Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, Việt Nam đã làm việc trực tiếp với phía Iran nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho tàu thuyền Việt Nam đi qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển phần lớn dầu thô của thế giới. Hiện Iran đang triển khai các thủ tục cần thiết, cho thấy khả năng lưu thông của tàu Việt Nam sẽ sớm được khơi thông trong thời gian tới.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cũng cho biết, các tàu thuyền của Việt Nam tại Trung Đông "vẫn an toàn".
"Bộ Ngoại giao đã phối hợp với Bộ Xây dựng làm việc với Đại sứ quán Iran tại Hà Nội và Bộ Ngoại giao Iran để đề nghị Iran tạo điều kiện, có các biện pháp hỗ trợ bảo đảm an toàn cho tàu và lao động Việt Nam được rời khỏi khu vực, an toàn qua eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất", người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho hay.
Diễn biến này đặt Việt Nam vào nhóm các quốc gia ASEAN đang chủ động xử lý rủi ro từ điểm nóng Hormuz bằng kênh ngoại giao song phương, thay vì chờ đợi một giải pháp tổng thể từ các cường quốc.
Trong khu vực Đông Nam Á, Philippines đã nhận được cam kết từ phía Iran. Trong cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Philippines Theresa Lazaro, phía Iran khẳng định tàu thuyền Philippines sẽ được đi qua eo Hormuz một cách tự do, nhanh chóng và không bị cản trở.
Như vậy, tín hiệu từ Tehran cho thấy xu hướng chung là mở cửa có kiểm soát với các đối tác cụ thể, đặc biệt là các quốc gia không trực tiếp liên quan đến xung đột.
Điều này phản ánh một thực tế đáng chú ý: các nước ASEAN, thay vì đứng ngoài quan sát, đang chủ động “đàm phán riêng” với Iran để đảm bảo dòng chảy năng lượng cho nền kinh tế trong nước. Đây là cách tiếp cận linh hoạt và mang tính sống còn trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu dễ bị gián đoạn.
Với Việt Nam, nếu quá trình làm việc với Iran hoàn tất suôn sẻ, nguồn cung dầu thô qua Hormuz – tuyến vận tải chiếm khoảng 1/5 lưu lượng dầu toàn cầu – nhiều khả năng sẽ sớm ổn định trở lại. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực lên giá năng lượng trong nước mà còn củng cố niềm tin vào năng lực ứng phó của ngoại giao Việt Nam trước các cú sốc bên ngoài.
