Những luật có hiệu lực từ ngày đầu năm mới 2026

Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi)

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10 , mức doanh thu chịu thuế với hộ kinh doanh là từ 500 triệu đồng/năm. Đây cũng là ngưỡng hộ kinh doanh được miễn thuế VAT, thu nhập cá nhân khi dừng thu thuế theo phương thức khoán và chuyển sang tự kê khai, nộp thuế từ ngày 1/1/2026.

Theo dự kiến của Chính phủ, khoảng 2,3 triệu hộ kinh doanh không phải nộp thuế khi áp dụng ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng (tương đương 90% hộ kinh doanh). Cơ quan thuế ước tính số tiền thuế giảm mỗi năm khoảng 11.800 tỷ đồng.

Luật mới cũng bổ sung phương pháp tính thuế trên thu nhập (doanh thu - chi phí) đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đến 3 tỷ đồng và áp dụng thuế suất 15% (tương tự như thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm). Đồng thời, quy định các cá nhân này được lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu.

Về mức giảm trừ gia cảnh, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) quy định "Mức giảm trừ đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm)" và "Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng".

Căn cứ biến động của giá cả, thu nhập, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức giảm trừ gia cảnh phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi)

Luật bổ sung mặt hàng nước giải khát theo tiêu chuẩn quốc gia có hàm lượng đường trên 5g/100 ml vào đối tượng chịu thuế; quy định điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 đến 90.000 BTU thuộc đối tượng chịu thuế; sửa đổi, bổ sung một số mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt như thuốc lá, rượu, bia, ô tô, tàu bay... để đồng bộ với pháp luật chuyên ngành.

Luật cũng quy định thuế suất và mức thuế tuyệt đối đối với một số mặt hàng. Cụ thể, với mặt hàng thuốc lá sẽ giữ nguyên mức thuế suất thuế tỷ lệ phần trăm hiện hành (75%) và bổ sung mức thuế tuyệt đối theo lộ trình 5 năm từ 2027-2031.

Theo đó, thuốc lá điếu tăng 2.000 đồng/bao/năm từ năm 2027 đến năm 2031 lên 10.000 đồng/bao; xì gà tăng 20.000 đồng/điếu/năm từ 2027 đến năm 2031 lên 100.000 đồng/điếu; thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng khác tăng 20.000 đồng/100g hoặc 100ml/năm từ 2027 đến năm 2031 lên 100.000 đồng/100g hoặc 100ml.

Mức thuế tuyệt đối đối với thuốc lá điếu áp dụng với bao thuốc lá có 20 điếu, đối với xì gà có trọng lượng 20g/điếu. Chính phủ sẽ có hướng dẫn quy đổi đối với bao thuốc lá khác 20 điếu, xì gà có trọng lượng khác 20g/điếu.

Với mặt hàng rượu, bia sẽ tăng thuế suất tỷ lệ phần trăm theo lộ trình 5%/năm trong 5 năm từ năm 2027-2031. Rượu từ 20 độ trở lên áp dụng mức 65% vào 2026, tăng lên 90% vào 2031. Rượu dưới 20 độ áp dụng mức 35% vào 2026, tăng lên 60% vào 2031. Bia áp dụng mức 65% vào 2026, tăng lên 90% vào 2031.

Xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép, xe ô tô tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và chở hàng, sẽ tăng 3%/năm trong 3 năm từ 2027-2029.

Nước giải khát theo tiêu chuẩn Việt Nam có hàm lượng đường trên 5g/100ml, sẽ áp dụng mức thuế suất 8% từ năm 2027 và 10% từ năm 2028.

Luật Nhà giáo

Điểm đáng chú ý tại Luật là quy định tất cả nhà giáo (kể cả công lập và ngoài công lập) được hưởng chế độ trợ cấp theo tính chất công việc, theo vùng; chế độ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng; chế độ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe định kỳ, chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp; được bố trí nhà ở công vụ hoặc chỗ ở tập thể hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà khi công tác ở vùng đặc biệt khó khăn.

