Cùng đun 1 lít nước, bếp gas hay bếp từ đun nhanh hơn? Đáp án khiến nhiều người giật mình

Trong căn bếp của nhiều gia đình Việt, bếp gas vẫn là lựa chọn quen thuộc. Khi cần đun nước, nấu mì hoặc chuẩn bị một nồi canh, nhiều người thường cho rằng ngọn lửa tác động trực tiếp vào đáy nồi chắc chắn sẽ giúp nước sôi nhanh hơn.

Tuy nhiên, thực tế có thể ngược với suy nghĩ này. Theo Bộ Năng lượng Mỹ, dữ liệu từ Consumer Reports cho thấy bếp từ có thể đun sôi nước nhanh hơn khoảng 20-40% so với bếp gas và bếp điện truyền thống trong các thử nghiệm. Cơ quan này lý giải, bếp từ làm nóng trực tiếp dụng cụ nấu bằng trường điện từ, nhờ đó quá trình truyền nhiệt diễn ra nhanh và hiệu quả hơn.

Vì sao bếp từ thường đun nước nhanh hơn?

Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai loại bếp nằm ở cách tạo và truyền nhiệt.

Với bếp gas, nhiệt được tạo ra từ ngọn lửa bên ngoài, sau đó truyền qua đáy nồi để làm nóng nước. Trong quá trình này, không phải toàn bộ nhiệt lượng đều đi vào nồi. Một phần nhiệt bị thất thoát ra xung quanh, làm nóng không khí, thành nồi và khu vực bếp.

Trong khi đó, bếp từ hoạt động bằng trường điện từ, làm nóng trực tiếp đáy nồi hoặc chảo có khả năng nhiễm từ. Nói cách khác, thay vì tạo nhiệt bên ngoài rồi chờ nhiệt truyền vào, bếp từ khiến chính dụng cụ nấu trở thành nơi sinh nhiệt.

Đó là lý do trong cùng một nhiệm vụ đơn giản như đun nước, bếp từ thường có lợi thế hơn. Khi dùng đúng nồi, nhiệt được tập trung trực tiếp vào đáy nồi, giúp nước đạt nhiệt độ sôi nhanh hơn. ENERGY STAR, chương trình thuộc Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ, cũng cho biết đun nước bằng bếp từ có thể mất gần một nửa thời gian so với bếp gas, bếp điện bức xạ hoặc bếp điện cuộn dây.

Đun nhanh hơn có đồng nghĩa với tốn hơn?

Một thiết bị đun nhanh hơn không nhất thiết tiêu tốn nhiều năng lượng hơn. Trong trường hợp bếp từ, tốc độ nhanh thường đi kèm hiệu suất truyền nhiệt cao hơn.

Theo ENERGY STAR, bếp gas dân dụng thông thường chỉ truyền khoảng 32% năng lượng vào quá trình nấu; bếp điện trở đạt khoảng 75-80%; còn bếp từ đạt khoảng 85% do làm nóng trực tiếp dụng cụ nấu. Điều này có nghĩa là với bếp gas, phần nhiệt thất thoát ra môi trường xung quanh thường lớn hơn đáng kể so với bếp từ.

Có thể hiểu đơn giản: một bếp có công suất cao nhưng chỉ cần hoạt động trong thời gian ngắn, ít thất thoát nhiệt, chưa chắc tốn năng lượng hơn một bếp phải bật lâu hơn và làm nóng cả không khí xung quanh. Vì vậy, với việc đun 1 lít nước, bếp từ thường vừa nhanh hơn, vừa có lợi thế về hiệu quả năng lượng so với bếp gas.

Tuy nhiên, nếu xét đến số tiền thực tế phải trả, câu trả lời còn phụ thuộc vào giá điện, giá gas, loại bếp, loại nồi, tần suất nấu và thói quen sử dụng của từng gia đình. Nói cách khác, bếp từ thường tiết kiệm năng lượng hơn, nhưng hóa đơn cuối cùng vẫn cần nhìn trong từng điều kiện cụ thể.

Dùng bếp thế nào để vừa nhanh vừa tiết kiệm?

Dù dùng bếp gas hay bếp từ, cách sử dụng vẫn ảnh hưởng lớn đến tốc độ đun và mức tiêu hao năng lượng.

Với cả hai loại bếp, nguyên tắc đầu tiên là chỉ đun lượng nước cần dùng, chọn nồi có kích thước phù hợp và đậy nắp khi đun. Energy Saving Trust khuyến nghị khi đun nước, chỉ nên đun lượng nước cần thiết; cơ quan này cũng lưu ý khi nấu trên bếp, việc đậy nắp nồi giúp giữ nhiệt tốt hơn.

Với bếp từ, nồi phù hợp là yếu tố quyết định. Nồi nên có đáy nhiễm từ, đáy phẳng và tiếp xúc tốt với mặt bếp. Nếu dùng sai loại nồi, bếp có thể không nhận nồi hoặc hiệu quả làm nóng giảm rõ rệt. Người dùng cũng không nên lạm dụng chế độ công suất cao trong suốt quá trình nấu. Khi nước đã sôi, nên hạ công suất để tránh tiêu thụ điện không cần thiết.

Với bếp gas, điều quan trọng là chỉnh lửa đúng. Ngọn lửa nên xanh, gọn và tập trung dưới đáy nồi. Nếu để lửa quá lớn, trùm ra ngoài thành nồi, nhiệt sẽ thất thoát nhiều hơn. Gas Safe Register, tổ chức đăng ký an toàn gas tại Anh, lưu ý ngọn lửa gas bình thường nên có màu xanh, sắc và ổn định; lửa vàng hoặc cam, yếu và bập bùng có thể là dấu hiệu thiết bị hoạt động không đúng.

Vì vậy, nếu cùng đun 1 lít nước trong điều kiện tương đương, bếp từ thường có lợi thế hơn bếp gas. Nhưng để thật sự tiết kiệm, điều quan trọng không chỉ là chọn loại bếp nào, mà còn là dùng đúng nồi, đúng lượng nước, đúng mức nhiệt và đúng thói quen mỗi ngày.