Thêm SOHA trên Google
Trong nhiều năm, tủ bếp kịch trần gần như trở thành một công thức quen thuộc khi thiết kế bếp, đặc biệt với những căn hộ cần nhiều không gian lưu trữ. Lý do rất dễ hiểu: thay vì bỏ trống khoảng phía trên, hệ tủ được kéo cao tới trần để tận dụng chiều đứng, có thêm chỗ cất những món ít dùng và đồng thời tránh khoảng hở phía trên nóc tủ bám bụi, dầu mỡ. Thực tế, đây vẫn là một phương án tốt và chưa hề lỗi thời. Khảo sát xu hướng bếp của Hiệp hội Nhà bếp và Phòng tắm Quốc gia Mỹ (NKBA) thậm chí cho thấy tủ cao từ sàn tới trần vẫn được nhiều nhà thiết kế lựa chọn nhằm tối đa không gian lưu trữ. Tuy nhiên, cùng khảo sát này cũng ghi nhận những hướng khác như giảm tủ trên, tăng ngăn kéo ở hệ tủ dưới. Nói cách khác, xu hướng hiện nay không đơn giản là càng nhiều tủ càng tốt, mà bắt đầu chú ý nhiều hơn tới phần lưu trữ nào thực sự thuận tiện khi sử dụng. Bởi vậy, thay vì mặc định cứ có khoảng trống là đóng tủ kín tới trần, một số gia đình đang chọn cách phân bổ lại nơi chứa đồ. Tủ vẫn đủ dùng nhưng những vị trí dễ với tới được ưu tiên cho đồ sử dụng hàng ngày, còn phần sát trần không nhất thiết phải biến toàn bộ thành kho chứa
Tại sao tủ bếp kịch trần đôi khi không còn là lựa chọn đầu tiên?
1. Có thêm chỗ chứa nhưng phần cao nhất không dễ sử dụng
Đây là nhược điểm dễ nhận ra nhất. Những ngăn sát trần thường nằm ngoài tầm với của phần lớn người sử dụng, muốn lấy đồ phải dùng ghế hoặc thang. Vì thế chúng rất hợp để cất nồi lẩu, đồ dùng theo mùa hay những món hiếm khi lấy ra, nhưng không phải không gian lưu trữ thuận tiện cho đồ dùng hàng ngày. Nguyên tắc thiết kế của NKBA cũng nhấn mạnh việc bố trí tủ và phụ kiện cần tính tới khả năng tiếp cận của người sử dụng.
2. Bếp nhỏ có thể trở nên nặng nề nếu tủ trên phủ kín
Một dãy cánh tủ lớn kéo từ gần mặt bàn lên tận trần tạo ra diện tích bề mặt khá lớn. Trong những căn bếp hẹp, đặc biệt khi dùng màu tối hoặc hệ tủ có chiều cao lớn, cảm giác thị giác có thể nặng hơn. Đây cũng là một trong những lý do xu hướng giảm bớt tủ trên đang xuất hiện trong thiết kế bếp hiện nay.
3. Chi phí tăng nhưng chưa chắc toàn bộ phần tăng thêm đều hữu ích
Tủ cao hơn đồng nghĩa với nhiều vật liệu, cánh tủ, phụ kiện và công lắp đặt hơn. Nếu gia đình thực sự thiếu chỗ chứa, khoản đầu tư này hoàn toàn có lý. Nhưng nếu cuối cùng những ngăn trên cùng chỉ chứa vài món nhiều năm không đụng tới thì đáng để cân nhắc xem diện tích đó có cần thiết ngay từ đầu hay không.
Cách bố trí 1: Giảm tủ trên, dồn sức chứa xuống hệ tủ dưới
Đây là cách thay đổi khá rõ so với căn bếp truyền thống. Thay vì phía trên mặt bếp gần như được phủ kín bằng tủ treo, gia đình có thể chỉ giữ tủ ở những khu vực thực sự cần, phần còn lại để tường thoáng hoặc bố trí một vài đợt/kệ nhỏ có chủ đích. Phần sức chứa bị giảm phía trên sẽ được bù lại bằng hệ tủ dưới được tổ chức tốt hơn. Điểm đáng chú ý là tủ dưới hiện nay không nhất thiết chỉ gồm những khoang có cánh mở và một chiếc đợt bên trong. Có thể tăng các ngăn kéo sâu để đựng nồi, chảo, bát đĩa; chia ngăn kéo nông cho dao, thìa và dụng cụ nhỏ; sử dụng khay kéo hoặc phụ kiện phù hợp ở những khoang sâu. NKBA cũng ghi nhận ngăn kéo và hệ lưu trữ ở tủ dưới là một hướng được chú ý để cải thiện công năng tủ bếp.
1. Đồ dùng thường xuyên nằm trong vùng dễ lấy hơn
Thay vì phải ngẩng lên tìm một chiếc bát trong tủ trên hoặc lấy ghế để với tới tầng cao, nhiều vật dụng có thể được bố trí trong ngăn kéo phía dưới. Kéo ngăn ra là có thể nhìn tương đối rõ đồ bên trong, đặc biệt hữu ích với nồi, chảo và những món tương đối nặng.
2. Phần tường phía trên được giải phóng
Đây là lợi ích dễ nhận thấy về mặt thẩm mỹ. Bếp bớt một dãy cánh tủ lớn ở ngang tầm mắt nên có thể tạo cảm giác nhẹ hơn, nhất là với bếp nhỏ hoặc bếp mở nối liền phòng khách. Khu vực này cũng có thêm khoảng để xử lý ánh sáng, vật liệu ốp tường hoặc máy hút mùi mà không nhất thiết phải chen giữa hai dãy tủ.
