Việc sử dụng thuốc đúng người, đúng thuốc, đúng liều, đúng thời gian, đúng chỉ định, đang là một yêu cầu cấp thiết đối với ngành y tế của Việt Nam hiện nay. Việc sử dụng thuốc quá nhiều, quá ít, hoặc không phù hợp đều gây hại cho người sử dụng. Nếu thuốc không sử dụng đúng, trường hợp nặng sẽ gây dị tật bẩm sinh, tàn tật vĩnh viễn, nguy hiểm đến tính mạng, hoặc tử vong.
Để làm rõ hơn về vấn đề này, phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị đã có cuộc trao đổi với TS.BS. Nguyễn Trường Sơn, giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM bên lề hội nghị “Thông tin thuốc, cảnh giác dược kết nối vì cộng đồng”, diễn ra vào sáng 31.8, tại bệnh viện Chợ Rẫy.
Theo giám đốc bệnh viện Chợ Rẫy, những toa thuốc trên 2 triệu đồng và những toa có trên 5 thứ thuốc sẽ được đưa vào diện kiểm soát. Ảnh Hoàng Nhung
Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về việc kê đơn và báo cáo về những tác hại của thuốc tại các cơ sở y tế hiện nay?
Một toa thuốc được kê phải đáp ứng 3 mục tiêu: an toàn, hợp lý và hiệu quả cả vấn đề y tế lẫn kinh tế. Phải nói rằng, việc kê toa thốc của các bệnh viện thành phố hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại phải giải quyết như: chỉ định của thuốc đối với một số trường hợp chưa hợp lý, tính hợp lý trong lúc phối hợp thuốc - các nhóm thuốc chưa được các bác sĩ quan tâm đến và tính hiệu quả (nhiều người bệnh vẫn còn tốn nhiều tiền cho một toa thuốc). Những hiện tượng trên bắt đầu lan rộng.
Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng này, trong đó có vấn đề về trình độ, về quản lý hệ thống, khả năng – nhu cầu của người bệnh và ngoài ra còn có vấn đề tác động của các công ty dược.
Hoạt động bình toa thuốc tại bệnh viện Chợ Rẫy có rút ra được những kinh nghiệm gì và hiệu quả đến đâu?
Việc bình đơn thuốc của bệnh viện Chợ Rẫy đã hoạt động được gần một năm, và lãnh đạo bệnh viện cũng đã chấn chỉnh các bác sĩ rất nhiều. Mục đích là để làm sao toa thuốc kê cho bệnh nhân phải đảm bảo các tiêu chí nêu trên, tránh tình trạng sử dụng thuốc lãng phí gây tốn kém cho người dân và tốn kém cho các đơn vị chi trả, trong đó có bảo hiểm y tế.
Cho đến nay, hoạt động bình toa thuốc của bệnh viện vào mỗi buổi sáng đã đem lại hiệu quả tích cực. Có hai tiêu chí ban giám đốc đưa ra bình, đó là toa thuốc đắt tiền (trên 2 triệu đồng) và toa thuốc có nhiều loại thuốc (trên 5 thứ thuốc).
Ban giám đốc cũng đưa ra quy định, nếu xảy ra các hiện tượng trên sẽ xử phạt hành chính, nếu kéo dài nghiêm trọng sẽ đưa ra hội đồng kỷ luật vì kê loại thuốc không đúng chỉ định.
Ví dụ, một bệnh nhân viêm khớp nhưng mà được chỉ định một loại thuốc điều trị thoái hoá khớp là không hợp lý, gây ảnh hưởng cho người bệnh. Hoặc cho thuốc quá liều, đúng ra chỉ sử dụng cho bệnh nhân 1 viên/ngày, nhưng bác sĩ lại chỉ định dùng 2 viên/ngày cho bệnh nhân…
Bệnh viện Chợ Rẫy mỗi ngày có 4.000 toa thuốc tại phòng khám, cho nên chúng tôi chỉ áp dụng với những toa thuốc có nhiều thuốc và giá tiền cao, chưa thể kiểm soát được tất cả các toa thuốc. Mức độ ban đầu chỉ là tầm soát và phát hiện ra những sai sót trong vấn đề kê toa một cách tiêu biểu.
Trung tâm thông tin thuốc và theo dõi phản ứng có hại của thuốc tại TP.HCM được thánh lập vào tháng 3.2011, do bệnh viện Chợ Rẫy quản lý hành chính. Đến nay, trung tâm này hoạt động như thế nào?
Trung tâm này chủ yếu là thu nhận các thông tin từ các cơ sở y tế, nhưng thông tin nhận được chưa được nhiều. Theo báo cáo của trung tâm quốc gia chỉ nhận được 1.000 báo cáo bình đơn thuốc/năm, trong khi quy định của WHO phải gấp 10 lần con số này.
Nguyên nhân, do chưa có các quy định pháp lý một cách rõ ràng về hoạt động, cũng như các báo cáo của trung tâm. Các báo cáo vẫn còn mang tính hình thức là chủ yếu. Hơn nữa, phản ứng của các đồng nghiệp tham gia vào vấn đề này, đặc biệt là đụng tới vấn đề sai sót đến y khoa (khi cho thuốc) thì không báo cáo nếu không bị phát hiện.
Sắp tới, chúng tôi sẽ tạo môi trường cởi mở, khuyến khích để họ dũng cảm báo cáo, mang lại hiệu quả điều trị cho người bệnh. Đội ngũ làm công tác này cũng phải được huấn luyện một cách chuyên nghiệp, thu thập báo cáo nhưng phải trả lời thoả đáng cho nhân viên y tế. Phổ biến các tuyên truyền trong cộng đồng ngành y tế và phải huấn luyện, nâng cao chất lượng hoạt động của các nhân viên làm trong trung tâm này.
Theo SGTT
Thêm SOHA trên Google
