Cảm giác cô đơn của người trường thành đôi khi gói gọn trong một chữ: Bận.
Bản thân quá bận để có thể tìm đối tượng hẹn hò, hoặc tìm thêm bạn mới. Vòng tròn các mối quan hệ xung quanh cũng tương tự. Bạn thân không phải không có, nhưng để xếp lịch cà phê hay cùng nhau đi ăn đôi khi cũng là cả vấn đề vì bạn rảnh thì mình bận, hoặc ngược lại.
Thế nên giải pháp cuối cùng là đành chấp nhận "để khi khác" và quá nhiều lần như vậy thì lại thành ra cô đơn - cảm giác mà không phải ai cũng thấy dễ chịu và coi đó là chuyện bình thường.
Nhưng nếu không chấp nhận thì có thể làm gì bây giờ? Câu trả lời thực ra không khó tìm như đa số thường nghĩ. Tại Trung Quốc, có một dịch vụ đang nổi lên, giải quyết được sự khó chịu của những người không thể chấp nhận cảm giác cô đơn hoặc "phải một mình": Dịch vụ thuê bạn đồng hành.
Chi tiền để thuê người làm bạn
Tại núi Thái Sơn - Một trong những danh lam thắng cảnh nổi tiếng nhất Trung Quốc, dịch vụ "bạn đồng hành leo núi" đang trở nên phổ biến. Chỉ cần bỏ ra khoảng vài trăm NDT (tương đương 390.000 - 3.5 triệu đồng), du khách có thể thuê một người cùng leo núi, chụp ảnh và trò chuyện suốt cả hành trình. Điều đặc biệt là thứ khách hàng tìm kiếm không chỉ là sự hỗ trợ về mặt thể chất như mang giúp hành lý, mà còn là cảm giác có người đồng hành trong những trải nghiệm vốn thường được chia sẻ với bạn bè hoặc người thân.
Một trong những người đầu tiên nhìn thấy cơ hội từ nhu cầu này là Chen Wenxin. Sau khi xuất ngũ vào năm 2022, anh thành lập một công ty chuyên cung cấp dịch vụ đồng hành leo núi tại tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc).
Chen cho biết bản thân vốn là người yêu thích leo núi và có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Khi nhận thấy ngày càng nhiều người sẵn sàng chi tiền để thuê người đi cùng, anh quyết định biến ý tưởng thành công việc kinh doanh. Từ chưa đến 10 nhân sự ban đầu, công ty của Chen hiện đã mở rộng lên khoảng 370 người. Mức giá để thuê người đồng hành cho một chuyến leo núi vào ban ngày là 800 NDT (khoảng 3,1 triệu đồng).
Ảnh minh họa
Mặc dù cùng cung cấp dịch vụ như Chen, nhưng Tang Junxing (24 tuổi) lại hoạt động theo hướng cá nhân thay vì thành lập công ty. Tang hiện là sinh viên đại học tại thành phố Quế Lâm (Trung Quốc). Anh cho biết mình bén duyên với công việc này một cách khá tình cờ, khi một giảng viên đại học thuê anh làm tài xế trong chuyến du lịch kéo dài một tuần. Trải nghiệm đó khiến Tang nhận ra rằng việc đồng hành cùng người khác trong các chuyến đi hoàn toàn có thể trở thành một nguồn thu nhập.
Hiện tại, Tang thường nhận các công việc đồng hành du lịch và cho biết thu nhập mỗi tháng dao động từ 3.000 - 5.000 NDT (11,6 - 19,5 triệu đồng). Theo Tang, điều khách hàng tìm kiếm không hẳn là người hướng dẫn hay tài xế. Nhu cầu cốt lõi nằm ở "giá trị cảm xúc" - một người có thể trò chuyện, tạo cảm giác thoải mái và giúp chuyến đi trở nên vui vẻ hơn.
Câu chuyện của Chen hay Tang cho thấy một xu hướng mới đang phát triển mạnh ở Trung Quốc: Nhiều người sẵn sàng trả tiền cho sự hiện diện của người khác. Ngoài leo núi hay du lịch, thị trường này còn mở rộng sang nhiều hoạt động đời thường như chạy bộ, tập gym, đi xem phim hay thậm chí là ăn lẩu. Món lẩu vốn được xem là bữa ăn dành cho nhóm bạn hoặc gia đình, việc thuê một người ngồi ăn cùng cho thấy khái niệm "đồng hành" đang được thương mại hóa ở quy mô lớn hơn bao giờ hết.
"Nền kinh tế bầu bạn" phục vụ người cô đơn
Theo các dữ liệu được công bố, quy mô của "nền kinh tế bầu bạn" đã đạt khoảng 50 tỷ NDT (tương đương 194 nghìn tỷ đồng) trong năm 2025.
Sự phát triển của lĩnh vực này được cho là gắn liền với những thay đổi trong đời sống đô thị. Nhiều người hiện sống và làm việc xa gia đình hơn trước, phải đối mặt với lịch làm việc kéo dài và gặp khó khăn trong việc duy trì các mối quan hệ xã hội truyền thống. Khi thời gian dành cho bạn bè ngày càng hạn chế, những nhu cầu vốn được đáp ứng bởi các mối quan hệ cá nhân bắt đầu được chuyển hóa thành dịch vụ có thể đặt lịch và thanh toán.
Ảnh minh họa
Các nhà nghiên cứu tại Trung Quốc gọi đây là sự gia tăng của xu hướng "tiêu dùng cảm xúc" - khi người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm hay dịch vụ hữu hình mà còn sẵn sàng chi tiền để đổi lấy cảm giác được quan tâm, được lắng nghe hoặc đơn giản là không phải ở một mình. Trước đó, nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận sự gia tăng của các hình thức trò chuyện trả phí, nhập vai trực tuyến hay các dịch vụ kết nối xã hội khác nhằm đáp ứng nhu cầu chống lại cảm giác cô đơn của người trẻ.
Sami Wong - Nhà tâm lý trị liệu, đồng thời là Giám đốc điều hành công ty nghiên cứu tâm lý 3Drips Psychology, cho rằng: Sức hấp dẫn của các dịch vụ đồng hành nằm ở tính chắc chắn. Trong các mối quan hệ xã hội thông thường, con người phải bỏ ra thời gian, cảm xúc và công sức để xây dựng kết nối, nhưng kết quả lại không thể đoán trước. Nỗi lo bị từ chối hoặc thất vọng khiến nhiều người ngần ngại tìm thêm các mối quan hệ mới. Trong khi đó, dịch vụ đồng hành trả phí mang đến điều mà các mối quan hệ tự nhiên không thể đảm bảo: Không bao giờ bị từ chối.
Bên cạnh yếu tố cô đơn, sự phát triển của nền kinh tế này còn liên quan đến thị trường lao động. Tình trạng thất nghiệp kéo dài đã thôi thúc nhiều người chuyển sang các công việc linh hoạt như giao hàng, gọi xe công nghệ hoặc cung cấp dịch vụ trực tuyến. Trong bối cảnh đó, việc bán thời gian và sự hiện diện của bản thân cũng trở thành một cách kiếm sống mới.
Sự bùng nổ của "nền kinh tế bầu bạn" cho thấy một thực tế đáng chú ý: Trong xã hội hiện đại, thứ ngày càng khan hiếm đôi khi không phải là tiền bạc hay hàng hóa, mà là những kết nối giữa con người với con người. Và khi cảm giác cô đơn trở thành một nhu cầu đủ lớn, nó cũng có thể tạo ra cả một thị trường trị giá hàng tỷ đô.
(Nguồn: Reuters)
