Ngày cầm tiền đến ngân hàng gửi tiết kiệm, Lý Uyển Đình - Người phụ nữ 64 tuổi, từng tin rằng đây sẽ là một trong những khoảnh khắc nhẹ nhõm nhất của đời mình. Bởi đó là số tiền không nhỏ - 1,72 triệu NDT (khoảng 6 tỷ đồng), với kỳ hạn 1 năm, phần tiền lãi cũng đủ để bà trang trải chi tiêu hàng tháng. Số tiền gốc, bà dự định để sang năm cho con trai sửa nhà. Mọi thứ đều đã có kế hoạch rõ ràng.
Tuy nhiên, mọi thứ xảy ra hoàn toàn ngoài tưởng tượng của bà. Tới ngày đáo hạn, bà Lý nhìn số tiền được giải ngân mà chết lặng. Số tiền gốc không còn là 1,72 triệu NDT như bà vẫn nghĩ, mà chỉ còn 1,38 triệu NDT (khoảng 4,83 tỷ đồng). Bà hỏi lại, giọng run run, nghĩ rằng có nhầm lẫn kỹ thuật. Nhưng câu trả lời nhận được khiến tim bà thắt lại: “Cô đã tham gia sản phẩm tiền gửi có cấu trúc, không phải sổ tiết kiệm truyền thống”.
Câu chuyện bắt đầu từ đúng một năm trước. Không rành đầu tư, bà Lý chọn cách an toàn nhất trong suy nghĩ của mình: gửi ngân hàng. Tại quầy, một nhân viên tư vấn nhiệt tình giới thiệu một “gói tiết kiệm linh hoạt”, kỳ hạn 12 tháng, lãi suất “cao hơn tiết kiệm thường”, vẫn do ngân hàng phát hành. Điều quan trọng nhất với bà lúc đó là sự bảo đảm. Nhân viên gật đầu khẳng định đây là sản phẩm “ổn định”, phù hợp với người không chấp nhận rủi ro.
Bà Lý sau đó ký hợp đồng khá nhanh. Bà nhớ mình có đọc lướt vài trang đầu, thấy tên ngân hàng, kỳ hạn 1 năm, số tiền gửi 1,72 triệu NDT. Phần chữ nhỏ phía sau, dài và nhiều thuật ngữ, bà bỏ qua. Trong suy nghĩ của bà, đã là ngân hàng thì không thể mất tiền gốc.
Ảnh minh họa (Nguồn: Sohu)
Suốt một năm sau đó, bà gần như quên hẳn khoản tiền này. Không có biến động, không có thông báo bất thường. Đến ngày đáo hạn, bà đến rút tiền với tâm thế vui vẻ.
Nhưng thực tế phũ phàng hơn rất nhiều. Nhân viên ngân hàng giải thích rằng sản phẩm bà mua là tiền gửi cấu trúc liên kết thị trường. Lãi suất của nó phụ thuộc vào diễn biến của một chỉ số tài chính trong năm vừa qua. Nếu chỉ số nằm trong “vùng kỳ vọng”, người gửi sẽ hưởng lãi cao. Ngược lại, nếu thị trường biến động xấu, lợi nhuận gần như bằng 0, thậm chí một phần tiền gốc bị điều chỉnh giảm sau khi trừ chi phí.
Năm đó, thị trường đi ngược hoàn toàn với kịch bản tích cực. Khoản tiền của bà Lý không những không sinh lãi mà còn bị khấu trừ nhiều loại phí: phí quản lý, phí cấu trúc sản phẩm, chi phí bảo hiểm rủi ro. Tất cả được ghi rõ trong hợp đồng, chỉ là bà chưa từng đọc kỹ.
“Nhưng tôi gửi đủ 12 tháng, đâu có rút trước hạn?”, bà chất vấn. Nhân viên chỉ nhẹ nhàng trả lời rằng đây không phải tiết kiệm có lãi cố định, nên không tồn tại khái niệm “đảm bảo toàn bộ gốc” như bà nghĩ.
Sau nhiều lần khiếu nại, gặp quản lý chi nhánh, kết quả vẫn không thay đổi. Ngân hàng khẳng định họ làm đúng quy trình, tư vấn đúng sản phẩm, hợp đồng có chữ ký đầy đủ.
Trở về nhà với 1,38 triệu NDT trong tài khoản, bà rơi vào trạng thái trống rỗng. Gần 340.000 NDT (hơn 1,1 tỷ đồng) bốc hơi chỉ vì một quyết định tưởng như an toàn. Bà không phá sản, không trắng tay, nhưng cú sốc tâm lý lớn hơn rất nhiều so với con số mất mát.
Sau này, khi bình tĩnh hơn, bà Lý mới nhận ra sai lầm lớn nhất của mình là sự chủ quan. Bà đã đánh đồng mọi sản phẩm ngân hàng với “sổ tiết kiệm”. Bà tin vào hai chữ “ổn định” mà không hiểu rõ điều kiện phía sau. Và quan trọng nhất, bà giao toàn bộ trách nhiệm bảo vệ tiền của mình cho người khác.
Câu chuyện của bà Lý không phải hiếm. Trong những năm gần đây, ngày càng nhiều người gửi tiền với tâm thế phòng thủ nhưng lại vô tình bước vào những sản phẩm nửa đầu tư nửa tiết kiệm. Chỉ đến khi rút tiền, họ mới nhận ra ranh giới giữa “an toàn” và “rủi ro” mỏng hơn mình tưởng rất nhiều.
Với bà Lý, bài học này có phần khá đau thương. Nhưng bà chấp nhận coi đó là học phí cho phần đời còn lại: từ nay về sau, dù gửi hay đầu tư, bà sẽ đọc từng dòng hợp đồng, hỏi đến khi hiểu thì thôi. Vì tiền có thể kiếm lại, nhưng cảm giác chết sững trước quầy ngân hàng thì không ai muốn trải qua thêm lần nào nữa.
(Theo Sohu)