Việc dự kiến ký kết một thỏa thuận chắc chắn để mua 20 máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen E/F thế hệ mới của Thụy Điển, cộng thêm 16 chiếc Gripen C/D đã qua sử dụng, trong đó những tiêm kích đầu tiên dự kiến được giao vào mùa Đông này đã gây ra một phản ứng khá thú vị từ Đại sứ Pháp tại Thụy Điển - ông Carlier Thierry.
Trong thông điệp trên mạng xã hội, ông Thierry không chỉ chúc mừng Ukraine và Thụy Điển về bước tiến quan trọng này, mà còn nói thêm: "Cùng với Mirage 2000-5, tiêm kích Rafale cũng sẽ sớm được bàn giao để giúp Không quân Ukraine chiếm ưu thế trên bầu trời".
Việc nhắc đến Mirage 2000-5 là hoàn toàn dễ hiểu vì Pháp đã giao một số chiến đấu cơ loại này cho Không quân Ukraine. Pháp còn đang đàm phán với Athens để mua thêm 10 chiếc Mirage 2000-5 nữa từ không quân Hy Lạp để viện trợ Ukraine.
Nếu như việc đàm phán với Athens chưa mang lại kết quả thì thông tin xác nhận máy bay chiến đấu Rafale cũng sẽ "sớm đến" Ukraine lại thú vị hơn nhiều. Bởi vì hiện tại, tất cả những gì được biết về việc tăng cường tiềm năng của Không quân Ukraine bằng những tiêm kích này chỉ là kế hoạch mua 100 chiếc trong tương lai xa.
Không quân Ukraine sẽ sớm được bổ sung tiêm kích Rafale?
Cần nhấn mạnh, ngay cả khi đặt mua Rafale ngay hôm nay, đối tác cũng khó có thể mong đợi nhận được những chiếc máy bay này "sớm". Thực tế là danh mục đơn đặt hàng hiện tại cho Rafale đã là 220 chiếc và năm nay con số này sẽ tăng thêm 114 chiếc nữa do đơn đặt hàng lớn dự kiến từ Ấn Độ.
Trong khi đó, tốc độ sản xuất tiêm kích Rafale vào năm 2025 chỉ là 26 chiếc và Tập đoàn Dassault Aviation dự kiến sản xuất 28 máy bay chiến đấu này vào năm 2026. Tức là nếu Ukraine ký kết một thỏa thuận chắc chắn về Rafale, thì việc giao hàng đợt đầu tiên chỉ có thể diễn ra vào khoảng những năm 2030.
Tương tự, Saab của Thụy Điển với nguồn cung ít hơn nhiều sẽ chỉ có thể giao chiếc Gripen mới đầu tiên cho Ukraine vào năm 2030 và toàn bộ quá trình sản xuất tiếp theo với kế hoạch từ 100 - 150 chiếc sẽ được thực hiện theo hình thức nội địa hóa ngay tại Ukraine.
Do vậy, lựa chọn duy nhất để tiêm kích Rafale có thể "sớm" bổ sung cho Ukraine là chuyển giao các máy bay đã qua sử dụng từ Không quân Pháp.
Mặc dù kịch bản này chưa từng được thảo luận nhưng hoàn toàn có thể xảy ra. Xét cho cùng, đó là cách mà Hy Lạp và Croatia đã mua những máy bay này từ Pháp. Mỗi nước đã đặt mua 12 chiến đấu cơ đã qua sử dụng vào năm 2020 và 2021.
Tuy vậy, Không quân Pháp hiện đang phàn nàn rằng họ đáng lẽ phải có 230 máy bay chiến đấu thay vì 185, trong đó khoảng 100 chiếc là Rafale. Số lượng khá ít các máy bay Mirage 2000-5 cũ hơn nhiều được chuyển giao cũng cho thấy diễn biến này không khả thi.
Nhưng ở Paris, đã từng có thời điểm các chính trị gia gây bất ngờ với quyết định chuyển giao tiêm kích Mirage 2000-5, bất chấp những lời phủ nhận nhiều lần ở cấp chính thức về khả năng này và việc huấn luyện phi công Ukraine, do vậy mọi kịch bản với Rafale vẫn không thể loại trừ.