Thêm SOHA trên Google
Trong nhà, điều hòa bẩn, vòi nước rò rỉ hay bóng đèn hỏng cũng dễ dàng phát hiện để sửa. Riêng mái nhà lại khác. Đây là bộ phận ngày nào cũng che nắng, chắn mưa nhưng vì nằm ngoài tầm mắt nên có những gia đình ở nhiều năm mà gần như chưa một lần chủ động kiểm tra, chỉ đến khi trần xuất hiện vết ố, nước bắt đầu nhỏ xuống hoặc mái có dấu hiệu bất thường mới để ý.
Điều này không chỉ xảy ra với nhà lợp mái tôn. Mái ngói, mái bê tông, mái bằng hay những ngôi nhà kết hợp nhiều loại vật liệu đều có những vị trí có thể thay đổi theo thời gian dưới tác động của nắng, mưa, gió và quá trình sử dụng. Nếu thử nghĩ lại và chính bạn cũng không nhớ lần gần nhất mái nhà được kiểm tra là khi nào thì đây có lẽ là lúc nên dành cho khu vực này một chút sự chú ý. Không phải cứ mái cũ mới cần xem xét, cũng không có nghĩa lâu ngày chưa kiểm tra thì chắc chắn đã hư hỏng. Tuy nhiên, một lần quan sát đúng cách có thể giúp gia đình nhận ra sớm những thay đổi nhỏ trước khi chúng trở thành vấn đề lớn hơn.
1. Trước tiên, hãy quan sát mái từ những vị trí an toàn
Kiểm tra mái nhà không đồng nghĩa với việc gia chủ phải tự trèo lên mái. Thực tế, với mái cao, mái dốc hoặc bề mặt đã cũ, việc tự bước lên trên còn tiềm ẩn nguy cơ trượt ngã hoặc làm hư hỏng vật liệu. Gia đình có thể bắt đầu bằng những gì nhìn thấy được từ sân, ban công, sân thượng hoặc cửa sổ ở vị trí an toàn. Với mái tôn, hãy chú ý những tấm có dấu hiệu cong, lệch hoặc mép mái bất thường. Mái ngói có thể quan sát xem có viên nào xô lệch, nứt vỡ hay thiếu hụt. Còn với mái bằng, sân mái bê tông, những khu vực đọng nước, rêu phát triển nhiều hoặc bề mặt xuất hiện vết nứt đáng chú ý là những điểm không nên bỏ qua. Nếu không thể quan sát rõ mà phải trèo cao hoặc bước trực tiếp lên mái, tốt hơn hết nên để người có chuyên môn thực hiện.
2. Đừng chỉ nhìn bên ngoài, hãy nhìn cả trần và tường phía dưới mái
Đôi khi dấu hiệu dễ nhận ra nhất của vấn đề trên mái lại xuất hiện ở bên trong nhà. Gia đình nên để ý khu vực trần tầng trên cùng, chân tường sát mái, quanh giếng trời hoặc những vị trí tiếp giáp với mái. Vết ố vàng, lớp sơn phồng rộp, mốc xuất hiện bất thường hay dấu nước sau những trận mưa đều là những tín hiệu cần tìm nguyên nhân. Tuy nhiên, thấy trần ẩm cũng chưa thể kết luận ngay rằng mái bị dột. Nước có thể đi theo kết cấu rồi xuất hiện ở vị trí khác với điểm nước xâm nhập ban đầu; độ ẩm cũng có thể đến từ đường ống hoặc hiện tượng ngưng tụ. Vì vậy, nếu dấu hiệu lặp lại, gia đình nên kiểm tra kỹ thay vì chỉ sơn phủ lên vết ố.
3. Nhớ kiểm tra cả đường thoát nước trên mái
Đây là phần rất dễ bị quên, nhất là với những ngôi nhà có mái bằng, sân thượng, máng xối hoặc các điểm thu nước mưa. Lá cây, rác, đất cát có thể tích tụ theo thời gian và cản trở dòng nước. Khi trời mưa lớn, nước thoát không kịp có thể đọng lại trên mái hoặc tràn sang những khu vực không mong muốn. Vì vậy, nếu đã lâu chưa kiểm tra mái, đừng chỉ nhìn bề mặt mà hãy quan sát cả máng xối, miệng thu và đường thoát nước có đang thông thoáng hay không. Việc vệ sinh cũng cần thực hiện từ vị trí an toàn. Không nên đứng trên mái trơn ướt hoặc với người ra ngoài mép mái chỉ để lấy một ít lá rác.
4. Đừng quên những thứ đang được đặt hoặc gắn trên mái
Nhiều mái nhà hiện nay không chỉ có phần kết cấu và vật liệu lợp. Bồn nước, chân đế bồn, đường ống, thiết bị điều hòa, mái che hay một số hệ thống khác cũng có thể được bố trí phía trên. Nếu lâu ngày chưa kiểm tra, gia đình nên chú ý xem chân đế bồn nước có dấu hiệu ăn mòn, đường ống có rò rỉ, các bộ phận gắn cố định có bất thường hay không. Đặc biệt, bồn nước khi chứa đầy có tải trọng lớn nên tình trạng của bệ đỡ và vị trí đặt bồn không phải chuyện nên xem nhẹ. Tương tự, không nên tùy tiện đặt thêm vật nặng hoặc tự thay đổi kết cấu trên mái khi chưa biết khả năng chịu tải của khu vực đó.
5. Nếu mái đã nhiều năm không được kiểm tra, đừng chờ đến lúc có sự cố mới gọi thợ
Một mái nhà nhìn từ dưới vẫn bình thường không đồng nghĩa mọi vị trí phía trên đều đang ở tình trạng tốt. Các điểm tiếp giáp, khe nối, vật liệu chống thấm, chi tiết liên kết hay những khu vực thường xuyên chịu mưa nắng có thể xuống cấp mà người ở phía dưới khó nhận biết. Bởi vậy, với nhà đã sử dụng nhiều năm và gia đình không nhớ lần cuối mái được kiểm tra là khi nào, việc nhờ người có kinh nghiệm quan sát trực tiếp sẽ an toàn và đầy đủ hơn, đặc biệt trước mùa mưa bão hoặc sau những đợt thời tiết khắc nghiệt. Quan trọng hơn, đừng tự trèo lên mái chỉ để “xem thử” nếu không có thiết bị bảo vệ và kinh nghiệm làm việc trên cao. Mục đích của việc kiểm tra là phát hiện vấn đề sớm, chứ không nên biến một công việc bảo dưỡng nhà cửa thành một tình huống mất an toàn.
