Tết Hàn thực là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng, được nhiều gia đình Việt Nam gìn giữ và thực hành qua nhiều thế hệ. Vào dịp mùng 3/3 Âm lịch hằng năm, phong tục làm bánh trôi, bánh chay để dâng lên tổ tiên đã trở thành nét văn hóa quen thuộc, thể hiện lòng thành kính và đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
Năm 2026, Tết Hàn thực rơi vào Chủ nhật, ngày 19/4 dương lịch, trùng với ngày cuối tuần nên rất thuận lợi để các gia đình có thêm thời gian chuẩn bị mâm lễ cúng một cách chu đáo, tươm tất hơn. Đây cũng là dịp để các thành viên sum họp, cùng nhau thực hiện các nghi lễ truyền thống trong không khí ấm cúng.
Trong ngày này, hầu hết các gia đình đều làm bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên, một số địa phương còn cúng thần hoàng. Theo quan niệm dân gian, hai loại bánh này không chỉ là món ăn mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Bánh trôi có hình tròn, nhân đường bên trong, khi luộc chín nổi lên mặt nước, tượng trưng cho sự viên mãn, tròn đầy. Trong khi đó, bánh chay với lớp vỏ trắng mềm, thường dùng kèm nước đường, thể hiện sự thanh khiết, nhẹ nhàng và tinh tế.
Gợi ý mâm lễ cúng Tết Hàn thực. (Ảnh: Thu Hương Vũ)
Bên cạnh bánh trôi, bánh chay, mâm lễ cúng Tết Hàn thực thường được chuẩn bị giản dị nhưng trang nghiêm, bao gồm hương, hoa, trầu cau và 5 (hoặc 3) bát bánh trôi, 3 (hoặc 5 bát) bánh chay được bày biện gọn gàng trên bàn thờ tổ tiên. Việc chuẩn bị mâm lễ không cần quá cầu kỳ, song phải thể hiện được sự tôn nghiêm và lòng hiếu kính của con cháu.
Sau khi hoàn tất việc chuẩn bị, gia chủ sẽ thực hiện đọc văn khấn. Đây là nghi thức quan trọng nhằm bày tỏ lòng biết ơn, đồng thời cầu mong tài lộc, may mắn và mọi sự hanh thông cho gia đình trong năm.
Văn khấn Tết Hàn thực 2026 chuẩn nhất
Dưới đây là bài cúng Tết Hàn thực theo sách "Văn khấn cổ truyền Việt Nam" của NXB Văn hoá Thông tin.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ, chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, cùng chư vị tôn thần.
Con kính lạy cao tằng tổ khảo, cao tằng tổ tỷ, thúc bá, đệ huynh, cô di, tỷ muội họ nội họ ngoại.
Tín chủ chúng con là… ngụ tại…
Hôm nay là ngày 3/3 (Âm lịch) gặp tiết Hàn thực, tín chủ chúng con cảm nghĩ thâm ân trời đất, chư vị tôn thần, nhớ đức cù lao tiên tổ, thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, đốt nén tâm hương, dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần giáng lâm trước án chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ tổ khảo, tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại họ… (họ của gia chủ) cúi xin thương xót cho con cháu, giáng về chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời vong linh các vị tiền chủ, hậu chủ ngụ trong nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai âm hưởng, phù hộ cho toàn gia chúng con luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận, trên bảo dưới nghe.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Tham khảo văn khấn Tết Hàn thực 2026 chuẩn nhất.
Văn khấn Tết Hàn thực tại ban thần Tài
Ngoài bài cúng Tết Hàn thực theo "Văn khấn cổ truyền Việt Nam", các gia đình có thể tham khảo văn khấn Tết Hàn thực tại ban thần Tài như sau:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy Tài thần vị tiền.
Con kính lạy các ngài thần linh, thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là… ngụ tại…
Hôm nay là ngày 3 tháng 3 năm Bính Ngọ.
Tín chủ thành sửa biện, hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả và các thứ cúng dâng, bầy ra trước án kính mời ngài thần Tài, cúi xin thần thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
