Thêm SOHA trên Google
Tháng 10 năm 1979, Hannelore Schmatz lên đường thực hiện điều mà trước đó mới chỉ có ba người phụ nữ làm được: chinh phục đỉnh Everest. Cô từng cùng chồng là Gerhard Schmatz leo nhiều ngọn núi cao nhất thế giới, và Everest là mục tiêu tiếp theo trong danh sách của họ.
Vượt qua mọi nghịch cảnh, Schmatz đã lên tới đỉnh vào ngày 2 tháng 10. Nhưng sau đó, bi kịch bắt đầu xảy ra.
Suốt nhiều năm sau khi qua đời, thi thể đóng băng của Hannelore Schmatz vẫn ngồi dọc theo con đường dẫn lên đỉnh, trở thành một lời cảnh báo ám ảnh cho những nhà leo núi khác đang nỗ lực thực hiện thử thách đã cướp đi mạng sống của cô.
Ước mơ chinh phục ngọn núi cao nhất thế giới
Hannelore Schmatz không phải là người mới trong giới leo núi. Chồng cô, Gerhard Schmatz, là người châu Âu đầu tiên chinh phục "Seven Summits" - 7 đỉnh núi cao nhất ở bảy châu lục. Ông đã đưa cô đến với những ngọn núi cao nhất Trái Đất sau khi họ kết hôn vào năm 1962.
Năm 1973, họ lên tới đỉnh Manaslu ở Nepal, ngọn núi cao thứ tám thế giới với độ cao 8.163 mét so với mực nước biển. Sau khi trở về, Gerhard đã táo bạo nộp đơn xin phép chinh phục đỉnh Everest.
Hannelore Schmatz
Vợ chồng nhà Schmatz không nhận được phản hồi trong suốt bốn năm. Trong thời gian chờ đợi, họ tiếp tục leo các ngọn núi khác, từ Terich Mir ở miền bắc Pakistan đến Lhotse - ngọn núi cao thứ tư thế giới nằm ngay cạnh Everest. Ngay sau khi trở về từ Lhotse, Gerhard và Hannelore nhận được tin đơn xin phép của họ đã được phê duyệt, và họ bắt đầu lên kế hoạch trở lại Nepal.
Hannelore Schmatz nhận giấy phép cho mùa thu năm 1979, vì vậy họ có hai năm để chuẩn bị. Gerhard sau này viết rằng Hannelore là "một thiên tài tuyệt đối trong việc thu mua và vận chuyển nhu yếu phẩm cho chuyến đi", vì vậy cô đã đảm nhận hầu hết việc chuẩn bị kỹ thuật và logistics cho hành trình.
Cuối cùng, thời điểm đến Himalaya cũng tới. Họ đi cùng 6 nhà leo núi khác: Nick Banks, Hans von Känel, Tilman Fischbach, Günter Kämpfe, Hermann Warth, và Ray Genet. Họ cũng thuê năm người Sherpa để hỗ trợ. Chuyến đi bộ lên Trại Căn bản (Base Camp) bắt đầu vào cuối tháng 7.
Hành trình lên đỉnh của họ mất hai tháng, mỗi bước chân đều đưa Hannelore Schmatz đến gần hơn với mục tiêu của mình.
Người phụ nữ thứ tư chinh phục đỉnh Everest
Đến ngày 4 tháng 9, đoàn đã tới Trại Căn bản và vượt qua chướng ngại vật lớn đầu tiên: Thác băng Khumbu. Họ tiếp tục tiến lên, tới Trại II ở độ cao khoảng 6.280 mét và leo qua vách đá Lhotse dốc đứng để đến Trại III. Mục tiêu tiếp theo là Đèo Nam (South Col), nằm trên rặng núi kết nối Lhotse và Everest ở độ cao khoảng 7.925 mét - cánh cổng dẫn vào "Vùng Chết" (Death Zone) của Everest.
Theo Gerhard, ban đầu Hannelore chỉ định dừng lại ở mốc này. "Ngay cả trước khi chuyến đi bắt đầu," ông viết, "Hannelore đã nhiều lần khẳng định rằng Đèo Nam là mục tiêu của cô ấy." Tuy nhiên, trong suốt hành trình, "rõ ràng là cô ấy, cũng như tất cả những người tham gia khác, có thể lực tuyệt vời, [vì vậy] cô ấy cũng muốn thử sức chinh phục đỉnh núi."
Họ tới Đèo Nam vào ngày 24 tháng 9, và sau một khoảng thời gian trì hoãn ngắn do thời tiết xấu, họ tiếp tục hành trình lên đỉnh. Gerhard đi trước cùng Hermann Warth, Hans von Känel và hai người Sherpa. "Chúng tôi muốn đảm nhận nhiệm vụ mở đường để không gây gánh nặng cho Hannelore," Gerhard giải thích. Nhóm thứ hai gồm những người đàn ông còn lại và một người Sherpa, trong khi Hannelore Schmatz đi sau cùng với hai người Sherpa cuối cùng. Bằng cách này, nếu muốn quay lại, cô có thể làm vậy mà không cản trở tiến trình của những người khác.
Sáng ngày 1 tháng 10, nhóm của Gerhard bắt đầu đợt leo cuối cùng lên đỉnh. Họ lên tới đỉnh vào khoảng 14 giờ chiều và trở về Đèo Nam ngay trong tối hôm đó.
Những người còn lại dự định leo lên đỉnh vào sáng hôm sau, nhưng Gerhard đã cảnh báo Hannelore rằng thời tiết đang xấu đi. "Chúng tôi đã khuyên cô ấy từ bỏ ý định lên đỉnh," ông nói - nhưng cô vẫn quyết tâm.
