan", vị chỉ huy này cho biết: "Nhiệm vụ chính của chúng tôi là đánh phá các hầm hào, điểm tựa bằng đất gỗ và lô cốt. Chúng tôi tác chiến từ các vị trí che khuất, bởi trong điều kiện công nghệ hiện nay, việc đối đầu trực diện là rất khó khăn. Có thể nói đây là cuộc chiến của máy bay không người lái, vì vậy chúng tôi chủ yếu tập kích các hầm trú ẩn và vị trí ngụy trang trong các dải rừng. Sau khi chúng tôi khai hỏa mở đường, nhóm xung kích mới bắt đầu tiến quân. Khi tiến vào vị trí, chúng tôi thường được giao tiêu diệt ít nhất hai mục tiêu cụ thể."
Chia sẻ về cách thức kíp xe T-72B3 kết liễu mục tiêu, Kazan cho biết: "Chúng tôi tập trung vào mục tiêu thứ nhất, hạ gục nó bằng quả đạn thứ tư hoặc thứ năm, sau đó chuyển ngay sang mục tiêu còn lại. Thông thường, chúng tôi tiêu diệt ít nhất hai mục tiêu mỗi lần xuất kích."
Ông nhấn mạnh thêm rằng sự hỗ trợ từ drone đóng vai trò quan trọng trong việc giúp kíp xe điều chỉnh đường đạn chính xác hơn. T-72B3 vốn là xương sống của các đơn vị thiết giáp Nga khi xung đột tổng lực bùng phát vào tháng 2/2022. Dù chịu tổn thất đáng kể trong những tuần đầu chiến sự, dòng xe này kể từ đó đã được nâng cấp mạnh mẽ về cả tính năng kỹ thuật lẫn phương thức vận hành, giúp cải thiện rõ rệt hiệu suất chiến đấu và giảm thiểu tỷ lệ thiệt hại.
Kể từ khi chiến sự nổ ra, ước tính đã có khoảng 200 điểm sửa đổi được áp dụng vào thiết kế của T-72 nhằm tăng cường hỏa lực, khả năng bảo vệ và tính cơ động. Cuối năm 2022, một biến thể tăng cường lớp giáp với cấu hình tương tự dòng T-90M hiện đại đã xuất hiện trên chiến trường, mà một số nguồn tin gọi không chính thức là T-72B4.
Đến cuối năm 2024, các xe tăng T-72 cũng bắt đầu được tích hợp hệ thống phòng thủ chủ động song song với việc trang bị hệ thống này cho hạm đội T-90M. Trong bối cảnh tốc độ tổn thất xe tăng trên chiến trường vượt quá khả năng xuất xưởng xe tăng T-90 mới, ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã chuyển hướng tập trung vào việc nâng cấp các xe tăng T-72 kế thừa từ thời Liên xô lên chuẩn T-72B3M.
T-72B3M gây tiếng vang
Hỏa lực của T-72B3 đã gây tiếng vang lớn tại Ukraine khi vào đầu năm 2024, một chiếc T-72B3 cải tiến đã trở thành xe tăng đầu tiên trên thế giới bắn xuyên giáp trực diện một chiếc M1 Abrams do Mỹ cung cấp trong một cuộc đấu tăng trực tiếp.
T-72B3 được trang bị pháo nòng trơn 2A46M-5 mới, tương thích với nhiều loại đạn xuyên thế hệ mới của Nga, biến hỏa lực trở thành đặc tính ưu việt nhất của dòng xe này. Việc Nga tiếp tục đặt niềm tin vào T-72 phần lớn xuất phát từ những khó khăn trong việc phát triển dòng xe kế nhiệm hoàn toàn mới là T-14 Armata, vốn đã bị trì hoãn đưa vào biên chế nhiều lần.
Đầu tháng 3, tập đoàn quốc phòng nhà nước Rostec tuyên bố T-72 vẫn còn tiềm năng hiện đại hóa rất lớn. "Tiềm năng nâng cấp càng cao thì khí tài chiến đấu đó càng giá trị. Xe tăng T-72B3M do Tập đoàn Uralvagonzavod sản xuất là một nền tảng với khả năng tùy biến gần như vô hạn. Mẫu xe này vượt trội đáng kể so với các đời T-72 trước đây nhờ hệ thống ngắm bắn hiện đại, thiết bị bảo vệ mới và động cơ mạnh mẽ hơn," tập đoàn này nhận định. Rostec đặc biệt nhấn mạnh vào thiết kế dạng mô-đun của xe, cho phép nhanh chóng tái cấu hình để đáp ứng các mối đe dọa cụ thể.
Mặc dù T-72B từng được coi là một trong những dòng xe tăng hàng đầu thế giới vào giữa thập niên 1980, nhưng năng lực của nó đang dần trở nên tụt hậu, đặc biệt là khi Trung Quốc ra mắt Type 100 vào năm 2025 – mẫu xe tăng thế hệ thứ tư đầu tiên trên thế giới được tối ưu hóa cho kỷ nguyên chiến tranh drone.
Dù các đợt nâng cấp nhỏ lẻ có thể giúp T-72 tránh bị lỗi thời, việc tiếp tục phụ thuộc vào dòng xe này sẽ khiến lục quân Nga dần bị bỏ lại phía sau so với những bước tiến công nghệ dẫn đầu thế giới của Trung Quốc và Hàn Quốc trong việc phát triển các thế hệ xe tăng mới.
