Các nhà sản xuất ô tô Đức đang tái cơ cấu quy mô lớn trước sự đổ bộ ồ ạt của các đối thủ Trung Quốc. Giới phân tích cảnh báo làn sóng này có thể làm suy giảm vĩnh viễn vị thế của ngành công nghiệp vốn được coi là xương sống của nền kinh tế lớn nhất châu Âu.
Volkswagen hiện đang chuẩn bị mở rộng các biện pháp thắt lưng buộc bụng bằng cách khai tử tới 100.000 việc làm trong những năm tới và đóng cửa 4 nhà máy tại Đức. BMW gần đây cũng đưa ra lời cảnh báo tới các nhà đầu tư về kế hoạch chi tới 1 tỷ Euro cho chi phí tái cơ cấu. Theo các chuyên gia phân tích, bước đi này có thể dẫn đến việc cắt giảm tới 10.000 nhân sự và thu hẹp 15% sản lượng ô tô tại thị trường châu Âu.
Trong khi đó, Mercedes-Benz thông báo tới toàn thể nhân viên tại Đức về việc hủy bỏ các khoản tiền thưởng mùa hè. Khoảng 5.500 nhân sự đã chấp nhận thôi việc tự nguyện theo chương trình cải tổ hiện tại.
Công xưởng đắt đỏ nhất thế giới lâm nguy
Dù tất cả các nhà sản xuất ô tô châu Âu, từ Stellantis, Renault cho đến Ford, đều đã tiến hành tinh gọn bộ máy vận hành trong những năm gần đây, nhưng tốc độ thâm nhập của BYD và các thương hiệu Trung Quốc khác vẫn ép các hãng xe Đức vào thế phải co cụm phòng thủ, bất chấp sự kháng cự quyết liệt từ các công đoàn đầy quyền lực.
“Điều duy nhất bạn có thể làm lúc này là cắt giảm chi phí, và cách duy nhất để giảm chi phí một cách đáng kể là giải quyết tình trạng dư thừa năng suất. Trong khi đó, nơi có chi phí sản xuất đắt đỏ nhất trên thế giới hiện nay, bỏ xa các khu vực khác, chính là Đức”, Harald Hendrikse, nhà phân tích tại Citi, nhận định thẳng thắn.
Trong tháng 5, cả Volkswagen, Mercedes-Benz, Stellantis và Renault đều bị mất thị phần bất chấp doanh số bán xe mới tại châu Âu tăng 4% so với cùng kỳ năm ngoái. Ở chiều ngược lại, tổng thị phần của BYD, Chery và các hãng xe Trung Quốc khác lần đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 10%, theo số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA).
“Mọi tên tuổi của châu Âu hiện đều đang nếm trái đắng”, Thomas Besson, trưởng bộ phận nghiên cứu ngành ô tô tại Kepler Cheuvreux, cho biết. “Đây là một cục diện vô cùng thách thức đối với các nhà sản xuất ô tô châu Âu, bởi các hãng xe Trung Quốc đang tiến quân với tốc độ nhanh hơn nhiều so với dự kiến”.
Gã khổng lồ có trụ sở tại Wolfsburg, Volkswagen, trước đó đã vạch ra lộ trình cắt giảm 50.000 nhân sự tại Đức từ nay đến cuối năm 2030. Tuy nhiên, một nguồn tin am hiểu vấn đề tiết lộ kế hoạch mới nhất có thể khiến lực lượng lao động của hãng bị thanh lọc thêm 50.000 người nữa. Việc xóa bỏ 100.000 vị trí trong tổng số khoảng 625.000 nhân sự sẽ biến đây trở thành một trong những đợt sa thải lớn nhất trong lịch sử ngành công nghiệp.
“Tôi nghĩ ngay cả với biện pháp đó, vẫn là một dấu hỏi lớn liệu họ có thể vượt lên trước Trung Quốc để khôi phục lại biên lợi nhuận hay không, hay suy cho cùng cũng chỉ là để làm chậm lại quá trình mất máu”, Patrick Hummel, nhà phân tích tại UBS, bày tỏ sự hoài nghi.
Bà Helena Wisbert, giáo sư kinh tế ô tô tại Đại học Khoa học Ứng dụng Ostfalia (Wolfsburg), bổ sung rằng quy mô của các đợt cắt giảm mới đang đẩy cuộc khủng hoảng của Volkswagen và các đối thủ lên một tầm kích mới.
“Ngành công nghiệp ô tô tại Đức đang co hẹp lại, và xu hướng này mang tính lâu dài, vĩnh viễn”, bà nói.
Cú sốc
BMW là nhà sản xuất ô tô châu Âu duy nhất ghi nhận doanh số tăng trưởng tại lục địa già trong tháng 5. Thế nhưng, tập đoàn này vừa khiến các nhà đầu tư sững sờ khi mạnh tay hạ dự báo lợi nhuận, với lý do thị trường Trung Quốc suy thoái và những tác động tiêu cực từ cuộc chiến Iran. Đi kèm trong đợt điều chỉnh giảm này là các khoản dự phòng cho các biện pháp tái cơ cấu mới, bao gồm cả việc cắt giảm nhân sự sẽ được ghi nhận vào sổ sách vào cuối năm nay.
Kể từ lời cảnh báo đưa ra vào giữa tháng 6, cổ phiếu của BMW bốc hơi 13% khi các nhà đầu tư chuẩn bị tâm lý đón nhận thêm các đợt hạ dự báo từ các hãng xe châu Âu khác. “BMW vốn được hầu hết mọi người coi là ngôi nhà kiên cố nhất và vị thế đó đã biến mất sau lời cảnh báo lợi nhuận này”, chuyên gia Hummel của UBS nhận định.
Trước đó, nhà sản xuất có trụ sở tại Munich đã bắn tín hiệu về việc cắt giảm tới 5% lực lượng lao động toàn cầu trong năm nay, tương đương khoảng 7.700 người. Ông Hummel ước tính các khoản dự phòng mới nhất có thể đẩy con số này lên gần 10.000 người. Phía BMW từ chối bình luận về quy mô cắt giảm, trong khi tân CEO Milan Nedeljković nhấn mạnh nhu cầu cấp bách của công ty trong việc thắt chặt chi tiêu.
Mercedes-Benz, một nạn nhân khác bị tổn thương nặng nề do doanh số sụt giảm nghiêm trọng tại Trung Quốc, cũng đã lên tiếng cảnh báo nhân viên rằng chi phí sản xuất tại Đức đang bóp nghẹt năng lực cạnh tranh của hãng. Công ty ước tính hiệu suất đầu ra sẽ lập tức cải thiện 15% nếu người lao động quay trở lại khung thời gian làm việc 40 giờ/tuần, thay vì mức 35 giờ vốn đã được áp dụng rộng rãi từ năm 1995 đến nay.
“Chúng ta phải tiếp tục thắt lưng buộc bụng cao độ để có thể duy trì lợi thế cạnh tranh về giá”, ban lãnh đạo Mercedes-Benz nhấn mạnh. “Bất chấp mọi nỗ lực, cục diện tại Đức ngày hôm nay đã chạm ngưỡng nguy kịch”.
Theo: Financial Times, Business Insider
Thêm SOHA trên Google
