Vừa qua, tại lễ giỗ Tổ nghiệp được tổ chức tại nhà riêng ở Mỹ, nghệ sĩ cải lương Phượng Mai – cháu ruột NSND Kim Cương – chia sẻ với MC Khánh Hoàng về nguồn gốc 3 tượng Tổ nghiệp được gia đình bà gìn giữ nhiều năm, đồng thời nhắc đến vai trò của nghệ sĩ Hoài Linh trong việc đưa những tượng này sang Mỹ.

Nghệ sĩ Phượng Mai
Theo Phượng Mai, gia đình bà có truyền thống thờ Tổ nghiệp lâu đời. Bà cho biết ban thờ tại nhà hiện có tượng Tam vị Thánh Tổ và được gia đình chăm chút, gìn giữ theo những nghi thức truyền thống.
"Trong nhà tôi đang thờ ban thờ có tượng Tam vị Thánh Tổ rất giá trị. Tôi phải chăm chút ban thờ này từng chút để nó đẹp nhất có thể vì ông Tổ rất thích đẹp, thích màu sắc", Phượng Mai nói.
Nữ nghệ sĩ cho biết, nguồn gốc những tượng Tổ này gắn với các đoàn cải lương nổi tiếng ở miền Nam. Theo lời kể của bà, nhà thờ Tổ nghiệp của gia đình có khoảng 100 tượng, được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Từ thời các đoàn Dạ Lý Hương, Thanh Minh – Thanh Nga còn hoạt động, ba tượng Tổ được thỉnh về để thờ tại các đoàn.
"Khi các đoàn đó giải tán, tôi phải thỉnh ba ông Tổ về nhà thờ gốc của gia đình tôi", Phượng Mai kể.
Bà cho biết, bà ngoại mình là nghệ sĩ Cao Long Ngà thuộc thế hệ nghệ sĩ đầu tiên của cải lương Nam Bộ. Khi tuổi cao, không còn đảm nhiệm việc thờ cúng, nghệ sĩ Cao Long Ngà giao lại việc này cho NSND Phùng Há và NSND Năm Châu.

Hoài Linh
Sau khi NSND Phùng Há và NSND Năm Châu qua đời, việc thờ cúng được giao lại cho NSND Kim Cương – cô ruột của Phượng Mai. "Hiện tại thì việc thờ cúng gốc vẫn ở nhà má Kim Cương", bà nói.
Tại Mỹ, Phượng Mai là người tiếp tục đảm nhiệm việc thờ cúng. Bà cho biết mình đã thỉnh ba tượng Tổ được làm từ cốt cây vông về nhà và gìn giữ suốt nhiều năm.
Đáng chú ý, Phượng Mai cho biết người đầu tiên đưa ba tượng Tổ này sang Mỹ là nghệ sĩ Hoài Linh: "Thực ra, người đầu tiên thỉnh ba ông Tổ qua Mỹ là Hoài Linh. Ban đầu, Hoài Linh thỉnh cho sân khấu Thế giới Nghệ thuật.
Sân khấu không làm nữa, tượng ba ông để chơ vơ. Người thỉnh ba ông về tắm rửa, mặc đồ là anh Hoài Trúc Linh. Anh ấy thờ khoảng 10 năm nhưng lại không biết cách thờ vì không rành.
Trước khi mất, anh Hoài Trúc Linh gọi tôi ra nói rằng anh yếu lắm rồi phải về Việt Nam trị bệnh, nhờ tôi thỉnh ba ông Tổ về thờ vì anh phải trả nhà... Tôi nghe một cái là mừng quá, phải thỉnh luôn tới giờ là 30 năm rồi", nữ nghệ sĩ nói.