Thêm SOHA trên Google
Quyết định của ông Trump
Tổng thống Trump đã quyết định thực hiện một thỏa thuận nhiên liệu diesel với Nga sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phớt lờ những yêu cầu từ phía Mỹ về việc dừng tập kích các nhà máy lọc dầu của Nga, Axios dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết.
"Ông Zelensky đánh giá sai tình hình. Bằng việc tiếp tục đánh vào các nhà máy lọc dầu, ông ấy đang bào mòn thiện chí mà mình đã gây dựng được với ông Trump trong 6 tháng qua", quan chức Mỹ nhận định với Axios.
Quan chức Mỹ cho biết ông Trump muốn Ukraine đơn phương dừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga vì các đòn tập kích này đang góp phần đẩy giá xăng dầu ở Mỹ lên cao. Cũng theo quan chức này, ông Trump không coi các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu tương đương với các đòn không kích của Nga vào lưới điện Ukraine.
Trong cuộc đàm phán kéo dài 8 giờ đồng hồ tại Miami hôm 9/10, ông Witkoff và ông Kushner đã thông báo với đoàn đàm phán Ukraine rằng Tổng thống Mỹ dự kiến sẽ trao đổi với Tổng thống Nga và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga.
Phía Ukraine được cho biết rằng ông Trump quyết định tiến hành thỏa thuận sau khi Ukraine ngó lơ nhiều yêu cầu dừng tập kích các nhà máy lọc dầu Nga, những đòn đánh đang trực tiếp gây tổn hại đến người tiêu dùng Mỹ.
Theo thông tin từ 1 quan chức Ukraine, trong cuộc đàm phán, ông Witkoff và ông Kushner đã đe dọa rằng ông Trump có thể chấm dứt chia sẻ tình báo Mỹ với Ukraine nếu nước này tiếp tục phớt lờ các yêu cầu của ông.
Tuy nhiên, quan chức Mỹ phủ nhận việc đưa ra lời đe doạ như vậy, khẳng định ông Witkoff và ông Kushner chỉ nói với phía Ukraine rằng Mỹ là một đối tác mạnh mẽ, đang cung cấp đạn dược và tình báo. Do đó, Ukraine không nên có những hành động gây tổn hại cho người tiêu dùng Mỹ.
"Các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu gây đau đớn cho Nga, nhưng nó cũng gây đau đớn cho cả Mỹ", quan chức Mỹ nói.
Trong cuộc phỏng vấn với Axios sau khi Nga và Mỹ công bố thỏa thuận, ông Zelensky cho biết ông hoàn toàn bị bất ngờ bởi thỏa thuận — điều mà ông gọi là "không công bằng và thiếu trung thực".
Các đòn tập kích của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu Nga trong những tháng gần đây đã đạt hiệu quả cao và góp phần gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng tại Nga.
Để đáp trả, Nga đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, khiến áp lực lên thị trường diesel toàn cầu — vốn đang chịu căng thẳng từ cuộc xung đột ở Iran — ngày càng gia tăng.
Lối ra cho xung đột?
Quan chức này cho biết cuộc khủng hoảng mới xoay quanh thỏa thuận diesel bùng nổ ngay sau khi các nhà trung gian Mỹ có các cuộc thảo luận mang tính xây dựng với các nhà ngoại giao Ukraine và châu Âu tại Miami.
Trọng tâm chính là hoàn thiện các bảo đảm an ninh mà Mỹ, châu Âu và NATO sẽ cung cấp cho Ukraine như một phần của thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Các đề xuất mới về giải pháp lãnh thổ cũng đã được đưa ra.
Ông Witkoff và ông Kushner đã trình bày một gói giải pháp hậu xung đột cho Ukraine, bao gồm các phương thức tài trợ tái thiết và khôi phục quân đội Ukraine, cũng như các ý tưởng xử lý tình trạng thâm hụt ngân sách phát sinh từ cuộc xung đột.
Các bên tham gia cũng thảo luận về lộ trình gia nhập EU của Ukraine và mối quan hệ của Ukraine với NATO sau khi xung đột kết thúc.
Ngoài ra, ông Witkoff và ông Kushner đã đặt ra khả năng về một khuôn khổ an ninh hậu xung đột Châu Âu - Nga có thể thu hút cả hai bên.
Ông Witkoff và ông Kushner đã tóm tắt với phía Ukraine và châu Âu về các thỏa thuận năng lượng tiềm năng với Nga mà Mỹ hy vọng sẽ giúp hạ giá năng lượng và kéo Nga vào thế nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hòa bình, quan chức Mỹ cho hay.
Quan chức Mỹ cũng cho biết ông Witkoff và ông Kushner đang cân nhắc chuyến thăm Moscow và Kiev vào tuần tới để thảo luận về các đề xuất hòa bình, nhưng hiện chưa rõ vụ rạn nứt hôm 9/10 sẽ ảnh hưởng ra sao đến kế hoạch của họ.
"Ông Putin đang giáng những đòn nặng nề [vào Ukraine], nhưng chúng tôi tin rằng ông ấy cởi mở với một cuộc thảo luận về việc chấm dứt xung đột. Chúng tôi muốn xây dựng một đề xuất mới đủ tốt cho ông ấy", quan chức Mỹ cho biết.
Tuy nhiên, trong cuộc điện đàm kéo dài 90 phút với ông Trump, ông Putin đã từ chối cam kết tái khởi động các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine, cố vấn chính sách đối ngoại của ông là Yuri Ushakov tiết lộ với các phóng viên.
Ông Ushakov cho biết các cuộc tập kích của Ukraine vào Moscow và các thành phố khác trong thời gian diễn ra cuộc bầu cử quốc hội Nga đã "cản trở khả năng tái khởi động ngay lập tức tiến trình đàm phán".
"Tổng thống nói rằng chúng tôi sẽ suy nghĩ về thời điểm có thể tái khởi động các cuộc đàm phán này", ông Ushakov nói thêm.
