Bàn thờ là không gian linh thiêng, thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên và những người đã khuất. Không chỉ cần được giữ gìn sạch sẽ, gọn gàng, khu vực này còn nên được bài trí hợp lý để đảm bảo sự trang nghiêm. Trong thực tế, nhiều gia đình vì thói quen hoặc sự tiện lợi đã vô tình đặt lên bàn thờ những món đồ không phù hợp, làm ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ và ý nghĩa của không gian thờ cúng.
Dưới đây là 5 thứ thường được khuyên không nên đặt trên bàn thờ.
Hoa giả, quả giả
Hoa tươi và trái cây tươi là những lễ vật quen thuộc trên bàn thờ của người Việt. Chúng tượng trưng cho lòng thành, sự chăm chút và những điều tốt đẹp mà con cháu muốn dâng lên tổ tiên. Trong khi đó, hoa giả hay quả giả tuy có ưu điểm là bền đẹp, không cần thay thường xuyên nhưng lại thiếu đi sức sống tự nhiên. Chính vì vậy, nhiều gia đình và chuyên gia văn hóa dân gian cho rằng không nên dùng các sản phẩm này để thay thế hoàn toàn hoa quả thật trên bàn thờ. Nếu điều kiện cho phép, gia chủ nên ưu tiên cắm hoa tươi và bày trái cây tươi. Không cần quá cầu kỳ hay đắt tiền, chỉ cần được chuẩn bị sạch sẽ, gọn gàng là đã thể hiện được sự chu đáo và thành tâm.
Đồ vật hư hỏng, sứt mẻ
Các vật dụng thờ cúng như bát hương, lọ hoa, chân nến, đĩa đựng lễ hay ly nước sau một thời gian sử dụng có thể bị nứt, mẻ hoặc xuống cấp. Nhiều người vẫn tiếp tục sử dụng vì nghĩ rằng những hư hỏng nhỏ không ảnh hưởng gì. Tuy nhiên, xét về mặt thẩm mỹ và sự trang nghiêm, những món đồ hư hỏng không nên xuất hiện trên bàn thờ. Chúng tạo cảm giác thiếu chỉn chu, cũ kỹ và làm giảm vẻ tôn nghiêm của không gian thờ tự. Nếu phát hiện đồ thờ bị nứt vỡ, gia chủ nên cân nhắc thay mới khi điều kiện cho phép. Việc giữ cho bàn thờ luôn sạch sẽ, ngăn nắp và các vật dụng ở trạng thái tốt cũng là cách thể hiện sự thành kính đối với tổ tiên.
Cây xanh không phù hợp
Nhiều người thích đặt cây xanh gần bàn thờ để tạo cảm giác tươi mát và tăng tính thẩm mỹ cho không gian. Tuy nhiên, không phải loại cây nào cũng phù hợp. Những cây có gai nhọn, cây thường xuyên rụng lá hoặc cây đã khô héo không nên xuất hiện tại khu vực thờ cúng. Chúng vừa làm mất mỹ quan, vừa khiến việc vệ sinh trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, cây quá lớn cũng có thể che khuất bàn thờ, làm không gian trở nên chật chội và mất cân đối. Nếu muốn trang trí bằng cây xanh, gia chủ nên lựa chọn các loại cây có hình dáng gọn gàng, dễ chăm sóc và luôn giữ được vẻ tươi tốt. Quan trọng nhất là cần thường xuyên cắt tỉa, vệ sinh và thay thế khi cây có dấu hiệu úa tàn.
Đồ điện tử
Điện thoại, máy tính bảng, tai nghe, điều khiển từ xa hay các thiết bị điện tử khác là những vật dụng không hiếm gặp trong nhiều gia đình hiện đại. Đôi khi vì thiếu chỗ để hoặc tiện tay, một số người đặt tạm những món đồ này lên bàn thờ. Tuy nhiên, đây là khu vực dành riêng cho việc thờ cúng nên không phù hợp để chứa các vật dụng sinh hoạt hằng ngày. Việc đặt đồ điện tử lên bàn thờ không chỉ làm mất đi sự trang nghiêm mà còn khiến không gian trở nên lộn xộn, thiếu ngăn nắp. Ngoài ra, các thiết bị điện tử thường đi kèm dây sạc, pin hoặc nhiều phụ kiện khác, dễ gây cảm giác bừa bộn nếu xuất hiện trong khu vực thờ tự. Vì vậy, tốt nhất nên bố trí chúng ở những vị trí riêng biệt trong nhà.
Vật sắc nhọn hoặc mang tính sát khí
Dao, kéo, kiếm trang trí hoặc các vật dụng có đầu nhọn thường không được khuyến khích đặt trên bàn thờ. Xét về mặt thực tế, những vật này không liên quan đến hoạt động thờ cúng và cũng không phù hợp với không gian cần sự thanh tịnh, trang nghiêm. Bên cạnh đó, trong quan niệm dân gian, các vật sắc nhọn thường được cho là mang tính sát khí, không thích hợp xuất hiện ở nơi thờ tự. Dù tin hay không vào yếu tố phong thủy, việc hạn chế đặt những món đồ này trên bàn thờ vẫn là lựa chọn hợp lý để giữ cho không gian thờ cúng được hài hòa và trang trọng. Gia đình nên sắp xếp dao kéo, dụng cụ sửa chữa hoặc các vật dụng tương tự vào tủ, ngăn kéo hay khu vực lưu trữ chuyên biệt thay vì để gần bàn thờ.
