Rạng sáng 16/9/2025, quân đội Israel (IDF) đã mở một chiến dịch quân sự trên bộ quy mô lớn vào thành phố Gaza nhằm tiêu diệt phong trào Hamas của Palestine. Đại diện của IDF Efi Defrin cho biết, chiến dịch quân sự này không giới hạn về thời gian, có thể kéo dài nhiều tháng đến khi triệt tiêu được toàn bộ lực lượng của Hamas.
Trước đó, ngày 9/9/2025, Israel đã không kích thủ đô Doha của Qatar, nước đang đăng cai các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Israel và Hamas.
Giai đoạn hai của chiến dịch quân sự trên bộ vào Gaza của Israel
Đây là giai đoạn hai của chiến dịch quân sự trên bộ vào Dải Gaza mang biệt danh "Cỗ xe Gideon - 2 được nội các an ninh Israel bỏ phiếu thông qua nhằm kiểm soát thành phố Gaza do Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề xuất ngày 8/8/2025. Chiến dịch này được bắt đầu ngày 21/8/2025 nhằm đánh chiếm thành phố Gaza, phá hủy các thành trì và các cơ sở hạ tầng của phong trào Hamas.
Trong chiến dịch này, Israel đã huy động 5 sư đoàn bộ binh được máy bay, xe tăng và pháo binh yểm trợ tham gia tấn công để tái chiếm Gaza. Đại diện IDF Defrin cho biết, đến nay IDF đã chiếm được các khu vực rộng lớn ở bên trong thành phố Gaza sau cuộc giao tranh ác liệt tại các quận Zeitun, Sheikh Radwan và Jebaliya. Đây là tiền đề thuận lợi để tiếp tục tấn công đánh chiếm toàn bộ thành phố.
Hiện tại, Israel kiểm soát khoảng 75% lãnh thổ của Dải Gaza. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yisrael Katz đăng trên X: "Gaza đang bốc cháy, quân đội Israel sẽ đánh vào cơ sở hạ tầng của Hamas trong thành phố bằng quả đấm sắt. Chúng tôi sẽ không rút lui cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ."
Người phát ngôn IDF Avichai Adrain cho biết, quân đội Israel đang tiến hành một chiến dịch quy mô lớn nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng của Hamas ở Gaza. Ông kêu gọi người dân còn lại của thành phố di chuyển về phía nam nhập vào cùng 40% người Palestine đã sơ tán đến các khu vực an toàn trước cuộc tấn công của Israel.
Ông cáo buộc Hamas "tạo ra lá chắn người lớn nhất trong lịch sử Gaza" và tìm cách ngăn chặn người dân di dời về phía nam. Đến nay, theo ước tính của IDF, 350.000 cư dân đã rời thành phố Gaza.
Binh lính Israel đổ bộ vào Gaza. Ảnh: Reuters
Hội nghị thượng đỉnh Ả Rập - Hồi giáo tại Qatar
Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp của các quốc gia Ả Rập và Hồi giáo kết thúc tại Doha, thủ đô Qatar đã thông qua tuyên bố chung lên án các cuộc tấn công gần đây của Israel vào Qatar và bày tỏ tình đoàn kết với Qatar, kêu gọi các quốc gia thuộc Liên đoàn các nước Ả Rập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) cùng nhau đối đầu với các mối đe dọa của Israel, thực hiện các biện pháp hợp pháp và hiệu quả để ngăn chặn Israel tiếp tục cuộc tấn công chống lại người dân Palestine.
Đại diện chính thức của Bộ Ngoại giao Qatar Majid bin Mohammed al-Ansari nói: "Chúng tôi không chấp nhận sự xâm nhập của Israel trong bất kỳ trường hợp nào. Chúng tôi sẵn sàng hành động tích cực để đảm bảo tình trạng này sẽ không xảy ra một lần nữa."
Những người tham gia hội nghị tin rằng sau các cuộc tấn công của Israel vào lãnh đạo của phong trào Hamas ở Doha, quan hệ kinh tế và ngoại giao với Israel nên được xem xét lại.
Tuyên bố cuối cùng của hội nghị thượng đỉnh kêu gọi sự cần thiết phải cấm bán vũ khí cho Israel và áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nhà nước này. Ngoài ra, 57 quốc gia OIC đề nghị đóng băng tư cách thành viên của Israel tại Liên Hợp Quốc.
Những người tham gia hội nghị đã lên án việc Israel xây dựng các khu định cư ở Bờ Tây và cáo buộc Israel phạm tội "diệt chủng, thanh lọc sắc tộc và gây ra nạn đói ở Gaza". Tuyên bố nêu rõ, hành động của Israel "làm suy yếu mọi triển vọng đạt được hòa bình" ở Trung Đông.
Hội nghị thượng đỉnh ở Qatar được tổ chức đúng vào dịp hai năm ký kết "Thỏa thuận Abraham" về việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các nước trong thế giới Ả Rập. Ngày 13/8/2020, dưới sự bảo trợ của Mỹ, Israel, các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Bahrain và Morocco đã ký "Thoả thuận Abraham" đầu tiên.
