Lời khuyên cho những gia đình đang dùng bộ phát Wi-Fi, chỉnh ăng ten bộ phát sao cho mạng "khỏe"

Nhiều người có thói quen chĩa các ăng ten, hay còn gọi là "râu" của bộ phát Wi-Fi về phía phòng ngủ, TV hay chiếc máy tính đang bắt sóng yếu với suy nghĩ tín hiệu sẽ được truyền thẳng tới đó. Tuy nhiên, nguyên lý hoạt động của ăng ten Wi-Fi phổ biến lại không hoàn toàn như vậy.

Một thay đổi nhỏ về hướng ăng ten có thể giúp vùng phủ Wi-Fi phù hợp hơn với không gian sử dụng. Song, bên cạnh việc chỉnh "râu", vị trí đặt router, tường nhà và các thiết bị xung quanh cũng là những yếu tố có thể quyết định chất lượng kết nối.

Đừng chĩa đầu ăng ten Wi-Fi về nơi muốn mạng mạnh

Theo tài liệu kỹ thuật của Cisco, anten dipole - dạng anten phổ biến trên nhiều thiết bị Wi-Fi - khi dựng thẳng có vùng bức xạ 360 độ trên mặt phẳng ngang và vùng phủ nhìn theo chiều đứng có hình dạng gần giống một chiếc bánh donut. Nói cách khác, tín hiệu không tập trung mạnh nhất ở phần đầu mà anten đang chĩa tới.

NETGEAR cũng giải thích tín hiệu Wi-Fi từ anten router thường phát theo phương vuông góc với hướng anten. Một anten dựng thẳng sẽ phát tín hiệu chủ yếu theo phương ngang; trong khi anten đặt ngang làm vùng phủ thay đổi theo chiều đứng.

Vì vậy, việc chĩa đầu "râu" thẳng về chiếc TV hay phòng ngủ có sóng yếu không đồng nghĩa tín hiệu tại đó sẽ mạnh hơn.

Với gia đình sống trong căn hộ hoặc nhà một tầng, hướng dẫn của TP-Link, khuyến nghị đặt anten router theo chiều dọc nếu Wi-Fi chủ yếu cần phủ trên cùng một tầng. Đây cũng là cách giúp vùng phủ của anten phù hợp hơn với các thiết bị nằm trên cùng mặt phẳng.

Trong một thử nghiệm được TP-Link công bố, khi điện thoại nhận tín hiệu trên mặt phẳng ngang, anten dựng đứng cho cường độ tín hiệu -26 dBm; khi nghiêng 45 độ là -35 dBm và khi nằm ngang hoàn toàn là -39 dBm. Với thông số dBm, giá trị càng gần 0 thể hiện tín hiệu càng mạnh.

Dù vậy, đây chỉ là thử nghiệm trong một điều kiện cụ thể, không nên xem các con số trên là kết quả cố định cho mọi căn nhà hay mọi mẫu router.

Nhà nhiều tầng, không nhất thiết dựng tất cả ăng ten giống nhau

Nếu Wi-Fi phải phục vụ nhiều tầng, cách bố trí anten có thể khác.

TP-Link khuyến nghị người dùng có thể nghiêng anten khoảng 30 độ khi cần tăng vùng phủ lên tầng trên hoặc xuống tầng dưới. Trong khi đó, NETGEAR cho biết nhà nhiều tầng có thể hưởng lợi từ việc kết hợp anten dựng đứng, nghiêng và nằm ngang để phủ tín hiệu theo nhiều hướng.

Một hướng dẫn sử dụng router RT-AX86U Pro của ASUS cũng minh họa cách đặt ba anten với anten giữa dựng thẳng 90 độ và hai anten ngoài nghiêng khoảng 45 độ. Tuy nhiên, ASUS lưu ý cách bố trí anten tùy từng model và người dùng nên tham khảo hướng dẫn của chính thiết bị đang sử dụng.

Bởi vậy, các công thức thường được chia sẻ như "một râu đứng, một râu ngang" hay "tất cả phải nghiêng 45 độ" không phải quy tắc chung cho mọi bộ phát Wi-Fi.

Cách đơn giản hơn là căn cứ vào không gian nhà. Với một tầng, có thể bắt đầu bằng việc dựng anten thẳng. Với nhà hai, ba tầng và router có nhiều anten, có thể giữ một số anten đứng, đồng thời thử nghiêng những anten còn lại khoảng 30-45 độ rồi kiểm tra tín hiệu tại các vị trí thường xuyên sử dụng.

Người dùng cũng không nên cố bẻ anten vượt quá giới hạn khớp xoay hoặc tùy tiện thay đổi thiết kế của nhà sản xuất. ASUS khuyến cáo với từng mẫu router khác nhau, góc anten nên được điều chỉnh theo hướng dẫn tương ứng.

Điều quan trọng cần lưu ý là chỉnh anten giúp tối ưu vùng phủ Wi-Fi, chứ không tự làm tăng băng thông Internet mà nhà mạng cung cấp. Nếu đường truyền Internet vốn chậm hoặc đang gặp sự cố, xoay "râu" router không thể giải quyết nguyên nhân này.

Lưu ý về vị trí đặt router Wi-Fi

Trong thực tế, vị trí của cả bộ phát có thể quan trọng không kém hướng anten.

TP-Link khuyến nghị router nên được bố trí gần trung tâm khu vực cần phủ sóng. Nếu đặt sát một bức tường ngoài hoặc ở tận một đầu căn nhà, vùng phủ có thể không được phân bố đều, khiến phía đối diện dễ trở thành điểm yếu sóng. Hãng cũng khuyên đặt router trên bàn hoặc giá thay vì để sát sàn.

Một thói quen khá phổ biến khác là giấu router trong tủ để không ảnh hưởng tới thẩm mỹ. Tuy nhiên, TP-Link cảnh báo việc đặt thiết bị trong tủ sẽ cản tín hiệu. Wi-Fi cũng suy yếu khi phải xuyên qua nhiều bức tường, đặc biệt là bê tông.

Tài liệu RF của Cisco cho thấy mức suy hao tham khảo có thể khoảng 3 dB với vách thạch cao, khoảng 10 dB với tường gạch và 12 dB với bê tông. Con số thực tế còn phụ thuộc cấu tạo, độ dày và môi trường của từng công trình.

Bởi vậy, một chiếc điện thoại cách router 10 m trong không gian thoáng có thể bắt Wi-Fi tốt hơn đáng kể so với thiết bị ở khoảng cách tương tự nhưng bị ngăn bởi hai, ba bức tường.

Router cũng không nên đặt sát những vật kim loại lớn. Cisco cho biết kim loại có thể ảnh hưởng đến đặc tính phát của anten. ASUS đồng thời khuyến cáo tránh đặt router gần vật cản kim loại và các nguồn gây nhiễu như thiết bị Bluetooth, điện thoại không dây, lò vi sóng, tủ lạnh hay động cơ công suất lớn.

Ánh nắng trực tiếp và vị trí quá nóng cũng nên tránh. Theo TP-Link, nhiệt độ cao kéo dài có thể ảnh hưởng tới độ ổn định và hiệu suất hoạt động của router.

Do đó, trước khi nghĩ tới việc mua một bộ phát mới, các gia đình có thể thử một số thay đổi đơn giản: đưa router ra khỏi tủ, đặt ở vị trí tương đối cao và thoáng, gần trung tâm nhà; dựng anten thẳng nếu sử dụng chủ yếu trên một tầng hoặc kết hợp ăng đứng và nghiêng khi cần phủ nhiều tầng.