Lần đầu tiên sau gần hai tuần giao tranh, Iran đã trải qua ba đêm liên tiếp mà không có thêm cuộc tấn công nào từ phía Mỹ, tạo nên khoảng lặng đáng chú ý trong chiến dịch quân sự của Washington.
Theo giới quan sát, chiến dịch của Mỹ dường như không còn chỉ nhằm bảo vệ hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz mà đang mở rộng sang mục tiêu làm suy giảm năng lực quân sự, kinh tế và khả năng điều hành của Tehran, qua đó buộc Iran phải quay trở lại bàn đàm phán.
Tổng thống Donald Trump thời gian qua liên tục phát đi các tín hiệu trái chiều, vừa cảnh báo về khả năng tiến hành "các cuộc tấn công quy mô lớn", vừa bày tỏ mong muốn nối lại đối thoại với Tehran. Theo Axios , dù các phương án quân sự đã sẵn sàng, ông Trump quyết định chưa triển khai thêm một đợt tấn công mới vào cuối tuần qua.
Hiện vẫn chưa rõ khoảng lặng này là tín hiệu mở đầu cho tiến trình ngoại giao hay chỉ là sự gián đoạn mang tính chiến thuật trước khi chiến dịch tiếp tục.
Ảnh minh hoạ.
Theo nhà phân tích quân sự và cựu sĩ quan Lục quân Mỹ John Spencer, mục tiêu của Washington hiện đã vượt xa việc làm suy yếu năng lực quân sự trước mắt của Iran.
Ông cho rằng Mỹ không nhất thiết tìm cách thay đổi chế độ tại Tehran ngay lập tức, mà muốn khiến giới lãnh đạo Iran nhận thấy việc kéo dài xung đột sẽ từng bước làm xói mòn khả năng quản trị, sức mạnh quân sự và đòn bẩy chiến lược mà nước này đã xây dựng trong nhiều thập kỷ.
"Mỹ có thể làm nhiều hơn thế nữa. Vấn đề là phải thay đổi hành vi của chế độ này", ông Spencer nhận định.
Sự thay đổi thể hiện rõ qua chính các mục tiêu. Giai đoạn đầu, các cuộc không kích chủ yếu tập trung vào hệ thống radar ven biển, trận địa tên lửa chống hạm, căn cứ máy bay không người lái và các trung tâm chỉ huy nhằm giảm khả năng đe dọa hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, trong những ngày gần đây, Mỹ được cho là đã mở rộng mục tiêu sang sâu trong lãnh thổ Iran, nhắm vào cầu đường, tuyến đường sắt, hạ tầng thông tin liên lạc và mạng lưới hậu cần quân sự, đặc biệt tại khu vực Bandar Abbas.
Bandar Abbas là cảng thương mại lớn nhất của Iran, đồng thời là căn cứ hải quân chiến lược nằm sát eo biển Hormuz. Việc các tuyến giao thông và cơ sở hậu cần quanh khu vực này liên tục bị tấn công có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng cơ động và tiếp tế của lực lượng Iran.
Theo ông Spencer, mục tiêu của Washington không chỉ là phá hủy các hệ thống vũ khí mà còn làm suy giảm khả năng triển khai lực lượng, duy trì hoạt động quân sự và phục hồi năng lực chiến đấu của Tehran.
"Nó có thể vượt xa cả trận chiến Hormuz. Nó có thể tạo tiền đề cho các chiến dịch trong tương lai", ông Spencer nói, đồng thời cho rằng Mỹ vẫn còn nhiều công cụ gây sức ép khác, từ quân sự, kinh tế đến an ninh mạng, nếu quyết định tiếp tục leo thang.
Sự thay đổi cán cân vị thế trong khu vực
Cựu Bộ trưởng Thông tin Kuwait, Saad bin Tefla Al Ajmi cho rằng chiến dịch quân sự đã làm thay đổi đáng kể vị thế chiến lược của Iran.
Theo ông, mạng lưới đồng minh của Tehran đã suy yếu trên nhiều mặt trận khi Hezbollah chịu nhiều tổn thất, Syria không còn đóng vai trò hành lang chiến lược như trước sau sự sụp đổ của chính quyền ông Bashar al-Assad, trong khi các cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran cũng liên tục bị tấn công.
Ông cũng đặt câu hỏi liệu cơ cấu trong bộ máy lãnh đạo Iran có thể khiến bất kỳ tiến trình đàm phán nào trong tương lai trở nên phức tạp hơn hay không.
"Đôi khi chúng tôi gặp khó khăn trong việc xác định nên liên lạc với ai", ông Saad bin Tefla Al Ajmi nói.
Đến nay, vẫn chưa thể khẳng định liệu việc Mỹ tạm dừng không kích là bước mở đầu cho ngoại giao hay chỉ là khoảng lặng trước một giai đoạn quân sự mới. Tuy nhiên, diễn biến trong gần hai tuần qua cho thấy mục tiêu của Washington dường như đã mở rộng đáng kể, từ bảo vệ eo biển Hormuz sang gây sức ép toàn diện nhằm thay đổi các tính toán quân sự và chính trị của giới lãnh đạo Iran.
Thêm SOHA trên Google
