Xung đột Trung Đông vẫn bế tắc, các dự báo năm 2026 đảo chiều

“Trong năm nay, nhà đầu tư đã đặt cược vào tăng trưởng. Một cú sốc lạm phát đình trệ hoàn toàn không nằm trong kế hoạch,” ông Chris Turner, Giám đốc thị trường toàn cầu tại ING, cho biết.

“Các nhà đầu tư đang nhìn nhận mọi thứ một cách thận trọng hơn và vẫn còn nhiều vị thế phải tháo gỡ.”

Dưới đây là 5 chủ đề đầu tư phổ biến đã bị đảo lộn bởi xung đột ở Trung Đông.

1. Vị thế bán khống USD bị “siết chặt”

Theo dữ liệu hàng tuần từ cơ quan quản lý thị trường Mỹ, cho đến tận tháng trước, các nhà đầu tư vẫn đang nắm giữ vị thế đặt cược đồng USD giảm mạnh nhất kể từ năm 2021.

Kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất khiến việc mua vào đồng USD trở nên kém hấp dẫn.

Tuy nhiên, sau khi xung đột nổ ra, đồng USD đã tăng lên mức mạnh nhất kể từ tháng 11 năm ngoái, phản ánh làn sóng tìm kiếm tài sản an toàn.

“Đồng USD đang nổi lên là bên hưởng lợi lớn nhất từ cuộc xung đột Trung Đông,” Ipek Ozkardeskaya, nhà phân tích cấp cao tại Swissquote, nhận định. “Nền kinh tế Mỹ nhiều khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc năng lượng.”

Hiện nay, Mỹ là quốc gia xuất khẩu năng lượng ròng và chỉ nhập khẩu khoảng 17% nhu cầu năng lượng, mức thấp nhất trong 40 năm, theo ông Jean-François Robin, Trưởng bộ phận nghiên cứu toàn cầu tại Natixis CIB.

2. Chứng khoán toàn cầu ngoài Mỹ suy yếu

Thị trường cổ phiếu toàn cầu, vốn bước vào năm 2026 với đồng thuận mạnh mẽ về chiến lược “mua cổ phiếu”, hiện đã giảm mạnh.

Chỉ số MSCI World ex-US lao dốc sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, trong khi S&P 500 tỏ ra vững vàng hơn khi nhà đầu tư ưu tiên thị trường Mỹ - nơi nền kinh tế ít phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

“Xung đột không phá vỡ hoàn toàn luận điểm đầu tư cổ phiếu năm 2026, nhưng khiến nó phụ thuộc nhiều hơn vào lãi suất và giá dầu,” Lale Akoner, chiến lược gia thị trường toàn cầu tại eToro, cho biết. Bà nói thêm rằng nếu giá năng lượng khiến lạm phát dai dẳng, định giá cổ phiếu (P/E) - chứ không phải lợi nhuận doanh nghiệp - sẽ là điểm yếu.

Bà cũng cho rằng những dấu hiệu trước đó cho thấy dòng tiền đầu tư đang mở rộng ra ngoài Mỹ đã mờ dần, khi nhà đầu tư quay lại với sự đa dạng và tính thanh khoản của thị trường Mỹ.

Các bộ trưởng tài chính G7 và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự kiến sẽ thảo luận về khả năng cùng giải phóng kho dự trữ dầu khẩn cấp.

Theo Ozkardeskaya của Swissquote, cú sốc này có thể khiến dòng vốn chuyển sang các thị trường giàu tài nguyên năng lượng và gây áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào năng lượng, đồng thời có thể làm chậm quá trình dịch chuyển dòng vốn từ Mỹ sang châu Âu và châu Á.

3. Thị trường mới nổi chao đảo

Cổ phiếu và tiền tệ của các thị trường mới nổi từng là nhóm tăng mạnh đầu năm.

Chỉ số cổ phiếu thị trường mới nổi của MSCI tăng hơn 15%, trong khi chỉ số tiền tệ thị trường mới nổi tăng 1,9% tính đến thứ Sáu tuần trước.

Tuy nhiên, chỉ trong tuần qua, hai chỉ số này giảm lần lượt 7% và 1,5%, với những cú giảm mạnh ở các thị trường từng tăng tốt trước đó như Kospi của Hàn Quốc.

Goldman Sachs nhận định trong một báo cáo gửi khách hàng rằng:

“Những đồng tiền giảm mạnh nhất tuần này chính là những đồng từng tăng tốt nhất trong giai đoạn tháng 1–2.”

Công ty môi giới này cho biết quá trình giảm rủi ro (de-risking) diễn ra mạnh nhất tại các thị trường chịu ảnh hưởng lớn từ Trung Đông và cú sốc dầu mỏ như Ai Cập, UAE và Thái Lan, cũng như các thị trường từng tăng mạnh năm ngoái như Hàn Quốc, Brazil và Nam Phi.

Các nhà phân tích tại JPMorgan đã hạ đánh giá tiền tệ thị trường mới nổi khu vực EMEA xuống mức “marketweight”, đồng thời đưa zloty của Ba Lan vào danh sách “underweight”, do khu vực Trung và Đông Âu đặc biệt nhạy cảm với giá năng lượng.

4. Kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất bị nghi ngờ

Giá năng lượng tăng vọt làm dấy lên lo ngại về lạm phát và khiến nhà giao dịch giảm kỳ vọng về việc Fed cắt giảm lãi suất.

Trước khi xung đột nổ ra, thị trường dự đoán khoảng 50% khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong cuộc họp tháng 6 - lần đầu tiên dưới thời Chủ tịch mới.

Hiện nay, xác suất này đã giảm xuống khoảng 25%.

Cú sốc năng lượng gần đây cũng khiến thị trường giảm kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Ngân hàng Anh, trong khi các nhà giao dịch thậm chí bắt đầu định giá khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ tăng lãi suất trong năm nay thay vì giảm.

Goldman Sachs cho biết:

“Một số thay đổi lớn nhất trong định giá chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương G10 năm 2026 xảy ra ở những nền kinh tế trước đó được kỳ vọng sẽ tiếp tục nới lỏng trong năm nay.”

5. Cổ phiếu ngân hàng chịu áp lực

Cổ phiếu ngân hàng - vốn chỉ tăng nhẹ trong đầu năm 2026 - đã giảm khi nhà đầu tư đánh giá lại tác động kinh tế từ sự gián đoạn vận chuyển dầu tại eo biển Hormuz.

Nguy cơ chi phí năng lượng cao hơn làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại, kéo theo khả năng tăng trưởng tín dụng chậm lại và nhu cầu vay vốn suy yếu, ngay cả khi lãi suất vẫn ở mức cao.

Mặc dù lãi suất cao thường hỗ trợ biên lợi nhuận của ngân hàng, nhưng lo ngại lạm phát tái bùng phát có thể kìm hãm hoạt động vay mượn và đầu tư.

Theo bà Akoner của eToro:

“Rủi ro quan trọng cần theo dõi là chênh lệch tín dụng (credit spreads) và thanh khoản trên thị trường tư nhân. Các tin tức địa chính trị chỉ thực sự quan trọng khi chúng khiến điều kiện tài chính thắt chặt hơn.”