Thêm SOHA trên Google
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: AP)
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cần sự hợp tác của Ả-rập Xê-út trong cuộc chiến chống Iran.
Thay đổi liên tục
Trong suốt 2 tuần, câu hỏi có nên đáp lại lời khẩn cầu của Ả-rập Xê-út để điều động lực lượng Mỹ tấn công lực lượng Houthi đã khiến nhà lãnh đạo Mỹ đau đầu. Nếu tiến hành, quyết định này có thể mở thêm một mặt trận trong cuộc chiến với Iran mà Tổng thống Trump chưa thể chấm dứt.
Trong nhiều tuần, ông Trump đã do dự trước những lời đề nghị hỗ trợ từ Ả-rập Xê-út trong cuộc chiến chống Houthi, sau khi lực lượng này đạt được tiến triển thần tốc ở khu vực ven Biển Đỏ và nối lại giao tranh với Ả-rập Xê-út.
Mọi chuyện trở nên căng thẳng vào ngày 17/9, khi Thái tử kế vị Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman gọi điện cho Tổng thống Trump, để một lần nữa khẩn cầu ông can thiệp nhằm ngăn chặn đà tiến công nhanh chóng của Houthi, báo New York Times dẫn lời các quan chức chính quyền cho biết.
Một ngày trước đó, Tổng thống Trump đã họp với các cố vấn và nói rằng ông không ủng hộ việc không kích. Nhưng sau cuộc điện đàm với Thái tử Ả-rập Xê-út, ông thay đổi lập trường và yêu cầu Lầu Năm Góc chuẩn bị không kích Houthi.
Tuy nhiên, đến trưa 18/9, nhà lãnh đạo Mỹ dường như lại thay đổi quyết định. Mỹ sẽ không không kích Houthi, ít nhất là trong thời điểm hiện tại, các quan chức giấu tên trong chính quyền cho biết.
Văn phòng báo chí Nhà Trắng từ chối bình luận về thông tin này. Một quan chức cấp cao trong chính quyền chỉ nói: “Mỹ có thỏa thuận quốc phòng với Ả-rập Xê-út và chúng tôi sẽ luôn bảo vệ các đồng minh của mình”.
Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền, phần lớn nhóm cố vấn thân cận của Tổng thống Trump hoài nghi hoặc phản đối việc tham gia cuộc chiến của Ả-rập Xê-út chống lại Houthi, đặc biệt trong bối cảnh quân đội Mỹ vẫn đối mặt với những sức ép từ cuộc chiến với Iran.
Quyết định rút lại được đưa ra vào thời điểm các chỉ huy quân sự đã phê duyệt danh sách mục tiêu, binh sĩ đang chất bom lên những máy bay chiến đấu và sẵn sàng khai hỏa.
Trong cuộc điện đàm với Fox News sáng 20/9, Tổng thống Trump nói rằng ông đang ở “trạng thái quyết định” về việc phải làm gì trong cuộc chiến lớn hơn với Iran. Về vấn đề Houthi, tổng thống nói rằng Mỹ đang liên lạc thường xuyên với lực lượng này, đồng thời cho biết Houthi đã đồng ý không tấn công Mỹ.
Những thay đổi lập trường liên tục này cho thấy tình thế khó xử mà Tổng thống Trump đang đối mặt: Ông đúng khi nói rằng Houthi đã tránh tấn công các tàu Mỹ. Nhưng lực lượng này lại nhằm vào Ả-rập Xê-út, tạo ra một bài toán khó cho Washington.
Đám đông ủng hộ Houthi giương súng trong cuộc tập trung ở thủ đô Sanaa ngày 18/9. (Ảnh: AP)
Tốn kém và rủi ro
Theo một số quan chức quân sự Mỹ, Washington cần sự hỗ trợ của Ả-rập Xê-út trong cuộc chiến với Iran, và các quan chức Ả-rập Xê-út đã thể hiện sẵn sàng sử dụng đòn bẩy mà mình có nếu Mỹ không hợp tác.
Hồi tháng 5, Ả-rập Xê-út ngăn kế hoạch của Mỹ về hộ tống các tàu chở dầu thương mại qua eo biển Hormuz, bằng cách từ chối cho Mỹ sử dụng không phận và các căn cứ quân sự của Mỹ tại Ả-rập Xê-út.
Trong những ngày qua, Houthi đã chiếm được một số khu vực then chốt gần eo biển Bab al-Mandab, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng trên Biển Đỏ, đe dọa gây thêm bất ổn cho các thị trường năng lượng toàn cầu.
Các nhà ngoại giao và chỉ huy quân sự Mỹ hoài nghi một chiến dịch không kích hạn chế của Mỹ có thể buộc Houthi đàm phán và từ bỏ những yêu sách cứng rắn nhất. Houthi đã chống chịu gần 8 tuần không kích của Mỹ vào năm ngoái.
Các quan chức cũng nghi ngờ hiệu quả của việc hỗ trợ lực lượng chính phủ Yemen vốn kém hiệu quả và nhanh chóng tan rã ngay khi đối đầu trực tiếp với Houthi trong những tuần gần đây.
Theo ông Gregory Johnsen, một chuyên gia không thường trú tại Viện các quốc gia Vùng Vịnh Ả-rập ở Washington, các nhóm khác nhau ở Yemen có mục tiêu rất khác biệt, thậm chí đối nghịch hoàn toàn, về tương lai Yemen. Vì vậy, họ dành nhiều thời gian để chiến đấu lẫn nhau hơn là chống lại Houthi.
Đầu năm 2025, quân đội Mỹ đã ném bom Houthi trong hơn 50 ngày, nhằm khôi phục tự do hàng hải trên Biển Đỏ và ngăn lực lượng này tấn công các tàu thương mại cũng như tàu chiến Mỹ.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã tấn công hơn 1.000 mục tiêu, tiêu tốn vũ khí và đạn dược với tốc độ khoảng 1 tỷ USD chỉ trong tháng đầu tiên của chiến dịch. Trong quá trình đó, 2 chiếc F/A-18 Super Hornet trị giá 67 triệu USD gặp sự cố và rơi xuống biển, từ tàu sân bay chủ lực của Mỹ.
Hai tháng sau khi chiến dịch bắt đầu, ông Trump bất ngờ tuyên bố ngừng bắn với Houthi. Điều này có thể sẽ thay đổi nếu Mỹ nối lại chiến dịch không kích.
Kể từ lệnh ngừng bắn năm ngoái, Houthi đã khôi phục phần lớn năng lực quân sự của mình, thậm chí còn sử dụng trí tuệ nhân tạo để phát triển, thiết kế các loại tên lửa mới.
Các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ cho rằng việc đánh bại Houthi sẽ rất khó khăn, ngay cả khi quân đội Mỹ hỗ trợ Ả-rập Xê-út.