3. Công năng được tính theo cách sử dụng chứ không chỉ theo số mét tủ
Đây mới là điểm quan trọng. Một căn bếp có rất nhiều khoang nhưng phần lớn khó lấy chưa chắc tiện bằng căn bếp ít tủ hơn nhưng đồ dùng được đặt đúng nơi cần đến. Dĩ nhiên, cách này không hợp với mọi nhà. Gia đình có rất nhiều đồ bếp, ít diện tích tủ dưới hoặc không có kho chứa khác vẫn có thể cần hệ tủ trên lớn. Khi đó, bỏ quá nhiều tủ chỉ để chạy theo hình ảnh đẹp lại thành bất tiện.
Cách bố trí 2: Không phủ kín tủ trên, gom sức chứa vào một cụm tủ cao
Nếu vẫn cần nhiều chỗ chứa nhưng không muốn toàn bộ phía trên mặt bếp bị tủ bao kín, một phương án khác đáng cân nhắc là gom phần lưu trữ theo chiều cao về một khu vực. Chẳng hạn, ở đầu dãy bếp có thể bố trí một cụm tủ cao từ sàn gần tới trần để làm tủ đồ khô, chứa thiết bị hoặc những vật dụng ít sử dụng. Những khu vực còn lại chỉ dùng tủ trên ở chiều cao vừa phải, thậm chí để trống nếu không cần. Tủ cao chuyên dụng cũng có thể tích hợp các khay hoặc ngăn kéo để tăng khả năng tiếp cận; tài liệu kỹ thuật của NKBA ghi nhận dạng tủ cao có thể bố trí khay kéo, kệ kéo và tích hợp một số thiết bị bếp.
1. Vẫn tận dụng được chiều cao nhưng bếp không bị tủ bao quanh
Thay vì trải hàng loạt khoang cao khó với dọc cả bức tường, phần lưu trữ lớn được gom về một điểm. Nhìn tổng thể, bếp có thể gọn và rõ ràng hơn mà vẫn giữ được sức chứa cần thiết.
2. Dễ phân chia đồ theo tần suất sử dụng
Những tầng ngang tầm tay của tủ cao có thể dành cho thực phẩm khô, máy xay hoặc vật dụng dùng thường xuyên; tầng cao nhất dành cho đồ ít lấy. Như vậy, phần sát trần vẫn được tận dụng nhưng không phải mọi thao tác hàng ngày đều phụ thuộc vào tủ trên cao.
3. Có thể tạo ra một khu lưu trữ thực sự thay vì nhiều khoang nhỏ rải rác
Với thiết kế hợp lý, một cụm tủ cao có thể đảm nhận vai trò gần giống kho đồ khô thu nhỏ. Gia đình biết khá rõ đồ ăn dự trữ, thiết bị ít dùng và đồ bếp dự phòng nằm ở đâu, thay vì chia chúng vào hàng loạt cánh tủ khác nhau. Tuy nhiên, tủ cao cũng phải được đặt đúng chỗ. Không nên vì muốn tăng sức chứa mà dựng một khối tủ lớn chắn ánh sáng, bó hẹp lối đi hoặc làm gián đoạn khu vực thao tác chính. Chiều cao trần, vị trí thiết bị và nhu cầu của người sử dụng phải được tính ngay từ lúc lên mặt bằng.
Vậy có nên bỏ hẳn tủ bếp kịch trần?
Không. Tủ bếp kịch trần vẫn có những ưu điểm rất rõ ràng, đặc biệt với căn bếp nhỏ nhưng gia đình có nhiều đồ, trần không quá cao và từng khoảng lưu trữ đều đáng giá. Việc đưa tủ lên sát trần vừa tận dụng được chiều cao, vừa tránh tạo ra khoảng trống phía trên dễ tích bụi và dầu mỡ. Vì vậy, nếu nhu cầu lưu trữ thực sự lớn, đây vẫn là một phương án hợp lý và không có lý do gì phải loại bỏ chỉ vì xuất hiện những cách bố trí mới.
Điều đang thay đổi nằm ở chỗ các gia đình hiện nay không còn nhất thiết phải mặc định cứ làm bếp là đóng tủ kín từ dưới lên tới trần. Với nhà ở hiện đại, đặc biệt là những gia đình trẻ, căn bếp ngày càng được xem như một phần của không gian sinh hoạt chung chứ không đơn thuần là nơi nấu nướng. Bếp mở nối với phòng khách, bàn ăn khiến yêu cầu về thẩm mỹ, cảm giác không gian và sự thuận tiện khi sử dụng cũng được quan tâm nhiều hơn. Khi đó, một bức tường phủ kín tủ chưa chắc đã là đáp án duy nhất. Thay vào đó, gia chủ có thể giảm bớt tủ trên và tổ chức tốt hệ tủ dưới, hoặc gom sức chứa vào một cụm tủ cao ở vị trí phù hợp. Cách làm này không phải hy sinh công năng để đổi lấy vẻ đẹp, mà là phân bổ lại không gian lưu trữ sao cho những vị trí dễ sử dụng nhất được tận dụng nhiều nhất, đồng thời để căn bếp có thêm những khoảng thở cần thiết.
Vì thế, sự xuất hiện của những cách bố trí mới không có nghĩa tủ bếp kịch trần đang lỗi thời. Nó chỉ cho thấy khi thiết kế một căn bếp hiện đại, gia đình đã có nhiều lựa chọn hơn trước. Thay vì cố lấp đầy từng centimet bằng tủ, điều đáng cân nhắc hơn là nhà mình thực sự có bao nhiêu đồ, thường xuyên dùng những gì và muốn căn bếp mang lại cảm giác ra sao. Khi trả lời được những câu hỏi đó, việc có làm tủ kịch trần hay không cũng sẽ dễ quyết định hơn nhiều.
