Chuyên gia phân tích an ninh hàng đầu của Mỹ - Jim Sciutto - cho biết, phi công điều khiển chiến đấu cơ F-15 bị lực lượng Iran bắn hạ đã liên lạc được với quân đội Mỹ từ phía sau chiến tuyến đối phương vào trưa thứ Sáu (3/4, theo giờ Mỹ). Đây là bước khởi đầu quan trọng, tạo tiền đề cho chiến dịch giải cứu đầy kịch tính.
Theo báo cáo, phi công này bị thương ngay khi phóng khỏi máy bay, khiến quá trình tiếp cận và đưa ra ngoài trở nên phức tạp hơn do phải đảm bảo an toàn và hỗ trợ y tế kịp thời. Chiến dịch tìm kiếm buộc các máy bay Mỹ phải bay ở độ cao thấp, đối mặt nguy cơ bị hệ thống phòng không Iran phát hiện và tấn công.
"Tôi được biết anh ấy đã bị thương ngay từ khi phóng khỏi máy bay, điều này gây ra những lo ngại về việc đưa anh ấy ra ngoài một cách an toàn, và có thể điều trị những vết thương đó kịp thời", ông Jim Sciutto nói.
Ngăn chặn phi công trở thành "con bài mặc cả"
Theo nhà phân tích an ninh Alex Plitsas, chiến dịch giải cứu thành viên phi hành đoàn F-15 là một trong những chiến dịch "gay cấn" nhất trong lịch sử quân đội Mỹ, đã ngăn chặn nguy cơ phi công bị bắt giữ và trở thành "con bài mặc cả" chiến lược của Iran.
"Đây có lẽ sẽ được ghi nhận là một trong những chiến dịch giải cứu kịch tính nhất trong lịch sử quân đội Mỹ vì phải hoạt động phía sau chiến tuyến của đối phương để tiếp cận một sĩ quan Mỹ", ông Alex Plitsas nói với CNN hôm Chủ nhật (5/4).
Theo ông Alex Plitsas, sự cố bắt nguồn từ một cuộc không kích chiến thuật không thành công, dẫn đến việc chiếc F-15 bị bắn rơi. Tuy nhiên, chiến dịch giải cứu sau đó lại được đánh giá là thành công đáng kể về mặt chiến lược.
Rất ít quốc gia có thể thực hiện được cuộc giải cứu như vậy
Chuyên gia quân sự Mick Ryan cho biết, ngay khi xác nhận mất máy bay, quân đội Mỹ đã kích hoạt kế hoạch giải cứu quy mô lớn, với sự phối hợp của không quân, lực lượng đặc nhiệm và nhiều đơn vị liên quan. Nhiều phương án đã được chuẩn bị để đưa phi công ra khỏi khu vực nguy hiểm.
"Không quân Mỹ, Lực lượng đặc nhiệm Lục quân Mỹ và nhiều tổ chức khác đã phối hợp với nhau, lập kế hoạch xử lý sự cố và đưa ra nhiều phương án khác nhau để giải cứu cả hai phi công này", ông Mick Ryan nói, đồng thời nhấn mạnh: "Không lực lượng nào trên thế giới có thể thực hiện điều này một cách xuất sắc như quân đội Mỹ.”
Ông Ryan cho biết, chiến dịch này đối mặt với nhiều rủi ro khi bay qua lãnh thổ Iran, vì vậy lực lượng Mỹ đã xem xét cấu trúc phòng không của Iran khi lên kế hoạch giải cứu. Ông lưu ý rằng, Washington có lợi thế khi năng lực phòng thủ của đối phương đã suy yếu sau thời gian dài xung đột.
"Cho đến nay đã có hơn 10.000 nhiệm vụ được thực hiện và chỉ có một máy bay chiến đấu bị mất. Nhìn chung, Không quân Mỹ khá thành công trong việc vô hiệu hóa hệ thống phòng không của Iran", ông Ryan nói thêm.