Ukraine lần đầu bắn tên lửa đạn đạo tấn công thủ đô Moscow
Đài TST (Nga) ngày 24/7 đưa tin, Ukraine đã lần đầu phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào khu vực thủ đô Moscow. Phòng không Nga phát hiện và phá hủy mục tiêu trên bầu trời tỉnh Moscow trước khi tên lửa tiếp cận khu vực trung tâm.
Các kênh giám sát Nga trước đó chú ý tới một vụ đánh chặn bất thường. Mục tiêu Ukraine bay ở độ cao lớn hơn nhiều so với những chiếc UAV tầm xa thường được Kiev sử dụng trong các cuộc tập kích sâu vào lãnh thổ Nga.
Lực lượng phòng không Nga đã sử dụng một tổ hợp hạng nặng, thuộc dòng S-300 hoặc S-400, để tiêu diệt mục tiêu. Mảnh vỡ tên lửa rơi xuống khu vực gần khu dân cư Voronovo, cách các địa điểm Ukraine có thể tổ chức vụ phóng hơn 600 km.
Một hệ thống tên lửa có trong trang bị của quân đội Ukraine khai hỏa. Ảnh: Atlantic Council
Ban đầu, vụ việc không thu hút nhiều sự chú ý. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga sau đó xác nhận lực lượng phòng không đã bắn hạ một tên lửa chiến thuật – tác chiến tầm xa của Ukraine. Đây là lần đầu tiên Ukraine sử dụng tên lửa đạn đạo để tấn công khu vực thủ đô của Nga.
Moscow chưa công bố tên và chủng loại chính xác của tên lửa bị đánh chặn. Song, theo phân tích của TST, loại vũ khí phù hợp nhất với quãng đường và đặc điểm vụ phóng là FP-9, tên lửa đạn đạo tầm xa do công ty Fire Point của Ukraine phát triển.
Ngay từ mùa xuân, người đứng đầu Fire Point Denis Shtilerman tuyên bố Ukraine sẽ hoàn thiện tên lửa đạn đạo vào giữa mùa hè và bắt đầu sử dụng chúng để tấn công trực tiếp Moscow.
Ông Shtilerman công khai liệt kê hàng loạt mục tiêu, gồm trụ sở an ninh tại Lubyanka, Bộ Tổng tham mưu Nga, Nhà máy lọc dầu Moscow và một số cơ sở thuộc ngành công nghiệp quốc phòng Nga.
Cuối tháng 6, lãnh đạo Fire Point thông báo hầu hết các hệ thống trên tên lửa đã hoàn tất quá trình thử nghiệm. Khi đó, động cơ nhiên liệu rắn vẫn đang trải qua những cuộc kiểm tra cuối cùng trên bệ thử mặt đất.
Từ các dữ liệu trên, TST cho rằng vụ phóng về phía Moscow là cuộc thử nghiệm thực chiến đầu tiên của tên lửa mới. Kiev muốn kiểm tra tầm bay, độ ổn định và khả năng xuyên qua mạng lưới phòng không Nga.
Ukraine hiện phát triển song song hai dòng tên lửa đạn đạo mang tên FP-7 và FP-9. Cả hai sử dụng nền tảng kỹ thuật từ tên lửa phòng không 48N6 của tổ hợp S-300.
FP-7 có tầm bắn công bố khoảng 300 km, mang đầu đạn nặng gần 150 kg và đạt tốc độ khoảng Mach 4. FP-9 có tầm bắn trên 850 km, mang đầu đạn tối đa 800 kg và đạt tốc độ gần Mach 6 trong giai đoạn lao xuống mục tiêu.
Đây là các thông số do phía Ukraine công bố. Kiev chưa trình diễn công khai một vụ phóng FP-9 hoàn chỉnh và cũng chưa thông báo số lượng tên lửa đã sản xuất.
Tuy nhiên, vụ đánh chặn tại tỉnh Moscow cho thấy Nga đang phải đối mặt với một loại mục tiêu mới, bên cạnh các đàn UAV và tên lửa hành trình mà Ukraine liên tục phóng sâu vào hậu phương.
Trong thời gian qua, phòng không Nga phải phân tán lực lượng trên một khu vực rộng lớn để đối phó với UAV giá rẻ. Những phương tiện này thường bay thấp, men theo lòng sông, vùng trũng và các khu rừng nhằm tránh radar.
Để chống UAV, Nga cần triển khai số lượng lớn cảm biến âm thanh, radar cỡ nhỏ, UAV đánh chặn, pháo phòng không và máy bay cánh quạt. Tuy nhiên, các phương tiện này không thể ngăn chặn tên lửa đạn đạo bay với tốc độ cao.
Đối phó tên lửa đạn đạo đòi hỏi Nga phải sử dụng các tổ hợp phòng không hạng nặng cùng những quả đạn đánh chặn đắt tiền. Nếu Ukraine phối hợp tên lửa đạn đạo với UAV và tên lửa hành trình, mạng lưới phòng thủ quanh Moscow sẽ phải xử lý nhiều loại mục tiêu cùng lúc.
Kiev vì thế đang tìm cách đẩy Nga vào một bài toán khó: hoặc phân tán phòng không để ngăn những đàn UAV giá rẻ, hoặc tập trung các tổ hợp mạnh nhất để bảo vệ thủ đô trước tên lửa đạn đạo.
