FIFA vừa đăng tải một đoạn video gây sốt trên mạng xã hội, ghi lại cảnh các cổ động viên Nhật Bản vẫn nán lại khán đài sau trận đấu để dọn dẹp sạch sẽ khu vực ghế ngồi của mình. Hình ảnh này đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng, khiến người hâm mộ trên khắp thế giới không khỏi trầm trồ mỗi khi đội tuyển Nhật Bản thi đấu tại các kỳ World Cup hay những sự kiện thể thao lớn.
Người hâm mộ Nhật Bản từ lâu đã khiến thế giới khen ngợi khi luôn giữ văn hóa chủ động thu gom rác thải trước khi rời sân. Nếu như tại nhiều sự kiện thể thao khác, khán giả thường bỏ đi và để lại những đống đồ ăn thừa hay chai nhựa vương vãi, thì cổ động viên xứ sở hoa anh đào lại có cách ứng xử hoàn toàn khác biệt.
Ngay từ lần đầu tham dự World Cup năm 1998 tại Pháp, hình ảnh người hâm mộ Nhật Bản dọn dẹp sân vận động đã xuất hiện. 4 năm trước, tại World Cup ở Qatar, sau chiến thắng đầy cảm xúc 2-1 trước đội tuyển Đức, các cổ động viên Nhật Bản dù đang ăn mừng nhưng vẫn nhanh chóng dừng lại để làm sạch khu vực khán đài tại Sân vận động Quốc tế Khalifa. Ngay cả trong trận khai mạc giải đấu giữa Qatar và Ecuador, dù đội nhà không thi đấu, họ vẫn xuất hiện để dọn dẹp như một thói quen tự nhiên.
Đây đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của cổ động viên Nhật
Lý giải cho hành động này, người Nhật thường nhắc đến câu tục ngữ "Tatsu tori ato wo nigosazu", dịch ra là "Loài chim khi bay đi không làm đục nước phía sau", mang ý nghĩa hãy trả lại mọi thứ như trạng thái ban đầu khi bạn tìm thấy nó.
Giáo sư xã hội học Scott North từ Đại học Osaka giải thích rằng việc dọn dẹp sau các trận đấu là sự tiếp nối những hành vi cơ bản được dạy trong trường học, nơi trẻ em Nhật Bản từ nhỏ đã được rèn luyện thói quen tự lau dọn lớp học và hành lang. Những lời nhắc nhở liên tục từ khi còn bé đã biến hành động này thành phản xạ tự nhiên của hầu hết người dân. Ngoài ý thức về vệ sinh và tái chế, đây còn là cách họ thể hiện niềm tự hào về lối sống và văn hóa của mình trước bạn bè quốc tế.
Nhà báo Scott McIntyre nhận định rằng bóng đá chính là tấm gương phản chiếu văn hóa. Trong xã hội Nhật Bản, việc duy trì sự sạch sẽ ở mọi nơi là một khía cạnh quan trọng, và điều này được áp dụng nghiêm túc trong mọi sự kiện thể thao.
Giáo sư Koichi Nakano từ Đại học Sophia chia sẻ thêm rằng, cách người hâm mộ Nhật Bản trải nghiệm thể thao không chỉ dừng lại ở giáo dục thể chất mà còn bao hàm cả giáo dục đạo đức. Họ cư xử tại sân vận động cũng giống hệt như cách họ được dạy dỗ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Bà Barbara Holthus, Phó giám đốc Viện Nghiên cứu Nhật Bản tại Đức, bổ sung góc nhìn về sự khác biệt trong xã hội hóa: người Nhật học được từ sớm rằng không nên gây bất tiện hay làm phiền đến người khác. Trái ngược với cách giáo dục ở phương Tây, nơi mọi người thường nghĩ rằng đã có dịch vụ công cộng dọn dẹp thay mình, người Nhật luôn tự giác chịu trách nhiệm về không gian công cộng mà họ sử dụng.
Nguồn: FIFA, ESPN
