Kỷ lục chưa từng có trong lịch sử bóng đá tại "thánh đường" tổ chức Lễ Khai mạc World Cup 2026

Ngày 11/6/2026 chắc hẳn là thời khắc đáng mong chờ với hàng tỷ người trên khắp hành tinh hâm mộ môn thể thao vua.

Đúng 11h30 giờ địa phương tại Mexico City (0h30 ngày 12/6 theo giờ Việt Nam), Lễ Khai mạc FIFA World Cup 2026 sẽ chính thức diễn ra tại Sân vận động Azteca (Estadio Azteca) - 90 phút trước khi tuyển Mexico đối đầu Nam Phi trong trận mở màn.

Đây không phải lần đầu tiên "Ngôi đền bóng đá" này đón World Cup. Được biết đến trong nhiều thập kỷ với tên gọi Sân vận động Azteca, "Thánh đường Bóng đá", "Ngồi đền Bóng đá" hay "Gã khổng lồ Santa Úrsula", công trình đồ sộ này đã chứng kiến một số khoảnh khắc khó quên nhất trong lịch sử bóng đá thế giới.

Tại kỳ World Cup 1970, Estadio Azteca trở thành sàn diễn để "Vua bóng đá" Pelé lần thứ ba nâng cao cúp vô địch, đồng thời là nơi diễn ra màn đối đầu được FIFA bình chọn là "trận cầu thế kỷ" khi Italy hạ gục Tây Đức với 5 bàn thắng được ghi trong hiệp phụ của trận Bán kết.

Năm 1986, Estadio Azteca một lần nữa đưa Mexico trở thành quốc gia đầu tiên hai lần đăng cai World Cup. Giải đấu năm đó hoàn toàn thuộc về Diego Maradona, danh thủ huyền thoại đã làm chấn động thế giới bằng cả "bàn tay của Chúa" lẫn "bàn thắng thế kỷ" chỉ trong trận Tứ kết kinh điển nghẹt thở với tuyển Anh.

Từ kỷ lục 3 lần tổ chức World Cup đến cuộc lột xác xanh thần tốc

4 thập kỷ sau đó... vào ngày 11/6/2026, Estadio Azteca trở thành sân vận động đầu tiên trên thế giới ba lần tổ chức Lễ Khai mạc World Cup (1970, 1986, 2026).

Trước khi những đôi chân của các tuyển thủ trình diễn cho chúng ta những trận cầu đẹp mắt, điều khiến cả thế giới hướng về sân cỏ này là một màn lột xác hiếm có trong lịch sử bóng đá: Estadio Azteca đã biến mình thành một trong những công trình thể thao bền vững nhất thế giới, chỉ trong khoảng một năm.

Được xây dựng năm 1966, Estadio Azteca là sân lâu đời nhất trong 16 sân đăng cai World Cup 2026, có sức chứa 87.500 chỗ ngồi, lớn nhất Mỹ Latin. Sáu thập kỷ hoạt động liên tục để lại dấu vết không nhỏ trên từng kết cấu, từng hệ thống kỹ thuật. Một số không gian trong sân, theo lời chính ban quản lý, chưa bao giờ có hệ thống thông gió đủ tiêu chuẩn.

Thế nhưng vào tháng 10/2024, Estadio Azteca đạt chứng nhận LEED Platinum - cấp cao nhất trong hệ thống đánh giá công trình xanh uy tín nhất thế giới do U.S. Green Building Council (USGBC, Hội đồng Công trình Xanh Mỹ) cấp phép.

Các công trình đạt chuẩn LEED Platinum phải đảm bảo tiêu thụ ít hơn khoảng 25% năng lượng, giảm gần 34% phát thải carbon và dùng ít hơn 10% lượng nước so với công trình xây dựng thông thường.

Riêng SVĐ bóng đá lớn nhất Mỹ Latin này đã giảm 36% lượng nước sử dụng và giảm 45% lượng năng lượng tiêu thụ nhờ thiết bị sưởi ấm và điều hòa không khí hiệu quả cùng hệ thống chiếu sáng LED mới. Các nhà chức trách còn xây dựng một chương trình giảm thiểu chất thải và chính sách mua sắm các sản phẩm bền vững, bao gồm cả giấy vệ sinh.

Félix Aguirre, Phó Tổng giám đốc Estadio Azteca, cho biết đây là cơ hội để nâng tầm bền vững và định vị sân vận động như một chuẩn mực cho hạ tầng thể thao có trách nhiệm. Ông nhấn mạnh việc hoàn thành chứng nhận trong khoảng một năm là thành tựu phi thường, xét đến tuổi đời 6 thập kỷ và điều kiện nguyên bản của công trình.

Rhiannon Jacobsen - Giám đốc Điều hành, Chuyển đổi & Phát triển Thị trường Mỹ; thành viên USGBC - đánh giá rằng thành tích của Estadio Azteca chứng minh những công trình lịch sử hoàn toàn có thể đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững hiện đại, một thông điệp quan trọng cho ngành xây dựng và quản lý di sản kiến trúc toàn cầu.

Sự "lột xác xanh" thần tốc của của Estadio Azteca không chỉ là câu chuyện của một sân bóng. Nó đặt ra một câu hỏi cụ thể cho hàng nghìn công trình thể thao cũ trên thế giới đang đứng trước lựa chọn: phá bỏ và xây mới, hay cải tạo có trách nhiệm?

Mỹ, Mexico và Canada (3 đồng chủ nhà của kỳ World Cup 2026) đã cam kết không xây bất kỳ sân nào mới chuyên dụng cho giải bóng đá lớn nhất hành tinh. Toàn bộ 16 sân đều là công trình sẵn có, sẽ tiếp tục được sử dụng sau giải đấu.

Trong bức tranh đó, Estadio Azteca là ví dụ rõ ràng nhất: Không phải sân mới nhất, không phải sân công nghệ nhất, nhưng có lẽ là sân bóng kể được câu chuyện đáng nghe nhất.

FIFA trước đó đã cam kết giảm 50% lượng khí thải nhà kính vào năm 2030 và đạt mục tiêu phát thải carbon ròng bằng 0 vào năm 2040. Việc sử dụng các sân vận động hiện có trong giải đấu giúp tránh được ô nhiễm carbon phát sinh từ việc xây dựng các địa điểm cho các sự kiện thể thao quy mô lớn.

Một "Ngôi đền bóng đá" 60 tuổi, từng chứng kiến những khoảnh khắc vĩ đại nhất lịch sử bóng đá, nay bước vào World Cup thứ ba của mình không chỉ với hào quang quá khứ mà còn với một tương lai xanh hơn. Điều đó, đáng để ăn mừng không kém bất cứ bàn thắng nào.

Nguồn: USGBC, FIFA, Carboncredits