Ảnh minh hoạ
Trong bối cảnh các vụ lừa đảo tài chính, giả mạo và chiếm đoạt tiền qua tài khoản ngân hàng diễn biến ngày càng phức tạp, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) đã ban hành Sổ tay hướng dẫn phối hợp xử lý rủi ro đối với tài khoản, thẻ và đơn vị chấp nhận thanh toán liên quan đến các giao dịch nghi ngờ gian lận, giả mạo, lừa đảo, nhằm hỗ trợ các tổ chức tín dụng tăng cường phát hiện và xử lý sớm các giao dịch có dấu hiệu rủi ro.
Theo hướng dẫn này, ngân hàng có thể đưa một số tài khoản vào diện theo dõi, giám sát và xác minh khi phát hiện các dấu hiệu bất thường trong quá trình chuyển, nhận tiền.
Một trong những dấu hiệu đáng chú ý là tài khoản thường xuyên nhận tiền từ nhiều tài khoản khác nhau, sau đó nhanh chóng chuyển tiếp hoặc rút gần như toàn bộ số tiền trong thời gian ngắn , không duy trì hoặc chỉ để lại số dư rất thấp. Đây là đặc điểm thường xuất hiện ở các tài khoản bị lợi dụng để trung chuyển dòng tiền trong các vụ lừa đảo.
Ngoài ra, tài khoản có từ 3 giao dịch nhận tiền trở lên từ các tài khoản đã nằm trong danh sách nghi ngờ liên quan đến hành vi lừa đảo, gian lận hoặc giả mạo cũng có thể bị ngân hàng đưa vào diện xác minh.
Bên cạnh đó, ngân hàng cũng sẽ tăng cường giám sát các tài khoản có giao dịch bất thường về giá trị hoặc tần suất, chẳng hạn như lượng tiền giao dịch lớn đột biến, số lần chuyển - nhận tiền không phù hợp với nghề nghiệp, độ tuổi, nơi cư trú, lịch sử giao dịch và hành vi thông thường của chủ tài khoản.
Các giao dịch phát sinh tại địa điểm, thời gian bất thường hoặc trường hợp một thiết bị được sử dụng để thực hiện giao dịch cho nhiều tài khoản thanh toán khác nhau cũng được xem là những dấu hiệu cần lưu ý.
Không chỉ các giao dịch chuyển, nhận tiền, tài khoản có thông tin đăng ký không trùng khớp với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc xuất hiện trong các nội dung rao bán, trao đổi trên website, diễn đàn, hội nhóm mạng xã hội cũng có thể được đưa vào diện theo dõi để phục vụ công tác phòng, chống gian lận.
Đồng thời, những khách hàng nằm trong danh sách cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước, cơ quan công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền khác cũng thuộc nhóm có thể được ngân hàng tăng cường kiểm soát rủi ro.
Theo hướng dẫn của VNBA, khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ, ngân hàng có thể chủ động liên hệ khách hàng để xác minh lại thông tin nhận biết khách hàng (KYC), kiểm tra việc sử dụng tài khoản có đúng chính chủ hay không, đồng thời làm rõ mục đích giao dịch, nguồn tiền và đối chiếu với lịch sử giao dịch trước đó.
Trong một số trường hợp, ngân hàng có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát rủi ro như tăng cường xác minh hoặc tạm thời hạn chế một số giao dịch để phục vụ quá trình rà soát.
Tuy nhiên, việc một tài khoản bị đưa vào diện kiểm tra, xác minh không đồng nghĩa với việc chủ tài khoản vi phạm pháp luật . Nếu sau quá trình rà soát, ngân hàng xác định tài khoản không có dấu hiệu vi phạm hoặc cảnh báo ban đầu không chính xác, các biện pháp kiểm soát (nếu có) sẽ được gỡ bỏ và hoạt động giao dịch được khôi phục bình thường.
Đáng lưu ý, Sổ tay của VNBA là tài liệu hướng dẫn nhằm thống nhất cách thức phối hợp giữa các ngân hàng trong công tác phòng, chống gian lận, lừa đảo, bám sát các quy định hiện hành của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Dù không phải văn bản quy phạm pháp luật bắt buộc áp dụng, tài liệu này được xem là cơ sở để các tổ chức tín dụng xây dựng quy trình nhận diện và xử lý rủi ro phù hợp với quy định nội bộ của từng ngân hàng.
Thêm SOHA trên Google
