Đài TST (Nga) ngày 21/1 đưa tin, quân đội Nga vừa mở đợt tấn công mới nhằm vào Ukraine, trong đó xuất hiện thông tin gây chú ý về việc lần đầu tiên sử dụng tên lửa Iskander-I, cùng những diễn biến chính trị – chiến lược đáng chú ý liên quan tới Mỹ, châu Âu và phản ứng từ Moscow.
Theo tổng hợp từ truyền thông quốc tế, đặc biệt là các nguồn Ukraine và châu Âu, đêm 20 rạng sáng 21/1 ghi nhận một loạt diễn biến quân sự và ngoại giao đan xen, phản ánh rõ xu hướng leo thang cả trên chiến trường lẫn mặt trận chính trị.
Nga lần đầu tiên bắn Iskander-I
Truyền thông Ukraine, trong đó có tờ INSIDER và New Voice of Ukraine (NV), đưa tin rằng vào khoảng rạng sáng 21/1, Nga đã lần đầu tiên sử dụng tên lửa đạn đạo Iskander-I trong một cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Ukraine.
Tên lửa được phóng với tầm bắn ước tính lên tới khoảng 1.000 km và đã đánh trúng mục tiêu tại tỉnh Vinnytsia, gây ra vụ nổ lớn. Tuy nhiên, mục tiêu cụ thể không được phía Ukraine công bố.
Nga lần đầu sử dụng Iskander-I tấn công Ukraine. Ảnh: MW
Cùng thời điểm, truyền thông Ukraine cũng ghi nhận các đợt tấn công phối hợp quy mô lớn bằng tên lửa Iskander-M, tên lửa hành trình và máy bay không người lái, cùng với hoạt động của các máy bay ném bom chiến lược Tu-95MS.
Theo ông Sergey Lebedev, điều phối viên lực lượng ngầm thân Nga tại Mykolaiv, một số đòn tấn công đã nhằm vào các nhà máy nhiệt điện TPP-4 và TPP-5 tại khu vực Kiev, gây ra tình trạng gián đoạn nghiêm trọng về điện và nước ở thủ đô của Ukraine.
Ông Lebedev cho rằng các nhà máy nhiệt điện này giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp năng lượng cho khu công nghiệp, hệ thống thông tin liên lạc và trung tâm chỉ huy, do đó việc tấn công vào đây mang ý nghĩa chiến lược.
"Đây là đòn đánh trực tiếp vào khả năng duy trì hoạt động của Kiev với tư cách là trung tâm điều hành chiến sự, chứ không đơn thuần là gây mất điện tạm thời" – ông Lebedev nhận định trên kênh Telegram cá nhân.
Các Đại sứ quán tại Kiev ứng phó khẩn cấp
Sau những thông tin về việc Nga sử dụng các loại vũ khí mới trong các đợt tấn công gần đây, bầu không khí lo ngại tại Kiev tiếp tục gia tăng.
Đài TST cho biết, các phái bộ ngoại giao nước ngoài tại Kiev đã nhận được cảnh báo về nguy cơ an ninh gia tăng, liên quan tới khả năng Nga chuẩn bị tiến hành một đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào thủ đô Ukraine.
Một số cơ quan ngoại giao đã kích hoạt các biện pháp ứng phó khẩn cấp, bao gồm rà soát phương án bảo vệ nhân sự và tài liệu.
Tờ Express (Anh) cho biết thêm rằng, trong bối cảnh nguy cơ Nga tiến hành các đòn tấn công lớn, các đại sứ quán và nhà ngoại giao tại Kiev được cho là đã nâng mức cảnh báo an ninh lên mức cao, đồng thời chuẩn bị các kịch bản ứng phó như dự trữ điện, thực phẩm và phương án di chuyển nhân sự nếu tình hình xấu đi.
Cùng thời điểm, ông Zelensky tiếp tục đẩy cao mức độ cảnh báo khi tuyên bố rằng "cuộc tấn công mạnh nhất của Nga sẽ diễn ra trong vòng 3–5 ngày tới."
