Hãng thông tấn RBC-Ukraine ngày 28/1 đưa tin, theo Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), lực lượng đặc nhiệm Alpha của nước này đã thực hiện một loạt các cuộc tấn công thành công vào các sân bay Nga. Kết quả là, 15 máy bay đã bị phá hủy hoặc hư hại, gây thiệt hại hơn 1 tỷ USD và làm suy yếu các cuộc tấn công của Nga nhắm vào Ukraine.
Máy bay không người lái Ukraine tấn công 5 sân bay và 15 máy bay của Nga. Ảnh: Getty Images
Các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga
SBU cho biết, lực lượng đặc nhiệm Alpha đã chứng minh hiệu quả của chiến lược tấn công tầm xa.
5 sân bay quân sự trên lãnh thổ Nga đã bị tấn công. Những sân bay này được sử dụng để triển khai máy bay tấn công các thành phố của Ukraine bằng bom và tên lửa dẫn đường.
15 máy bay Nga đã bị phá hủy hoặc hư hại. Trong đó bao gồm:
• 11 máy bay chiến đấu và máy bay ném bom: Su-30SM, Su-34, Su-27, Su-24, MiG-31;
• 3 máy bay trực thăng: Mi-28, Mi-26, Mi-8;
• 1 máy bay vận tải: An-26.
Ngoài ra, theo SBU, phía Nga còn phải chịu tổn thất lớn về tài chính: giá trị các khí tài bị mất và cơ sở hạ tầng bị hư hại vượt quá 1 tỷ USD.
Theo ghi nhận của SBU, các kho chứa đạn dược và kho nhiên liệu, dầu nhớt của Nga cũng bị tấn công.
Tác động đến tiền tuyến và an ninh dân sự
SBU nhận định, nhờ các cuộc tấn công này, cường độ sử dụng không quân Nga ở một số khu vực trên tiền tuyến đã suy giảm đáng kể. Việc phá hủy máy bay ngay tại sân bay của Nga là hành động phủ đầu, không cần chờ đối phương cất cánh phóng tên lửa.
SBU nhấn mạnh rằng mỗi cuộc tấn công thành công vào một sân bay của Nga đều đồng nghĩa với việc cứu sống nhiều người ở Ukraine và làm gián đoạn kế hoạch tấn công quy mô lớn mới của đối phương.
Công tác phi quân sự hóa các sân bay của Nga vẫn tiếp tục suốt ngày đêm, SBU cho biết.
Theo cơ quan này, trong một năm qua, các đơn vị thuộc SBU đã vô hiệu hóa thành công 311 hệ thống phòng không của Nga. Giá trị thị trường của những khí tài bị bị phá hủy vượt quá 4 tỷ USD.
Ngoài việc phá hủy khí tài, các chiến binh của Trung tâm Tác chiến Đặc biệt Alpha thuộc SBU cũng đang thực hiện nhiệm vụ có hệ thống nhằm tiêu diệt quân Nga dọc theo tiền tuyến. Chỉ riêng trong nửa cuối tháng 12/2025, lực lượng đặc nhiệm này đã tiêu diệt hơn 3.700 binh sĩ Nga.
Theo tờ Business Insider (BI), lực lượng đặc nhiệm Alpha là một trong những đơn vị tinh nhuệ nhất của Ukraine. Họ thường xuyên thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa nhằm vào các mục tiêu của Nga, bao gồm máy bay, kho đạn dược và các hoạt động khai thác dầu khí ở Nga.
(Theo Cơ quan An ninh Ukraine, lực lượng đặc nhiệm Alpha của nước này đã thực hiện một loạt các cuộc tấn công thành công vào các sân bay Nga. Kết quả là, 15 máy bay đã bị phá hủy hoặc hư hại, gây thiệt hại hơn 1 tỷ USD. Nguồn: The Sun)
Vì sao hệ thống phòng không lại quan trọng?
BI đưa tin, hệ thống phòng không là một phần không thể thiếu của cuộc xung đột Nga - Ukraine, định hình một cách cơ bản cách thức chiến sự diễn ra.
