Hàng Điếu – “Thuốc lào chồng hút vợ say” vang bóng 1 thời

Theo VOV |

Hàng Điếu, con phố 1 thời gắn với những điếu cày, điếu bát… nay phố nhộn nhịp mua bán, minh chứng cho sự đổi thay của những phố hàng, phố nghề Hà Nội qua các thời kỳ.

Phố Hàng Điếu, dài 280 mét nằm trong khu phố cổ Hà Nội, thuộc quận Hoàn Kiếm, kéo dài từ đầu phố Hàng Gà tới phố Đường Thành. Phố nguyên là đất thôn Yên Nội, tổng Tiền Túc, huyện Thọ Xương, kinh thành Thăng Long xưa.

Theo tên gọi phố xưa chuyên làm và bán các loại điếu cày, điếu bát, điếu ống bịt bạc hoặc vàng… Trước thời chưa có thuốc lá, các loại điếu trên phố là 1 phần không thể thiếu của nhiều người đặc biệt với các nhà giàu có, nam giới.

Thời xưa, ngoài miếng trầu là đầu câu chuyện, thuốc lào cũng được đem ra để mời khách. Mà như dân gian xưa có câu ca dao hay những bài truyền miệng:

Nhớ ai như nhớ thuốc lào

Đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên

Rồi

Thuốc lào chồng hút vợ say

Thằng cu châm điếu lăn quay ra nhà

Có cô hàng xóm đi qua

Hít phải hơi thuốc say ba bốn ngày

Hay

Một thằng hút bốn thằng say

Hai thằng châm điếu ngã lăn quay

Bà già vác củi loay hoay

Rít phải hơi thuốc lăn ngay xuống đồi

Ngọc hoàng thấy vậy, phán: "hay!"

Vén mây nhìn xuống cũng say thuốc lào

Bên trong đền Hỏa Thần đã xuống cấp nhiều

Cái tên Hàng Điếu xưa gắn với đoạn cuối và giữa phố, đoạn đầu Hàng Gà xưa dân quen gọi là Nhà Hỏa (Phố Nhà Hỏa ngày nay, khi xưa là ngõ Nhà Hỏa), bởi ở số nhà 30 trên phố xưa là đền Nhà Hỏa, thờ thần Hỏa, người được coi là có uy lực trừ hỏa hoạn.

Đền này được xây dựng năm 1838 với quy mô nhỏ, tới năm 1841 được mở rộng. Trong đền có đặt 1 quả chuông lớn, dùng để báo động khi xảy ra hỏa hoạn. So với nhiều ngôi đền khác ở Hà Nội, đền Hỏa Thần là 1 di tích lớn và đã được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa vào năm 1996.

Hàng Điếu kéo dài từ phố Hàng Gà tới phố Đường Thành


Đoạn cuối phố Hàng Điếu

Phố Hàng Điếu tới những năm đầu thế kỷ 20 chỉ còn lại vài ba nhà bán điếu và bịt bạc các loại điếu bát, điếu ông. Các hàng điếu đã chuyển về các phố Bát Đàn, Bát Sứ gần đó. Hàng Điếu thời điểm đó xuất hiện nhiều nhà làm và bán đồ da.

Cùng là đồ da nhưng mặt hàng ở Hàng Điếu khác với phố Hà Trung gần đó. Phố Hà Trung chuyên làm yên ngựa, túi súng, cặp sách… từ da Tây, còn Hàng Điếu làn giày dép bằng da ta, giày da lộn… Các cửa hàng này phần lớn do người dân làng Chắm từ các phố Hàng Giầy và ngõ Hài Tượng rời sang… Ngoài ra xen kẽ còn có các cửa hiệu lớn của người Hoa mở ra trên phố như hiệu Đông Hòa, Mậu Xương…

Những năm đầu thế kỷ 20, Hàng Điếu còn có 1 số nhà in mở ra, trong đó nổi tiếng phải kể đến nhà in Nhật Nam. Đây là địa chỉ quen thuộc của các tác giả nổi tiếng văn học Việt Nam thời đó như Ngô Tất Tố, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Tuân….


Cuối phố Hàng Điếu đoạn cắt với phố Đường Thành

Những ngày đầu kháng chiến chống Pháp bùng nổ, tháng 12/ 1946, Hàng Điếu là tuyến đầu của các cuộc giao tranh ở Thủ đô. Nhiều nhà cửa trên phố thời đó bị phá hủy nặng nề.

Hòa Bình lập lại sau năm 1954, Hàng Điếu lại sống với nghề sửa chữa đồ da, cắt lốp xe làm dép, khâu chậu, thùng, xô, có 1 số nhà đóng dép xăng-đan…

 

Tại điểm giao Hàng Điếu - Hàng Da – Đường Thành là trung tâm thương mại Hàng Da, xưa là chợ Hàng Da. Đây nguyên là một chợ nhỏ, kiểu chợ làng, bán rau và chủ yếu bán da trâu bò sống được phơi khô.

Trong chợ thì chỉ có vài cái lều tạm cho nên các gánh hát hay gánh xiếc thường thuê chợ để diễn vào buổi tối. Mãi tới khoảng năm 1937-1938 mới được xây, chợ từ đó được định hình.

Dọc phố ngày nay có nhiều cửa hàng bán mứt sen, ô mai, các loại bánh cốm, bánh xu xê phục vụ cưới hỏi…

 

 

 

 

 

Đóng gói hàng tại cửa hàng mứt, trà sen số 10 Hàng Điếu

Dấu xưa của phố nghề

Các cửa hàng chăn, ga, đệm nối tiếp nhau ở đoạn giữa phố


Hàng Điếu ngày nay với các cửa hàng kinh doanh nhiều chủng loại hàng hóa


Hàng miến lươn được nhiều người yêu thích nằm ở đoạn cuối phố


Một phút suy tư.…

Nét kiến trúc Pháp những năm đầu thế kỷ 20 còn lưu lại trên phố

Ngày nay Hàng Điếu tập trung nhiều nhà bán chăn đệm, bông, mút… Dọc phố có nhiều nhà mở hàng ướp chè sen, bán ô mai, mứt kẹo, bánh xu xê, mứt sen… phục vụ cưới hỏi.

Hai dãy phố nhiều hàng ăn ngon nổi tiếng được mở ra như tiệm xôi chè, miến lươn, bún bò, nước mía,… phục vụ nhu cầu cuộc sống mới.

Ngôi nhà kiểu Pháp đầu phố Hàng Điếu còn khá nguyên vẹn dù đã xuống cấp theo thời gian

Hàng Điếu nay đã vắng bóng những điếu ống, điếu bát… thay vào đó là đầy dãy những cửa hàng buôn bán nhiều loại mặt hàng phong phú đa dạng. Phố trở thành 1 trong những minh chứng cho sự linh hoạt thay đổi cùng xã hội qua các thời kỳ, biểu thị cho sức sống nội tại của những phố hàng, phố nghề qua từng thời kỳ khác nhau.

Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email thoisuxahoi@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Trí Thức Trẻ
    Công ty Cổ phần VCCorp

    © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

    Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
    Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
    Email: btv@soha.vn
    Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên mạng số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
    Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân
    Điện thoại: 024 7309 5555

    Liên hệ quảng cáo:
    Hotline: 0794.46.33.33 - 0961.98.43.88
    Email: giaitrixahoi@admicro.vn
    Hỗ trợ & CSKH:
    Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
    số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
    Tel: (84 24) 7307 7979
    Fax: (84 24) 7307 7980
    Chính sách bảo mật

    Chat với tư vấn viên