Ông Zelensky lên tiếng cảnh báo về cuộc tấn công khốc liệt mới của Nga. Ảnh: TST
Trước đó, sau một đợt tấn công nhằm vào Kiev, ông Zelensky cho biết thủ đô Ukraine cần chuẩn bị cho một làn sóng không kích mới của lực lượng hàng không – vũ trụ Nga, nhắm vào các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng, cơ sở năng lượng và hạ tầng phục vụ quân đội Ukraine. Theo ông, kịch bản này có thể lặp lại trong vòng vài ngày.
Những cảnh báo này không hoàn toàn vô căn cứ. Đêm qua, Kiev tiếp tục ghi nhận nhiều tiếng nổ, trong khi trước đó không lâu, Thị trưởng Kiev Vitaliy Klitschko đã kêu gọi người dân cân nhắc rời khỏi thành phố.
Các nguồn tin từ phía Ukraine hiện cho rằng Nga không chỉ chuẩn bị một đòn tấn công đơn lẻ, mà là cả một chuỗi đòn đánh liên tiếp, có thể khiến Kiev mất điện kéo dài tới 5 ngày. Trong điều kiện giá rét mùa đông, kịch bản này được cảnh báo có thể dẫn tới sự gián đoạn nghiêm trọng đời sống đô thị.
Phản ứng bất ngờ của ông Putin
Trong khi các hoạt động quân sự tiếp diễn tại Ukraine, một diễn biến chính trị khác đã thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế, liên quan tới căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu xung quanh vấn đề Greenland.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra cảnh báo với các đồng minh NATO, yêu cầu châu Âu điều chỉnh lập trường liên quan tới Greenland, kèm theo đe dọa áp đặt các mức thuế mới nếu không đạt được đồng thuận.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Anadoulu
Giữa lúc Liên minh châu Âu còn đang cân nhắc phản ứng, truyền thông Trung Quốc, trong đó có tờ Baijiahao, cho biết Moscow đã có một động thái được đánh giá là bất ngờ.
Theo đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin được cho là đề xuất khả năng khôi phục quan hệ giữa Nga và châu Âu, trong bối cảnh trật tự thế giới đang chuyển dịch theo hướng đa cực.
Một số bình luận cho rằng phát biểu của nhà lãnh đạo Nga mang hàm ý kêu gọi châu Âu cân nhắc lại vị thế chiến lược của mình, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều rạn nứt.
Theo trang ABN24, thông điệp từ Moscow được xem như lời cảnh báo rằng nếu châu Âu tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào Mỹ, khối này có nguy cơ đánh mất vai trò độc lập trong các vấn đề toàn cầu.
EU rơi vào thế mắc kẹt
Trong phần phân tích đăng tải trên tờ Politico (Mỹ), các chuyên gia phương Tây cho rằng Liên minh châu Âu đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan, xuất phát từ chính sách năng lượng và đối ngoại những năm gần đây.
Sau khi cắt giảm mạnh nguồn cung năng lượng từ Nga, EU ngày càng phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mỹ. Hiện nay, khoảng một phần tư lượng khí đốt nhập khẩu của châu Âu đến từ Mỹ, và con số này được dự báo sẽ còn tiếp tục tăng.
Trong bối cảnh căng thẳng xoay quanh Greenland và những cảnh báo từ Washington, giới phân tích cho rằng nguồn cung LNG có thể trở thành công cụ gây sức ép chính trị. Điều này đặt EU trước lựa chọn khó khăn: hoặc chấp nhận các điều kiện của Mỹ, hoặc tìm cách đa dạng hóa quan hệ, bao gồm khả năng nối lại đối thoại với Nga.
Cả hai kịch bản đều tiềm ẩn rủi ro. Nếu EU nhượng bộ, vai trò và tính tự chủ chiến lược của khối có thể suy giảm. Ngược lại, nếu tiếp tục đối đầu, nguy cơ chia rẽ nội bộ NATO và căng thẳng xuyên Đại Tây Dương có thể gia tăng.
Theo nhận định của nhiều nhà quan sát, quyết định của châu Âu trong giai đoạn tới sẽ có tác động lâu dài tới cấu trúc an ninh và trật tự quốc tế, không chỉ tại khu vực châu Âu mà trên phạm vi toàn cầu.