Vì vậy, sáng ngày 2 tháng 10 năm 1979, Hannelore và những nhà leo núi còn lại khởi hành. "Chúng tôi liên tục nhìn lên bầu trời đầy lo lắng khi thời tiết xấu đi thấy rõ," Gerhard nhớ lại. "Chúng tôi không nghĩ các đồng đội sẽ tiếp tục leo và kỳ vọng họ sẽ quay lại. Đến tối, dự đoán của chúng tôi đã sai."
Các nhà leo núi đã lên tới đỉnh Everest vào khoảng 18 giờ chiều. Hannelore Schmatz đã làm được. Cô trở thành người phụ nữ thứ tư chinh phục Everest.
Đáng buồn thay, cô đã không bao giờ rời khỏi ngọn núi.
Cô đã chinh phục được đỉnh núi nhưng không thể quay trở lại
Cái chết bi thảm
Vì Hannelore Schmatz và các đồng đội chỉ lên tới đỉnh Everest khi trời đã về chiều, hành trình trở lại Đèo Nam của họ là một cuộc đua với màn đêm. Trong lúc xuống núi, Schmatz và Ray Genet rơi vào tình trạng kiệt sức. Họ quyết định dựng trại dã chiến tạm thời (bivouac) - nghỉ ngơi mà hầu như không có chỗ trú ẩn. Những người Sherpa đã cảnh báo họ không nên làm vậy vì vẫn đang nằm trong "Vùng Chết", đồng thời khuyên họ nên cố gắng đi tiếp về Đèo Nam.
Tuy nhiên, Genet đã hết oxy và chạm tới giới hạn chịu đựng. Ông ở lại - và qua đời vì hạ thân nhiệt chỉ vài giờ sau đó.
Hannelore Schmatz và người Sherpa ở lại cùng cô, Sungdare, buộc phải bỏ lại thi thể của Genet để tiếp tục xuống núi. Nhưng đã quá muộn. Cơ thể của Schmatz không thể chịu đựng thêm áp lực thể xác trong điều kiện giá lạnh. Ở độ cao khoảng 8.290 mét, cô nói với Sungdare: "Nước, nước." Sau đó, cô gục xuống.
Ở tuổi 39, cô trở thành người phụ nữ đầu tiên thiệt mạng trên đỉnh Everest.
Sungdare đã ở lại bên thi thể của cô, khiến ông bị hoại tử lạnh và mất hầu hết các ngón tay, ngón chân.
Vào thời điểm Schmatz qua đời, Tilman Fischbach và người Sherpa Ang Nawang đang trên đường leo lên để xem có thể hỗ trợ các đồng đội hay không. Sungdare đã báo cho họ tin tức "không thể tin nổi" này, và tất cả cùng quay về trại, bỏ lại thi thể của Schmatz.
Đây là bức ảnh Gerhard Schmatz chụp trại của họ ở South Col trong chuyến thám hiểm.
Di sản của Hannelore Schmatz tại "Vùng Chết" Everest
Gerhard Schmatz sau này viết: "Tôi bàng hoàng đến mức chỉ có thể lờ mờ hiểu được quy mô và bi kịch của những gì đã xảy ra... Hannelore và tôi đã gắn bó chặt chẽ suốt 20 năm, không chỉ trong cuộc sống hàng ngày mà đặc biệt là trong những tình huống nguy hiểm trên các dãy núi khắp các châu lục."
Dù Hannelore Schmatz có nhiều kinh nghiệm và kỹ năng, điều kiện khắc nghiệt chết người trên ngọn núi cao nhất thế giới đơn giản là vượt quá sức chịu đựng. "Đoàn đã trở về nhà," Gerhard nói. "Nhưng chỉ riêng tôi là không có Hannelore yêu quý."
Thi thể của cô nằm lại ngay tại nơi cô trút hơi thở cuối cùng, được ướp khô tự nhiên bởi cái lạnh cực hạn ngay dọc theo con đường mà hàng nghìn nhà leo núi khác sẽ đi qua trong nỗ lực chinh phục Everest.
Nhà leo núi người Na Uy Arne Næss từng mô tả khoảnh khắc đi qua thi thể của Schmatz vào năm 1985, như được ghi lại trong cuốn sách Climbing High của Lene Gammelgaard:
"Tôi không thể thoát khỏi bức tượng canh giữ đầy u ám đó. Cách Trại IV khoảng 100 mét, cô ấy ngồi dựa vào balo, như thể đang nghỉ ngơi một chút. Một người phụ nữ mở tròn mắt và mái tóc bay theo từng cơn gió. Đó là thi thể của Hannelore Schmatz, vợ của trưởng đoàn đèo núi người Đức năm 1979. Cô ấy đã lên tới đỉnh nhưng thiệt mạng khi xuống núi. Mặc dù vậy, tôi cảm thấy như mắt cô ấy vẫn theo dõi tôi khi tôi đi qua. Sự hiện diện của cô ấy nhắc nhở tôi rằng chúng tôi ở đây theo những quy luật của ngọn núi."
Năm 1984, hai người đàn ông đã thiệt mạng trong khi cố gắng thu hồi thi thể của Schmatz trong một chiến dịch của cảnh sát. Không lâu sau đó, những trận gió mạnh đã thổi phần thi thể còn lại của cô qua mép vực, và Hannelore Schmatz vĩnh viễn tan biến vào thiên nhiên khắc nghiệt.
Nguồn: All That's Interesting
