Quạt điện là thiết bị có cấu tạo tương đối đơn giản và có thể sử dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, sau một thời gian, không ít gia đình gặp tình trạng quạt vẫn hoạt động, cánh vẫn quay nhưng lượng gió tạo ra giảm rõ rệt. Người dùng phải tăng lên số lớn nhất mới cảm thấy mát, thậm chí đứng gần quạt vẫn thấy gió yếu. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như tụ điện suy giảm, động cơ gặp vấn đề, trục quay bị khô hoặc các bộ phận bên trong xuống cấp. Tuy nhiên, trước khi nghĩ tới những lỗi phức tạp, có một nguyên nhân rất phổ biến mà người dùng hoàn toàn có thể quan sát bằng mắt thường: lồng và cánh quạt đã bám quá nhiều bụi bẩn.
Bụi bẩn có thể khiến quạt thổi yếu hơn
Quạt hoạt động bằng cách sử dụng cánh quay để tạo ra chênh lệch áp suất và đẩy không khí về phía trước. Vì vậy, hình dạng cánh, tốc độ quay cũng như khả năng lưu thông của không khí qua lồng quạt đều ảnh hưởng tới lượng gió mà người dùng cảm nhận được. Sau một thời gian sử dụng, bụi trong không khí có thể bám thành lớp trên mép và bề mặt cánh. Lồng quạt cũng dễ tích tụ bụi, tóc và các loại xơ nhỏ, đặc biệt với những chiếc quạt được sử dụng liên tục nhưng ít vệ sinh.
Cánh quạt bám bụi làm giảm hiệu quả tạo gió
Khi lớp bụi ngày càng dày, bề mặt cánh không còn ở trạng thái sạch như ban đầu. Lớp bám này có thể làm thay đổi phần nào đặc tính khí động học của cánh, đồng thời khiến quá trình đẩy không khí kém hiệu quả hơn. Nếu quạt đã lâu không được vệ sinh và có thể nhìn thấy rõ bụi đóng trên cánh, đây là một trong những vị trí nên kiểm tra đầu tiên khi cảm thấy lượng gió giảm.
Lồng quạt quá bẩn cũng cản trở luồng không khí
Không khí cần đi qua lồng phía sau trước khi được cánh quạt hút và đẩy về phía trước. Khi các nan lồng bị phủ bởi một lớp bụi dày, đường lưu thông của không khí có thể bị cản trở. Điều này càng dễ nhận thấy ở những chiếc quạt đặt gần cửa sổ, khu vực nhiều bụi hoặc được sử dụng liên tục trong thời gian dài. Vì vậy, chỉ lau cánh mà bỏ qua phần lồng chưa chắc đã giải quyết được tình trạng.
Nên làm gì khi quạt có dấu hiệu gió yếu?
Nếu quạt vẫn quay bình thường nhưng gió yếu hơn trước, gia đình có thể ngắt nguồn điện rồi kiểm tra tình trạng vệ sinh của cánh và lồng quạt. Với những mẫu cho phép tháo lồng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, có thể tháo các bộ phận phù hợp để vệ sinh kỹ hơn.
Vệ sinh cả cánh và lồng quạt
Bụi nên được loại bỏ khỏi cả hai mặt của cánh, lồng trước và lồng sau. Sau khi vệ sinh bằng khăn ẩm hoặc rửa những bộ phận được phép tiếp xúc với nước, cần để chúng khô hoàn toàn trước khi lắp lại. Đặc biệt, không để nước chảy vào động cơ, bảng điều khiển hay các bộ phận điện bên trong quạt.
Kiểm tra lại sau khi vệ sinh
Sau khi lắp đúng vị trí, người dùng có thể bật thử và so sánh lượng gió. Nếu quạt hoạt động êm, tốc độ cánh bình thường và gió mạnh trở lại, bụi bẩn nhiều khả năng là một phần nguyên nhân khiến hiệu quả trước đó suy giảm. Ngược lại, nếu đã vệ sinh sạch nhưng quạt vẫn quay chậm, gió yếu hoặc mất nhiều thời gian mới đạt tốc độ ổn định, nguyên nhân có thể nằm ở bộ phận khác.
Quạt vẫn yếu sau khi vệ sinh thì sao?
Không phải mọi trường hợp quạt yếu đều do bụi. Tụ điện suy giảm có thể khiến động cơ khó đạt tốc độ cần thiết; trục hoặc bạc đạn/bạc lót gặp vấn đề cũng có thể làm tăng ma sát. Ngoài ra, động cơ và một số linh kiện khác cũng có thể xuống cấp sau thời gian dài sử dụng. Một dấu hiệu đáng chú ý là quạt quay chậm bất thường dù đã bật số lớn, khó khởi động, phát tiếng kêu lạ, có mùi khét hoặc phần động cơ nóng bất thường. Khi đó, gia đình nên ngừng sử dụng và nhờ người có chuyên môn kiểm tra thay vì tự tháo động cơ hoặc can thiệp vào linh kiện điện.
Kết luận
Bật quạt ở số lớn nhất nhưng gió vẫn yếu không đồng nghĩa chiếc quạt nhất định đã hỏng. Nếu thiết bị đã lâu chưa được làm sạch, cánh và lồng quạt bám nhiều bụi là một trong những nguyên nhân đơn giản nên được kiểm tra trước tiên. Việc vệ sinh quạt định kỳ không chỉ giúp duy trì luồng gió mà còn hạn chế bụi tích tụ và phát tán trở lại không gian khi quạt hoạt động. Tuy nhiên, nếu quạt vẫn yếu sau khi đã được vệ sinh đúng cách, người dùng nên nghĩ tới các vấn đề về tụ điện, trục quay hoặc động cơ và để người có chuyên môn kiểm tra, tránh tự sửa chữa khi không có kiến thức về điện.