Ukraine chưa từng hứng chịu nhiều đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ Nga đến thế. Ảnh: TST
Nga tung vũ khí “át chủ bài” nhắm vào Odesa
Đáng lưu ý, ngay khi Ukraine mở rộng phạm vi tấn công về phía Moscow, Nga cũng chuẩn bị đưa một biến thể tên lửa mới vào chiến trường.
Kiev cảnh báo loại vũ khí này là "át chủ bài" mới của Nga, có khả năng "qua mặt" Patriot và mở rộng vùng tấn công tới phần lớn lãnh thổ. Tâm điểm của đòn đáp trả chuyển xuống miền nam, nơi Odesa liên tục hứng chịu những cuộc tập kích bằng tên lửa tầm xa.
Các chuyên gia quân sự Ukraine thông báo, Nga đã phát triển một biến thể tên lửa đạn đạo mới dành cho tổ hợp Iskander-M, mang ký hiệu 9M723-2F3.
Một kênh giám sát Ukraine cho biết loại tên lửa này sẽ sớm được sản xuất hàng loạt và chuyển giao cho quân đội Nga. Tầm bắn của biến thể mới đạt khoảng 480 km, đưa phần lớn lãnh thổ Ukraine vào vùng tấn công.
Mối nguy hiểm lớn nhất nằm ở khả năng cơ động khi tên lửa tiếp cận mục tiêu. Theo các chuyên gia Ukraine, 9M723-2F3 liên tục thay đổi quỹ đạo và thực hiện động tác né tránh phòng không với tải trọng lớn.
Khi đường bay thay đổi liên tục, máy tính của tổ hợp Patriot không kịp xác định lại điểm gặp giữa tên lửa đánh chặn và mục tiêu. Khoảng thời gian phản ứng vốn đã rất ngắn tiếp tục bị thu hẹp khi tên lửa lao xuống với tốc độ cao.
Tên lửa Iskander của Nga khai hỏa. Ảnh: Military Watch
Biến thể Iskander mới còn có khả năng phóng mồi bẫy phản xạ radar khi tiến vào vùng hoạt động của hệ thống phòng không.
Radar Ukraine khi đó không chỉ nhìn thấy một tên lửa mà ghi nhận một cụm gồm nhiều tín hiệu. Kíp phòng không phải nhanh chóng phân biệt đầu đạn thật với các mục tiêu giả. Nếu đánh giá sai, Patriot sẽ tiêu tốn những quả đạn khan hiếm vào mồi bẫy, còn đầu đạn chính tiếp tục lao vào mục tiêu.
Thông tin về tên lửa mới xuất hiện giữa lúc Nga tăng cường tấn công miền nam Ukraine, đặc biệt là tỉnh Odesa.
Chính quyền Odesa tuyên bố Nga đã điều động máy bay ném bom chiến lược, tiêm kích và phóng ít nhất 19 tên lửa tầm xa vào khu vực phía nam. Theo nhà bình luận Ukraine Nikolai Khmury, còi báo động tại tỉnh Odesa có thời điểm vang lên ít nhất 10 lần mỗi ngày.
Các cuộc tập kích liên tục khiến truyền thông Ukraine và phương Tây tập trung chú ý tới mục tiêu của Moscow tại thành phố cảng này.
Odesa là một trong những cửa ngõ quan trọng nhất giúp Ukraine tiếp cận Biển Đen, duy trì hoạt động xuất khẩu, vận chuyển hàng hóa và tiếp nhận nguồn cung từ bên ngoài. Thành phố cũng đóng vai trò trung tâm trong mạng lưới cảng biển và hậu cần ở miền nam Ukraine.
Tổn thất nghiêm trọng nhất là nhà máy UkrTak, cơ sở sản xuất thiết bị chiến thuật, áo giáp chống đạn và quân trang. Truyền thông Ukraine xác nhận nhà máy đã bị phá hủy hoàn toàn.
Trung tâm hậu cần Antel cũng trở thành mục tiêu. Theo tờ Forbes Ukraine, địa điểm này phục vụ hoạt động hậu cần của quân đội Ukraine và lưu trữ các linh kiện dùng để sản xuất UAV.
Như vậy, cuộc đối đầu tên lửa giữa hai bên đang bước sang một giai đoạn mới. Ukraine lần đầu đưa tên lửa đạn đạo về hướng Moscow, trong khi Nga sử dụng các biến thể Iskander hiện đại hóa để phá vỡ phòng không và đánh sâu vào hạ tầng chiến lược của Kiev.
Vụ đánh chặn tại tỉnh Moscow cho thấy Ukraine đã mở rộng phương thức tấn công, không còn chỉ dựa vào UAV và tên lửa hành trình. Ở chiều ngược lại, những đợt tập kích liên tục nhằm vào Odesa cho thấy Nga đang gia tăng áp lực lên cửa ngõ hàng hải quan trọng nhất của Ukraine.
Khi hai bên đồng thời đưa tên lửa mới vào chiến trường, cuộc chạy đua không còn chỉ nằm ở số lượng đạn được phóng. Yếu tố quyết định sẽ là khả năng cơ động, mồi bẫy radar, sức chịu đựng của mạng lưới phòng không và tốc độ bổ sung tên lửa đánh chặn.
Thêm SOHA trên Google
