Sát đàm phán Mỹ - Iran, tín hiệu nhiễu loạn, nhà lãnh đạo Trung Quốc lần đầu lên tiếng về xung đột

Tín hiệu phức tạp từ Iran

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance dự kiến sẽ lên đường đến Pakistan vào thứ Ba, trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran dự kiến kết thúc, trong bối cảnh các quan chức Iran cho biết nhà đàm phán hàng đầu của nước này sẽ tham dự các cuộc đàm phán với Mỹ nếu ông Vance có mặt.

Hai quan chức Mỹ cho biết ông Vance dự kiến sẽ dẫn đầu một phái đoàn Mỹ trở lại Islamabad, chỉ hơn một tuần sau khi vòng đàm phán với Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

Iran công khai từ chối xác nhận liệu các quan chức của họ có tham gia thêm các cuộc đàm phán hay không. Khi được hỏi về các báo cáo về việc một phái đoàn Mỹ dự định đến Pakistan, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, gọi đó là "việc của họ". Ông Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, cho biết hôm thứ Hai rằng Iran sẽ không tham dự do bị Mỹ đe dọa.

Tuy nhiên, các nguồn tin chính thức của Pakistan nói với Nikkei Asia, một phái đoàn Iran sẽ đến Islamabad vào thứ Ba, bất chấp tuyên bố của Tehran rằng họ không có ý định cử các nhà đàm phán khi hải quân Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của nước này.

Một quan chức Pakistan giấu tên, cho biết Pakistan đang chờ đợi phái đoàn Iran đến Islamabad.

"Iran cũng đã làm điều tương tự trong giai đoạn đàm phán đầu tiên ở Islamabad, nhưng cuối cùng họ cũng đã đến", quan chức này nói thêm.

Chính phủ Pakistan, với vai trò trung gian hòa giải giữa hai bên tham chiến, đang tăng cường nỗ lực để đảm bảo gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, dự kiến sẽ hết hạn vào sáng sớm thứ Tư theo giờ Pakistan.

Tại eo biển Hormuz, tình hình vẫn căng thẳng một ngày sau khi Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu chở hàng của Iran. Hải quân Mỹ cho biết họ đã chặn 27 tàu cố gắng đi qua các cảng của Iran.

Phản ứng đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần này đã kêu gọi mở cửa trở lại eo biển Hormuz, đây là những bình luận đầu tiên của ông kể từ khi Iran đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này vào tháng trước để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào lãnh thổ của mình.

Ông Tập Cận Bình đã đưa ra những bình luận này trong cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed bin Salman của Ả Rập Xê Út hôm thứ Hai, theo hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã của Trung Quốc.

Eo biển Hormuz nên được mở cửa cho giao thông hàng hải bình thường, điều này nằm trong lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế, ông Tập Cận Bình nói, theo Tân Hoa Xã.

Iran là đối tác chiến lược của Bắc Kinh ở Trung Đông, nhưng Trung Quốc cũng có quan hệ kinh tế với các quốc gia vùng Vịnh là mục tiêu của các cuộc tấn công từ Iran.

Cuộc điện đàm của ông Tập Cận Bình với Thái tử Mohammed diễn ra sau cuộc gặp tại Bắc Kinh tuần trước với Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, Thái tử Abu Dhabi, trong đó ông Tập Cận Bình cảnh báo thế giới đang quay trở lại "luật rừng". Ông không trực tiếp đề cập đến eo biển Hormuz trong cuộc gặp đó, như trong cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed.

Trong cuộc hội đàm với Thái tử Mohammed, ông Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc ủng hộ các quốc gia trong khu vực xây dựng "một ngôi nhà chung của tình láng giềng tốt đẹp" để họ có thể "tự quyết định tương lai và vận mệnh của mình", theo Tân Hoa Xã.

Manoj Kewalramani, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tại Viện Takshashila ở Bangalore, Ấn Độ, cho biết thông điệp của ông Tập Cận Bình phù hợp với những lời kêu gọi trước đó của Trung Quốc về việc tất cả các bên giảm leo thang căng thẳng.

Cả Ả Rập Xê Út và Iran đều kêu gọi Trung Quốc đóng vai trò trung gian hòa giải lớn hơn trong cuộc khủng hoảng. Gần 3 năm trước, Bắc Kinh đã giúp hai bên khôi phục quan hệ ngoại giao.

Các nhà phân tích cho rằng mối quan ngại chính của Bắc Kinh về cuộc chiến này là kinh tế. Trung Quốc nhập khẩu tới 40% lượng dầu mỏ thông qua eo biển Hormuz. Việc đóng cửa kéo dài tuyến đường thủy chiến lược này có thể gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu, đe dọa thương mại, động lực chính của nền kinh tế Trung Quốc.