Những người tham gia hội nghị đã cáo buộc Israel phá hủy nỗ lực làm tan băng giữa các nước Ả Rập và Israel.
UAE đang xem xét khả năng hạ cấp quan hệ ngoại giao với Israel. Các nước Ả Rập khác, đứng đầu là Ả Rập Saudi đã quyết định ngừng các cuộc đàm phán bình thường hóa quan hệ với Israel.
Tại hội nghị, Tổng thống Ai Cập Abdul Fatah el Sissi đã đề xuất thành lập một khối quân sự chung của các nước Ả Rập nhằm đối phó với các hành động thù địch của Israel. Ý tưởng này đã khơi dậy sự quan tâm đặc biệt của các nhà lãnh đạo tham gia hội nghị thượng đỉnh Doha.
Mỹ ủng hộ chiến dịch quân sự của Israel
Mỹ là một trong những nước đứng ra làm trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas, nhưng giữ lập trường ủng hộ chiến dịch quân sự của Israel nhằm vào Gaza.
Cuộc tấn công của Israel diễn ra chỉ vài giờ sau khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio kết thúc cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Jerusalem. Trong chuyến thăm Jerusalem, ông Rubio đã xác nhận "sự ủng hộ không lay chuyển" của chính phủ Mỹ đối với Israel nhằm đạt được các mục tiêu của mình trong cuộc chiến ở Dải Gaza và tuyên bố sự cần thiết phải giải giáp Hamas.
Ngày 15/9/2025, tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ở Jerusalem, ông Rubio tuyên bố: "Israel có thể tin tưởng vào sự hỗ trợ không ngừng của chúng tôi. Hamas phải ngừng tồn tại như một tổ chức vũ trang có thể đe dọa hòa bình và an ninh trong khu vực". Trong khi đó, thủ tướng Netanyahu hoan nghênh chuyến thăm của ông Rubio là "một tín hiệu rõ ràng cho thấy Mỹ đứng về phía Israel và gọi Tổng thống Trump là "người bạn vĩ đại nhất mà Israel từng có trong Nhà Trắng."
Ngày 16/9/2025, sau cuộc gặp với Thủ tướng Israel Netanyahu tại Jerusalem, ông Rubio đã đến Doha để thảo luận với chính quyền Qatar về hậu quả cuộc tấn công gần đây của Israel vào Doha.
Ông nói với các nhà báo: "Nhà Trắng ủng hộ việc chấm dứt sớm chiến sự ở Dải Gaza và mặc dù Washington muốn giải quyết các vấn đề bằng các biện pháp ngoại giao, nhưng sẽ không thể chấm dứt được cuộc chiến ở Gaza nếu không tiêu diệt Hamas. Hamas phải ngừng tồn tại như một nhóm vũ trang đe dọa hòa bình và an ninh trong khu vực.
Bằng chứng rõ ràng nhất là ngày 18/9/2025, Mỹ đã phủ quyết dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức, vô điều kiện, vĩnh viễn ở Gaza và yêu cầu Israel dỡ bỏ tất cả các hạn chế trong việc đưa hàng cứu trợ vào Dải Gaza, thả ngay lập tức và vô điều kiện tất cả các con tin bị Hamas và các phe phái Palestine khác giam giữ.
Người phụ nữ Palestine Um Hussein bế cháu gái vừa sinh, tháo chạy về phía nam Gaza. Ảnh: Reuters
Thảm hoạ nhân đạo chưa từng có tại Gaza
Theo số liệu của Liên hợp quốc, kể từ khi bắt đầu cuộc chiến của Israel tại Dải Gaza, tổng số người bị chết đói đến nay đã lên tới 420 người, trong đó có 145 trẻ em do thiếu lương thực và thực phẩm.
Ngày 22/8/2025, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO) của Liên Hợp Quốc đã công bố, đến nay có hơn 640.000 người tại Gaza đang phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng. Viện trợ nhân đạo được Israel cho phép sau khi nối lại một phần nguồn cung cấp vào ngày 27/7/2025 chỉ đáp ứng được khoảng 15% nhu cầu của người dân.
Chiến dịch quân sự trên bộ của Israel vào Gaza được tiến hành ngay sau cuộc không kích của Israel vào Doha không chỉ phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình và làm tiêu tan hi vọng về khả năng kết thúc chiến tranh bằng các biện pháp ngoại giao, mà còn làm cho cuộc khủng hoảng nhân đạo trở nên trầm trọng hơn. Số phận của các con tin Israel bị Hamas giam giữ cũng sẽ bị đe doạ. Trở lại bàn đàm phán dưới sự trung gian hòa giải của Qatar, Ai Cập và Mỹ là biện pháp tốt nhất để giải quyết cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hamas.