68 lỗ khoan xuyên xuống tầng đá sâu
Mỏ vàng tại khu vực Vi Sơn Thành, huyện Đồng Bách, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc) tiếp tục được giới địa chất quan tâm sau khi một nghiên cứu công bố năm 2025 khoanh định thêm 5 khu vực mục tiêu. Kết quả được kiểm chứng bằng khoan thăm dò, cho thấy nơi đây vẫn còn tiềm năng tìm kiếm mở rộng.
Trước đó, ngày 27/10/2021, Cục Địa chất và Khoáng sản tỉnh Hà Nam thông báo đạt được bước đột phá lớn tại Vi Sơn Thành. Sau khoảng 10 năm điều tra, nhóm khảo sát xác định một mỏ vàng quy mô đặc biệt lớn với lượng kim loại vàng ước tính ban đầu đạt 31,55 tấn.
Vàng không tập trung thành một khối lớn có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Toàn bộ lượng kim loại quý được ước tính nằm phân tán trong các lớp đá, tạo thành 16 thân quặng ở độ sâu hàng trăm mét dưới mặt đất.
Từ năm 2011, các đơn vị địa chất của tỉnh Hà Nam bắt đầu khảo sát khu vực rộng khoảng 28km² quanh Vi Sơn Thành. Nhóm nghiên cứu kết hợp phương pháp địa vật lý, địa hóa và phân tích quy luật tạo khoáng để xác định những vị trí có khả năng chứa vàng.
Sau khoảng 10 năm điều tra, nhóm khảo sát xác định một mỏ vàng quy mô đặc biệt lớn với lượng kim loại vàng ước tính ban đầu đạt 31,55 tấn. (Ảnh: CCTV)
Trong 10 năm, lực lượng khảo sát thực hiện 68 lỗ khoan, với tổng chiều dài gần 50.000m. Tỷ lệ các lỗ khoan gặp quặng được công bố đạt khoảng 90%.
Kết quả cho thấy 16 thân quặng vàng nằm ở độ sâu từ khoảng 600m đến 1.100m. Mỗi thân quặng dày trung bình từ 1m đến 3m, trong khi hàm lượng vàng dao động từ 1,15 gram đến 56,9 gram trên mỗi tấn quặng.
Một mẫu lõi đá lấy từ độ sâu 1.028m có hàm lượng vàng khoảng 5,26 gram/tấn. Khi mẫu đá được xoay dưới ánh sáng, những điểm sáng nhỏ có thể xuất hiện trên bề mặt. Tuy nhiên, đây vẫn là quặng đá chứa vàng, không phải vàng nguyên chất có thể đưa ngay vào sử dụng.
Theo ước tính ban đầu, lượng kim loại vàng trong toàn bộ mỏ đạt 31,55 tấn. Các chuyên gia khi đó cho rằng thăm dò tiếp theo có thể nâng tổng tài nguyên vàng lên khoảng 50 tấn, còn tiềm năng ở phần sâu của vành đai khoáng hóa có thể vượt 100 tấn.
Đây là dự báo về khả năng tìm kiếm thêm, không phải lượng vàng đã được khai thác hoặc đưa lên khỏi mặt đất.
31,55 tấn không phải một "khối vàng" nguyên chất
Thông tin về mỏ vàng từng được một số bài viết diễn giải thành việc phát hiện "khối màu vàng dài 1,2m, nặng 31,55 tấn". Tuy nhiên, các nguồn tin chính thức của Trung Quốc không mô tả việc tìm thấy vật thể như vậy.
Con số 31,55 tấn thực chất là tổng lượng kim loại vàng được tính toán từ dữ liệu khảo sát của 16 thân quặng. Các mẫu vật được đưa lên mặt đất là những lõi đá hình trụ thu được trong quá trình khoan, bên trong chứa vàng với hàm lượng khác nhau.
Nói cách khác, vàng tồn tại với tỷ lệ nhất định trong một khối lượng quặng đá rất lớn. Sau khi khai thác, quặng phải được nghiền nhỏ, sau đó trải qua nhiều công đoạn vật lý và hóa học mới có thể tách lấy kim loại vàng.
Phát hiện mỏ vì thế không đồng nghĩa dưới lòng đất có sẵn hàng chục tấn vàng nguyên chất nằm thành một khối. Đại diện đơn vị khảo sát cho biết những mẫu quặng đá phải được phá nhỏ và xử lý qua một loạt phản ứng trước khi thu được vàng thành phẩm.
Ngoài vàng, mỏ tại Vi Sơn Thành còn có bạc, chì và kẽm đi kèm. Số liệu công bố năm 2021 cho biết khu vực này có khoảng 456 tấn bạc, 100.000 tấn chì và 90.000 tấn kẽm ở dạng cộng sinh hoặc đi kèm trong quặng.
Kết quả cho thấy 16 thân quặng vàng nằm ở độ sâu từ khoảng 600m đến 1.100m. (Ảnh: CCTV)
Vi Sơn Thành nằm trên vành đai tạo khoáng vàng, bạc, chì và kẽm Đồng Bách – Đại Biệt. Tại huyện Đồng Bách, một số mỏ lớn đã được phát hiện trước đó, trong đó có mỏ vàng Ngân Động Pha và mỏ Lão Loan.
Theo giới chuyên môn, đây là khu vực có điều kiện địa chất thuận lợi để hình thành những mỏ khoáng sản quy mô lớn. Hệ thống khoáng hóa tại đây được xác định thuộc kiểu magma – thủy nhiệt, hình thành trong quá trình vận động địa chất kéo dài hàng triệu năm.
Nghiên cứu công bố năm 2025 tiếp tục phân tích cấu trúc địa chất và sự phân bố nguyên tố tại Vi Sơn Thành. Nhóm tác giả xây dựng mô hình dự báo tổng hợp, khoanh định 5 khu vực triển vọng và cho biết kết quả đã được kiểm chứng bằng khoan.
Dù vậy, lượng tài nguyên ước tính không đồng nghĩa toàn bộ số vàng sẽ được khai thác. Việc đưa một mỏ vào sản xuất còn phụ thuộc điều kiện địa chất, công nghệ tuyển quặng, chi phí, an toàn lao động và các yêu cầu về môi trường.
Với các thân quặng nằm sâu tới khoảng 1.100m, quá trình khai thác nếu được triển khai sẽ phức tạp hơn nhiều so với những mỏ nằm gần bề mặt.
Theo CCTV, Hà Nam Nhật báo, Earth Science Frontiers
Thêm SOHA trên Google