Đồng thời, có chính sách thu hút, trọng dụng đối với người có trình độ cao, có tài năng, có năng khiếu đặc biệt, có kỹ năng nghề cao; đến làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn; nhà giáo trong một số lĩnh vực trọng yếu, thiết yếu…

Bên cạnh đó, Luật Nhà giáo quy định giáo viên mầm non nếu có nguyện vọng thì được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn không quá 5 năm so với quy định của Bộ Luật Lao động và không bị giảm tỉ lệ phần trăm hưởng lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi nếu có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội. Giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo làm việc trong lĩnh vực chuyên sâu đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn…

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục

Theo luật mới, hệ thống văn bằng của giáo dục quốc dân gồm: bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, bằng trung học nghề, bằng trung cấp, bằng cao đẳng, bằng cử nhân, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ, văn bằng chương trình đào tạo chuyên sâu của một số ngành, lĩnh vực đặc thù.

Như vậy, từ 1/1/2026, bãi bỏ việc cấp bằng tốt nghiệp trung học cơ sở. Thay vào đó, học sinh học hết chương trình giáo dục trung học cơ sở, nếu đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo thì được hiệu trưởng nhà trường xác nhận học bạ việc hoàn thành chương trình.

Học sinh học hết chương trình giáo dục trung học phổ thông, đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì được dự thi, đạt yêu cầu thì được hiệu trưởng nhà trường cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông.

Trường hợp học sinh không dự thi hoặc thi không đạt yêu cầu thì được hiệu trưởng nhà trường cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông. Giấy chứng nhận này được sử dụng để đăng ký dự thi lấy bằng tốt nghiệp trung học phổ thông khi người học có nhu cầu hoặc để theo học giáo dục nghề nghiệp và sử dụng trong trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật.

Luật quy định văn bằng, chứng chỉ do cơ sở giáo dục thuộc các loại hình và hình thức đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân cấp có giá trị pháp lý như nhau, không phân biệt công lập hay tư thục. Văn bằng, chứng chỉ được cấp dưới dạng bản giấy hoặc bản số nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục.

Luật Giáo dục Đại học (sửa đổi)

Theo quy định của Luật, chương trình đào tạo cấp văn bằng bao gồm: Chương trình đào tạo trình độ đại học cấp bằng cử nhân; đào tạo trình độ thạc sĩ cấp bằng thạc sĩ hoặc tích hợp đại học và thạc sĩ, được cấp bằng tương ứng với trình độ đã hoàn thành; đào tạo trình độ tiến sĩ cấp bằng tiến sĩ hoặc tích hợp thạc sĩ và tiến sĩ, được cấp bằng tương ứng với trình độ đã hoàn thành.

Riêng chương trình đào tạo chuyên sâu sau đại học thuộc lĩnh vực sức khỏe cấp văn bằng bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa do Bộ Y tế hướng dẫn, tổ chức thực hiện và quản lý.

Liên quan đến quy định về cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục khác có hoạt động giáo dục đại học, Luật sửa đổi đổi nêu rõ "cơ sở giáo dục đại học là cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, được tổ chức và hoạt động theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan".

Cơ sở giáo dục đại học bao gồm: Trường đại học, trường đại học có tên gọi là học viện, đào tạo nhiều ngành ở các trình độ của giáo dục đại học; Đại học đào tạo đa ngành ở tất cả các trình độ của giáo dục đại học; Đại học quốc gia, đại học vùng đào tạo đa lĩnh vực ở tất cả các trình độ của giáo dục đại học, cũng thuộc hệ thống cơ sở giáo dục đại học.

Luật Việc làm (sửa đổi)

Tại Luật Việc làm mới, nhiều nội dung trọng tâm liên quan thiết thân đến quyền lợi người lao động đã được sửa đổi, bổ sung.

Cụ thể như: mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp nhằm tăng cường diện bao phủ chính sách và phù hợp với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024; linh hoạt mức đóng bảo hiểm thất nghiệp (tối đa bằng 1% tiền lương tháng), đơn giản hoá điều kiện, giảm thủ tục hành chính cho người lao động và người sử dụng lao động trong tiếp cận và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm thất nghiệp…

So với Luật Việc làm 2013, Luật mới bổ sung nhiều nhóm người lao động bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp gồm cả lao động làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, cùng các chức danh quản lý hưởng lương như giám đốc, tổng giám đốc, thành viên hội đồng quản trị, kiểm soát viên…

Việc mở rộng người tham gia giúp tăng độ bao phủ an sinh, bảo vệ nhóm người làm việc ngắn hạn, không trọn thời gian, lao động tự do… thường xuyên đối mặt với nguy cơ mất việc, giảm thu nhập.