Kể từ khi xung đột toàn diện nổ ra vào tháng 2/2022, Nga và Ukraine đã lần lượt sở hữu kho vũ khí phòng không lớn nhất và lớn thứ hai ở châu Âu. Và sự gia tăng số lượng vũ khí này đã hạn chế nghiêm trọng các hoạt động không quân ở tiền tuyến. Cả hai bên đều không thể giành được quyền kiểm soát vĩnh viễn bầu trời.
Việc thiếu yểm trợ trên không đã cản trở các nỗ lực đột phá quy mô lớn, làm giảm hiệu quả của các loại vũ khí như xe tăng của cả hai bên và góp phần biến cuộc chiến này thành một cuộc chiến chậm chạp, dai dẳng, nơi máy bay không người lái chiếm ưu thế và ngày càng cản trở khả năng cơ động.
Ukraine đã báo cáo về việc phá hủy hàng loạt vũ khí phòng không của Nga trong suốt cuộc chiến, bao gồm cả các hệ thống S-400 tiên tiến và nhiều công trình phòng thủ trên bán đảo Crimea chiến lược - khu vực mà Nga đã sáp nhập vào năm 2014. Việc vô hiệu hóa những vũ khí này là ưu tiên hàng đầu của Ukraine.
Theo BI, cuộc chiến ở Ukraine cũng làm dấy lên lo ngại ở nhiều nước châu Âu và NATO về sự thiếu hụt những hệ thống phòng không mặt đất. Việc đầu tư vào những hệ thống này đã chậm lại sau Chiến tranh Lạnh. Mặc dù liên minh đã cam kết đầu tư rất lớn vào chúng, nhưng đó là kiểu đầu tư cần thời gian. Đơn đặt hàng đối với các nhà sản xuất phương Tây hiện đang tồn đọng lớn do nhu cầu tăng cao.
Phòng không đóng vai trò thiết yếu không chỉ trong việc chống lại máy bay có người lái và không người lái, mà còn cả tên lửa, và nhu cầu toàn cầu đã được chứng minh trên thực tế là rất lớn. Tập đoàn quốc phòng khổng lồ Lockheed Martin của Mỹ mới đây đã công bố một thỏa thuận với Lầu Năm Góc để tăng mạnh sản lượng tên lửa đánh chặn Patriot.
Trong suốt cuộc chiến, Ukraine đã nhận được các hệ thống phòng không từ các quốc gia đối tác, từ các hệ thống Patriot tiên tiến do Mỹ sản xuất đến các hệ thống "FrankenSAM" tự chế kết hợp giữa bệ phóng của Liên Xô và tên lửa phương Tây. Ukraine cũng đang xây dựng các hệ thống phòng không riêng để giảm sự phụ thuộc vào các đối tác.
Hệ thống phòng không Patriot tiên tiến của Mỹ hiện đang được triển khai tại Ukraine. Ảnh: Getty Images
Ukraine cho biết họ cần thêm hệ thống phòng không và nhiều tên lửa đánh chặn hơn nữa do Nga thường xuyên dội bom nước này bằng các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn.
Mặc dù Ukraine dường như cũng đang gây thiệt hại cho Nga, nhưng kho vũ khí phòng không của Nga vẫn là một mối đe dọa đối với Ukraine.
Justin Bronk - chuyên gia về sức mạnh không quân tại Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh - đã cảnh báo trong một báo cáo hồi đầu tháng 1/2026 rằng mặc dù các hệ thống phòng không tích hợp trên mặt đất của Nga đang chịu tổn thất, Nga vẫn còn vài trăm khẩu đội gồm các hệ thống tên lửa đất đối không (SAM) khác nhau đang hoạt động.
Hơn nữa, theo ông Bronk, Nga cũng đã trở nên "hiệu quả hơn đáng kể" trong việc bắn hạ các máy bay của Ukraine khi rút kinh nghiệm trong suốt cuộc chiến.
Chuyên gia này cảnh báo rằng, ngoài Ukraine, hệ thống phòng không mặt đất của Nga vẫn là "mối đe dọa rất lớn đối với năng lực không quân của NATO trong bối cảnh châu Âu hiện tại".