Thêm SOHA trên Google
Theo bài viết của USNI News, bắt đầu từ ngày 28/2/2026, Mỹ phối hợp với Israel triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, ban đầu được đặt tên là Chiến dịch Epic Fury (Operation Epic Fury - OEF).
Hoạt động tác chiến diễn ra trên nhiều môi trường, chủ yếu là trên không, trên biển và thông qua các cuộc tập kích bằng tên lửa.
Theo báo cáo do Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (Congressional Budget Office - CBO) công bố cập nhật ngày 5/10/2026, có 81 máy bay quân sự có người lái và không người lái của Mỹ được báo cáo bị mất hoặc hư hại trong các hoạt động chống Iran kể từ ngày 28/2/2026.
Số liệu được tổng hợp từ thông báo của Bộ Quốc phòng Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, báo cáo thanh tra quốc phòng và các nguồn báo chí.
Đáng chú ý, các tổn thất không chỉ bao gồm máy bay bị hỏa lực Iran bắn hạ mà còn có máy bay bị bắn nhầm, gặp tai nạn, hư hại khi căn cứ bị tập kích hoặc bị lực lượng Mỹ chủ động phá hủy trong hoạt động tìm kiếm, cứu hộ.
Tổng cộng có tới 12 chiếc máy bay chiến đấu 2 động cơ F-15E Strike Eagle bị bắn trúng (4 chiếc bị phá hủy; 8 hư hại nhẹ, đã trở lại hoạt động). Nguyên nhân: 3 chiếc bị đồng minh bắn nhầm tại Kuwait; 1 bị mất trên không phận Iran; 8 hư hại do Iran tập kích căn cứ tại Jordan.
1 chiến đấu cơ tàng hình F-35A Lightning II 1 bị hư hại nhẹ do bị hỏa lực mặt đất Iran bắn trúng.
2 chiếc máy bay tấn công mặt đất A-10 Thunderbolt II (1 bị phá hủy; 1 hư hại nặng). Nguyên nhân: 1 chiếc bị hỏa lực đối phương bắn trúng và rơi, 1 bị hư hại do tên lửa tập kích căn cứ.
Nhóm máy bay tiếp dầu KC-135 Stratotanker cũng bị thiệt hại nặng nề tới 7 chiếc, trong đó: 1 chiếc bị phá hủy do bị rơi; 5 bị hư hại nặng; 1 chưa xác định rõ thiệt hại. Nguyên nhân: 2 chiếc liên quan đến sự cố hàng không tại Iraq; 5 hư hại do tập kích căn cứ ở Saudi Arabia.
Máy bay chỉ huy-cảnh báo sớm E-3 Sentry có 1 chiếc bị hư hại nặng do bị đánh trúng trực tiếp trong cuộc tập kích căn cứ Prince Sultan ở Saudi Arabia.
Máy bay MC-130J Commando II có 2 chiếc bị lực lượng Mỹ chủ động phá hủy trong nhiệm vụ cứu hộ phi công ở Iran.
1 chiếc trực thăng HH-60W Jolly Green II bị hư hại nhẹ trong hoạt động cứu hộ phi công trên lãnh thổ Iran.
Máy bay trinh sát không người lái tầm cao, tầm xa MQ-4C Triton có 1 chiếc bị rơi trong “sự cố hàng không”, chưa xác định rõ nguyên nhân.
Có 3 chiếc MQ-1 Predator được thông báo bị Iran bắn hạ; 45 chiếc UAV trinh sát-tấn công MQ-9 Reaper bị mất trong hoạt động quân sự chống Iran; do số lượng quá lớn nên chưa phân loại rõ chi tiết từng trường hợp.
1 chiếc trực thăng AH-64 Apache bị Iran bắn hạ trên khu vực eo biển Hormuz.
4 trực thăng AH-6 Little Bird bị phá hủy do lực lượng Mỹ chủ động phá hủy trong hoạt động cứu hộ phi công trong lãnh thổ Iran.
1 chiếc trực thăng MH-60 Sea Hawk bị rơi và bị chìm do tai nạn trên biển Arab, chưa xác định rõ nguyên nhân.
Từ các số liệu nêu trên, báo cáo rút ra 4 nhận định chủ yếu sau:
Thứ nhất: Tổn thất tập trung chủ yếu vào các phương tiện không người lái, đặc biệt là MQ-9 Reaper. Điều này cho thấy yêu cầu cấp bách phải đánh giá lại khả năng sống sót, chiến thuật sử dụng và hiệu quả kinh tế của UAV trong môi trường có lưới phòng không dày đặc.
Thứ hai: Máy bay chiến đấu có người lái vẫn chịu thiệt hại, không chỉ máy bay cũ như cường kích A-10 mà kể cả những loại hiện đại như F-35A và F-15E cũng bị bắn rơi. Điều này cho thấy chiến đấu cơ dù có khả năng tàng hình và có hệ thống tác chiến điện tử tiên tiến vẫn bị các hệ thống phòng không phát hiện và bắn hạ.
Thứ ba: Thiệt hại của máy bay tiếp dầu, cảnh báo sớm và bảo đảm tác chiến có thể tạo ra những tác động về năng lực lớn hơn nhiều so với số lượng tổn thất, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chi viện, bảo đảm tác chiến cho máy bay chiến đấu có và không người lái.
Thứ tư: Những tổn thất do bắn nhầm, tai nạn và chủ động phá hủy phương tiện trong chiến dịch Epic Fury cho thấy hiệu quả của một chiến dịch không kích không chỉ phụ thuộc vào năng lực tác chiến, mà còn cả công tác chỉ huy, hiệp đồng, hậu cần và khả năng cứu hộ.
