Thêm SOHA trên Google
Nếu có dịp ghé thăm đất nước Thái Lan và hỏi một tài xế taxi bản địa con đường ngắn nhất để đến "Bangkok", có thể bạn sẽ nhận lại một ánh nhìn hơi ngập ngừng. Lý do không phải vì họ không biết tiếng Anh, mà bởi trong tâm trí của người dân xứ Chùa Vàng, cái tên "Bangkok" vốn chưa bao giờ tồn tại trong ngôn ngữ mẹ đẻ của họ.
Tên gọi cổ từ một làng chài ven sông
Từ hàng trăm năm nay, trong giao tiếp hằng ngày, người Thái Lan chưa bao giờ gọi thủ đô của mình là Bangkok. Họ gọi nơi đây là Krung Thep, mang ý nghĩa là "Thành phố của các vị thần". Trong các văn bản hành chính chính thức hoặc bản tin thời sự, tên gọi đầy đủ hơn được sử dụng là Krung Thep Maha Nakhon.
Cái tên "Bangkok" thực chất xuất phát từ lịch sử xa xưa. Theo các nhà nghiên cứu, đây vốn là tên một làng chài nhỏ nằm bên sông Chao Phraya từ thế kỷ 18, trước khi vùng đất này được chọn làm thủ đô. Trong tiếng Thái cổ, từ "Bang" dùng để chỉ một ngôi làng ven sông, còn "Makok" là tên một loại quả mận rừng.
Khi các thương nhân phương Tây đến đây giao thương, họ đã quen gọi toàn bộ khu vực này là Bangkok và ghi nhận nó trên các bản đồ quốc tế. Đến khi Vua Rama I chính thức dời đô về đây vào năm 1782, ông đã đặt cho thành phố một tên gọi hoàn toàn mới mang tính hoàng gia, nhưng thế giới bên ngoài vẫn tiếp tục dùng cái tên Bangkok cho tiện lợi.
Thực hư vụ "đổi tên thủ đô" gây xôn xao năm 2022
Vào tháng 2 năm 2022, hàng loạt tin tức quốc tế bùng nổ với thông tin Thái Lan quyết định đổi tên thủ đô Bangkok thành Krung Thep Maha Nakhon, khiến nhiều du khách và giới kinh doanh hoang mang. Tuy nhiên, bản chất sự việc lại đơn giản hơn nhiều. Sự đính chính xuất phát từ việc Văn phòng Hội đồng Hoàng gia Thái Lan trình duyệt đề xuất điều chỉnh dấu câu trong hướng dẫn chính thức về cách viết tên thủ đô bằng ký tự La-tinh. Họ chỉ đơn thuần chuyển từ dạng dùng dấu chấm phẩy "Krung Thep Maha Nakhon; Bangkok" sang dạng dùng dấu ngoặc đơn "Krung Thep Maha Nakhon (Bangkok)".
Trước sự hiểu lầm ngày càng lan rộng của công chúng, Hội đồng Hoàng gia Thái Lan đã lập tức đính chính rằng thành phố hoàn toàn không đổi tên. Cả hai cách gọi Krung Thep Maha Nakhon và Bangkok đều tiếp tục được công nhận chính thức và sử dụng song song. Việc đưa từ Bangkok vào trong ngoặc đơn chỉ nhằm làm rõ Krung Thep Maha Nakhon là tên chính thức trong văn bản, còn Bangkok là tên gọi đối ngoại phổ biến trên thế giới.
Tên địa danh dài nhất thế giới
Một sự thật thú vị khác là cả Bangkok lẫn Krung Thep Maha Nakhon thực ra vẫn chỉ là cách gọi tắt. Tên chính thức đầy đủ theo nghi lễ hoàng gia của thủ đô Thái Lan là một chuỗi từ gốc Phạn và Pali dài tới 168 ký tự, đã được Kỷ lục Thế giới Guinness ghi nhận là tên địa danh dài nhất thế giới: Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit.
Đoạn tên này mang ý nghĩa tôn vinh vẻ đẹp, sự thiêng liêng và bất khả xâm phạm của thành phố. Vì quá dài, trẻ em tại các trường học ở Thái Lan thường được học thuộc lòng tên thủ đô thông qua một bài hát có nhịp điệu đặc biệt.
Việc người Thái không gọi Bangkok không xuất phát từ sự bài xích tên gọi quốc tế, mà đơn giản là sự trân trọng đối với văn hóa và lịch sử của dân tộc mình. Lần tới khi có dịp du lịch đến đất nước Chùa Vàng, thay vì nói Bangkok, bạn hãy thử mỉm cười và nói "Krung Thep", chắc chắn bạn sẽ nhận lại sự ngạc nhiên thú vị cùng nụ cười vô cùng thân thiện từ người dân bản địa.
