Mỹ đang hỗ trợ một dự án khai thác đất hiếm trị giá 150 triệu USD tại Madagascar trong khuôn khổ chiến lược mở rộng vai trò của nước này trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng ở châu Phi và giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng do Trung Quốc chi phối, hãng tin Reuters dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) đã cam kết cấp tối đa 4,84 triệu USD để phục vụ công tác vận hành nhà máy thí điểm, thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và triển khai các chương trình môi trường tại dự án Ampasindava.
Thông tin trên được Harena Rare Earths, công ty phát triển dự án niêm yết tại London, công bố vào tuần trước.
Khoản tài trợ trên có thể mở đường cho các gói hỗ trợ tiếp theo của Mỹ khi dự án bước sang giai đoạn xây dựng. Một quan chức DFC nói với Reuters rằng cơ quan này có thể xem xét cấp thêm vốn, tùy thuộc vào quá trình thẩm định và phê duyệt.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết chiến lược của Mỹ là tăng cường đầu tư của nước này vào lĩnh vực khai khoáng tại châu Phi, vốn từ lâu bị chi phối bởi "những khoản đầu tư thiếu minh bạch và mang tính bóc lột từ các đối thủ của chúng tôi".
Phát ngôn viên trên nói thêm: "Madagascar phù hợp với chiến lược đó và chúng tôi nhìn thấy nhiều cơ hội trên khắp đất nước để gia tăng đầu tư của Mỹ và các đối tác của Mỹ vào lĩnh vực khoáng sản quan trọng".
Dự án Ampasindava chứa các nguyên tố neodymium, praseodymium, dysprosium và terbium. Đây là những vật liệu được sử dụng để sản xuất nam châm vĩnh cửu cho tiêm kích, tên lửa dẫn đường chính xác, xe điện, turbine gió và các thiết bị điện tử.
Harena kỳ vọng dự án sẽ sản xuất khoảng 4.000 tấn oxide đất hiếm mỗi năm, trong đó có khoảng 1.700 tấn vật liệu nam châm có giá trị cao. Công ty đang xin giấy phép khai thác và đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất vào giữa năm 2028.
Hiện Trung Quốc đang giữ vị trí thống lĩnh trong lĩnh vực khai thác và chế biến đất hiếm trên toàn cầu, đồng thời đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số khoáng sản quan trọng trong những năm gần đây.
Mỹ cũng mở rộng đầu tư vào lĩnh vực khoáng sản tại nhiều quốc gia châu Phi khác. Tại Cộng hòa Dân chủ Congo, DFC đang xem xét đầu tư vốn cổ phần vào liên doanh giữa doanh nghiệp khai khoáng nhà nước Gecamines và công ty kinh doanh hàng hóa Mercuria nhằm thương mại hóa đồng, cobalt và các loại khoáng sản khác.
Trong nhiều năm qua, các doanh nghiệp Trung Quốc đã đầu tư hàng tỷ USD vào ngành khai khoáng của Cộng hòa Dân chủ Congo và hiện là những bên giữ vai trò quan trọng trong lĩnh vực khai thác cobalt và đồng của quốc gia này.
Thỏa thuận Đối tác Chiến lược được Mỹ và Cộng hòa Dân chủ Congo ký kết vào tháng 12/2025 cũng cam kết mở rộng khả năng tiếp cận của Mỹ đối với nguồn khoáng sản của Cộng hòa Dân chủ Congo, đồng thời phát triển hạ tầng vận tải, trong đó có Hành lang Lobito kết nối các khu vực khai khoáng với bờ biển Đại Tây Dương của Angola.
Các dự án khác được Mỹ hỗ trợ còn có mỏ graphite Balama tại Mozambique và dự án đất hiếm Songwe Hill tại Malawi.
DFC cũng đang hỗ trợ dự án Phalaborwa của Nam Phi thông qua kế hoạch đầu tư vốn cổ phần trị giá 50 triệu USD, bất chấp những căng thẳng ngoại giao với Nam Phi.
Tuy nhiên, chiến lược của Mỹ cũng vấp phải nhiều ý kiến chỉ trích. Đầu năm nay, nhà hoạt động Gentil Mulume của Cộng hòa Dân chủ Congo cảnh báo thỏa thuận khoáng sản giữa nước này và Mỹ có nguy cơ duy trì "những quan hệ đối tác mất cân đối về cấu trúc", trong đó Cộng hòa Dân chủ Congo vẫn chỉ đóng vai trò là nhà cung cấp nguyên liệu thô cho các cường quốc phương Tây.
Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa cũng cảnh báo việc khai thác các khoáng sản quan trọng "không được tiếp diễn theo mô hình khai thác mang tính thực dân trong quá khứ", đồng thời kêu gọi các quốc gia châu Phi ưu tiên chế biến sâu và gia tăng giá trị khoáng sản ngay tại địa phương.
Thêm SOHA trên Google
