Qatar báo tin không vui đến châu Á và châu Âu

QatarEnergy, tập đoàn năng lượng quốc doanh của Qatar, tiếp tục gia hạn tình trạng bất khả kháng đối với một số hợp đồng cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho khách hàng tại châu Á và châu Âu, trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn.

Theo Reuters, QatarEnergy đã thông báo với khách hàng tại Bangladesh, Pakistan, ít nhất một khách hàng ở Ấn Độ và Edison của Italy rằng tình trạng bất khả kháng đối với các lô hàng LNG sẽ được kéo dài thêm khoảng một tháng, đến cuối tháng 11, thay vì cuối tháng 10 như kế hoạch trước đó.

Edison, công ty năng lượng và cung cấp khí đốt của Italy, cho biết tình trạng bất khả kháng áp dụng với doanh nghiệp này đã được gia hạn đến đầu tháng 12. Tháng trước, QatarEnergy từng thông báo gia hạn tình trạng này đối với Edison đến đầu tháng 11 và cam kết bổ sung 5 lô LNG.

Việc tiếp tục gia hạn cho thấy hoạt động vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz vẫn chưa thể trở lại bình thường. Tuyến hàng hải này giữ vai trò quan trọng đối với xuất khẩu LNG của Qatar, khi phần lớn khí đốt hóa lỏng của nước này phải đi qua eo biển để đến các thị trường tiêu thụ tại châu Á và châu Âu.

Qatar từng là một trong những nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, với sản lượng xuất khẩu phần lớn được vận chuyển bằng đường biển. Tuy nhiên, xung đột và tình trạng gián đoạn tại khu vực Hormuz trong nhiều tháng qua đã khiến hoạt động xuất khẩu của nước này giảm mạnh.

Theo dữ liệu của công ty phân tích ICIS được Reuters dẫn lại hồi tháng 8, Qatar chỉ xuất khẩu 18 chuyến LNG trong khoảng thời gian 6 tháng kể từ khi xung đột khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị ảnh hưởng, giảm mạnh so với 509 chuyến trong cùng kỳ năm trước.

Reuters trước đó ước tính Qatar đã mất khoảng 24 tỷ USD doanh thu do xuất khẩu LNG sụt giảm mạnh. Khối lượng xuất khẩu được cho là đã giảm tới 96% so với trước khi hoạt động vận chuyển qua eo biển bị gián đoạn.

Một số chuyến LNG của Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) gần đây đã quay trở lại eo biển Hormuz. Một số tàu cũng thực hiện chuyển tải giữa tàu với tàu (ship-to-ship - STS) bên ngoài eo biển, khu vực ngoài khơi Oman, nhằm đưa LNG đến khách hàng.

Tuy nhiên, khối lượng vận chuyển qua các phương thức này vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ so với hoạt động xuất khẩu LNG của Qatar trước khi xảy ra gián đoạn.

Việc khôi phục vận chuyển LNG cũng gặp nhiều khó khăn hơn so với dầu thô. LNG được vận chuyển trong các tàu chuyên dụng ở nhiệt độ cực thấp và yêu cầu hệ thống lưu trữ, bốc dỡ cũng như cơ sở hạ tầng phù hợp. Do đó, việc thay đổi tuyến vận chuyển hoặc tổ chức chuyển tải giữa các tàu bên ngoài eo biển phức tạp hơn.

Trong khi đó, các nhà xuất khẩu dầu mỏ tại khu vực Vùng Vịnh có nhiều lựa chọn hơn để duy trì dòng chảy dầu thô, bao gồm sử dụng các tuyến đường ống thay thế và tổ chức chuyển tải ngoài khu vực bị ảnh hưởng.

Việc QatarEnergy tiếp tục gia hạn tình trạng bất khả kháng có thể khiến các khách hàng LNG tại châu Á và châu Âu phải tiếp tục tìm kiếm nguồn cung thay thế trong ngắn hạn. Diễn biến này cũng cho thấy tác động kéo dài của tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz đối với thị trường LNG toàn cầu.